Fa'ata'ita'iga o se Fesili e Talanoaina e uiga i le Malosiaga o le Bond
Pendahuluan
O le malosi o le fusi o se manatu autū i le kemisi e fesoasoani ia i tatou e malamalama ai i le malosi e manaʻomia e motusia ai se fusi i totonu o se mole. I se faaupuga faigofie, o le malosi o le fusi o le aofaʻi lea o le malosi e manaʻomia e vavaeʻese ai ni atoma se lua ua fusifusia faʻatasi i totonu o se mole i ni atoma eseese. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou malamalama ai i le manatu o le malosi o le fusi e ala i ni faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli ma a latou talanoaga.
O le Manatu o le Malosiaga o le Ponesi
O le malosi o le fusi e fa'aalia i kilojoules i le mole (kJ/mol), ma o ituaiga ta'itasi o fusi vaila'au e eseese le malosi o le fusi. Mo se fa'ata'ita'iga, o le malosi o le fusi mo se fusi C-H (carbon-hydrogen) e tasi e ese mai le malosi o le fusi mo se fusi C=O (carbon-oxygen) fa'alua.
O le fua fa'atatau e masani ona fa'aaogaina e fuafua ai le suiga o le enthalpy o se tali (\(\Delta H\)) i le iloiloina o le malosi o le fusifusia o le:
\[
\Delta H = \Sigma D_{\text{reactants}} – \Sigma D_{\text{products}}
\]
O fea o le \(D_{\text{reactants}}\) ma le \(D_{\text{products}}\) o malosiaga o le fusi e aofia ai i totonu o mea e tali atu ai ma oloa. I se isi faaupuga, o le aofaʻi o malosiaga o le fusi i totonu o mea e tali atu ai e toʻesea ai le aofaʻi o malosiaga o le fusi i totonu o oloa.
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
Fesili 1
Ua iloa o le averesi o le malosi o fusi mo fusi nei e:
– HH fusi: 436 kJ/mol
– O=O fusi: 498 kJ/mol
– fusi HO: 463 kJ/mol
Fuafua le suiga o le enthalpy (\(\Delta H\)) mo le tali atu lenei:
\[
2H_2(g) + O_2(g) \taumatau 2H_2O(g)
\]
Talanoaga:
O le laasaga muamua o le tusia lea o le tali ma faitau le aofaiga o fusi o loʻo iai i totonu o mea e tali atu ai ma oloa maua.
Mo mea e tali atu ai:
– 2 molecules o le \(H_2\) o lona uiga e 2 fusi HH
– 1 mole mole o le \(O_2\) o lona uiga e 1 le fusi O=O
Mo oloa:
– 2 mole mole \(H_2O\) o lona uiga e 4 fusi HO
Aofa'i o le malosi o le fusifusia i totonu o mea e tali atu ai:
\[
2 \times \text{Malosiaga o le fusi HH} + 1 \times \text{Malosiaga o le fusi O=O}
\]
\[
= 2 x 436 + 1 x 498
\]
\[
= 872 + 498
\]
\[
= 1370 kJ/mol
\]
Aofa'i o le malosi o le fusifusia i le oloa:
\[
4 \times \text{Malosiaga o le fusifusia o le HO}
\]
\[
= 4 \ fa'ateleina le 463
\]
\[
= 1852 kJ/mol
\]
Suiga o le enthalpy (\(\Delta H\)):
\[
\Delta H = \Sigma D_{\text{reactants}} – \Sigma D_{\text{products}}
\]
\[
= 1370 \text{ kJ/mol} – 1852 \text{ kJ/mol}
\]
\[
= -482 kJ/mol
\]
O lea la, o le suiga o le enthalpy mo le tali atu e \(-482\) kJ/mol.
Fesili 2
E manatu ua iloa le malosi o fusi nei:
– fusi CH: 414 kJ/mol
– C=C fusi: 612 kJ/mol
– HH fusi: 436 kJ/mol
Fuafua le suiga o le enthalpy (\(\Delta H\)) mo le tali atu lenei:
\[
C_2H_4(g) + H_2(g) \rightarrow C_2H_6(g)
\]
Talanoaga:
O le laasaga muamua o le tusia lea o le tali ma faitau le aofaiga o fusi o loʻo iai i totonu o mea e tali atu ai ma oloa maua.
Mo mea e tali atu ai:
– 1 mole mole o le \(C_2H_4\) (ethylene) e 4 fusi CH ma le 1 fusi C=C
– E 1 le molekiu o le \(H_2\) e 1 le fusi HH
Mo oloa:
– 1 mole mole o le \(C_2H_6\) (ethane) e 6 fusi CH ma le 1 fusi CC
Aofa'i o le malosi o le fusifusia i totonu o mea e tali atu ai:
\[
4 \times \text{Malosiaga o le fusi CH} + 1 \times \text{Malosiaga o le fusi C=C} + 1 \times \text{Malosiaga o le fusi HH}
\]
\[
= 4 x 414 + 1 x 612 + 1 x 436
\]
\[
= 1656 + 612 + 436
\]
\[
= 2704 kJ/mol
\]
Aofa'i o le malosi o le fusifusia i le oloa:
\[
6 \times \text{Malosiaga o le fusifusia o le CH} + 1 \times \text{Malosiaga o le fusifusia o le CC}
\]
\[
= 6 x 414 + 1 x 348
\]
\[
= 2484 + 348
\]
\[
= 2832 kJ/mol
\]
Suiga o le enthalpy (\(\Delta H\)):
\[
\Delta H = \Sigma D_{\text{reactants}} – \Sigma D_{\text{products}}
\]
\[
= 2704 \text{ kJ/mol} – 2832 \text{ kJ/mol}
\]
\[
= -128 kJ/mol
\]
O lea la, o le suiga o le enthalpy mo le tali atu e \(-128\) kJ/mol.
I'uga
O le manatu o le malosi o le fusi o se elemene taua i le suʻesuʻeina o tali faʻakemikolo ma o latou suiga i le enthalpy. I totonu o lenei tusiga, ua matou talanoaina ni faʻataʻitaʻiga se lua o faʻafitauli e faʻaalia ai le auala e fuafua ai suiga i le enthalpy mo tali e faʻaaogaina ai le malosi o le fusi. O lenei malamalamaga e taua tele i le tele o faʻaoga faʻakemikolo, mai le faʻasologa o meaola i le atinaʻeina o suauʻu. E mafai ona ausia se malamalamaga loloto e ala i le faʻataʻitaʻi masani ma le suʻesuʻeina o ituaiga eseese o tali faʻakemikolo.
Fa'amolemole fa'aaoga metotia o lo'o fa'amatalaina i lenei tusiga e fai ma ta'iala i le fo'ia o fa'afitauli o le malosiaga o le fusifusia i le lumana'i, ma mafaufau i isi punaoa fa'aopoopo e a'oa'o ai e fa'aloloto atili ai lou malamalama i le kemisi o le malosiaga o le fusifusia.