Fa'ata'ita'iga o Fesili e Talanoaina ai Foliga o Ponaivi
O ponaivi o se vaega taua o le tino o le tagata, e tele a latou galuega, mai le lagolagoina o le tino ma le puipuia o totoga taua i le teuina o minerale ma le gaosia o sela toto. I le fa'atulagaga fa'aletino, e eseese foliga o ponaivi, e tofu ma lana galuega fa'apitoa e fa'atatau i lona nofoaga ma lana matafaioi i le tino. O lenei tusiga o le a talanoaina ai foliga eseese o ponaivi, fa'atasi ai ma fa'ata'ita'iga o fa'afitauli ma talanoaga e fesoasoani ia te oe e malamalama ai i lenei autu.
Foliga o Ivi
I se tulaga lautele, e mafai ona vaevaeina ponaivi i ni foliga autū se tele: ponaivi lamolemole, ponaivi uumi, ponaivi pupuu, ponaivi lē tutusa, ma ponaivi sesamoid. Se'i o tatou talanoaina ponaivi ta'itasi.
1. Ponaivi Mafolafola
– Faʻataʻitaʻiga: Ulupoo, sternum, ma ivi ʻasoʻaso
– Uiga: E lautele ma manifinifi lona laualuga. O lona galuega autū o le puipuia lea o totoga i totonu ma saunia ai se vaega tele mo le fa'apipi'i o maso.
2. Ponaivi Umi
– Faʻataʻitaʻiga: Femur (ponaivi o le ogavae), humerus (ponaivi o le lima pito i luga)
– Uiga: E umī atu nai lo le lautele ma e galue o se ki e fesoasoani ai i le gaioiga.
3. Ponaivi Pupuu
– Faʻataʻitaʻiga: Ponaivi o tapulima (carpals) ma tapuvae (tarsals)
– Uiga: Pupuu ma foliga kiu. O lona galuega o le faʻamautuina lea ma faʻaitiitia ai le gaioiga.
4. Ponaivi Lē Tutusa
– Faʻataʻitaʻiga: Ponivi tuasivi, ponivi pelvic
– Uiga: E iai lona foliga e lē tutusa ma e lē pa'ū i se isi lava vaega. Galuega e puipuia ai neula (e pei o le ua'i tuasivi) ma lagolago nisi vaega o le tino.
5. Ponaivi sesamoid
– Faʻataʻitaʻiga: Patella (tutulivae)
– Uiga: La'ititi ma lapotopoto lona foliga, ua fa'apipi'i i totonu o le uaua e puipuia ai mai le mamafa ma le ofuina.
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
O loʻo i lalo ni faʻataʻitaʻiga o fesili e mafai ona faʻaaogaina e tofotofo ai lou malamalama i le foliga ma le galuega a ponaivi i le tino o le tagata. O fesili taʻitasi e aofia ai se talanoaga e tuʻuina atu ai se faʻamatalaga loloto o le tali.
Fesili 1
Ta'u mai le galuega autū a ponaivi mafolafola ma tu'u mai ni fa'ata'ita'iga se lua!
Talanoaga: O le galuega autū a ponaivi mafolafola o le puipuia lea o totoga taua ma saunia ai nofoaga e pipii ai maso. O faʻataʻitaʻiga e lua o ponaivi mafolafola o le ulupoo, lea e puipuia ai le faiʻai, ma le sternum, lea e puipuia ai totoga i totonu o le fatafata.
Fesili 2
O a eseesega i foliga ma galuega i le va o ponaivi uumi ma ponaivi pupuu? Tu'u mai se fa'ata'ita'iga o ituaiga ta'itasi!
Talanoaga: O ponaivi uumi e umi atu nai lo lo latou lautele ma e fai ma ki e faafaigofie ai le gaioiga, e pei o le ivi vae i le ogavae. O ponaivi pupuu, i le isi itu, e foliga kiupe ma e maua ai le lagolago ma le mautu e aunoa ma se gaioiga, e pei o ponaivi carpal i le tapulima.
Fesili 3
Aiseā ua taʻua ai faapena ponaivi sesamoid ma o a o latou aogā mo soʻoga?
Talanoaga: Ua faaigoaina faapea ponaivi sesamoid ona o loo pipii i totonu o uaua. O la latou galuega autu o le faaitiitia lea o le fete’ena’iga i sooga ma puipuia uaua mai le mamafa ma le ofuina. O se faataitaiga o le patella, lea e puipuia ai le sooga o le tulivae.
Fesili 4
E faapefea ona fesoasoani le foliga lē tutusa o ivi tuasivi i la latou galuega o le puipuia o le ua'i tuasivi?
Talanoaga: O ivi tuasivi e iai se foliga lē tutusa e mafai ai ona fesoota’i i le va o ivi tuasivi. O lenei foliga e fausia ai se auala malosi o le tuasivi e puipuia ai le uaea tuasivi ae fa’atagaina pea le gaoioi o le tuasivi.
Fesili 5
Faamatala le taua o ponaivi i le galuega a le hematopoiesis ma taʻu mai nofoaga autu e tupu ai lenei faagasologa.
Talanoaga: O le Hematopoiesis o le faagasologa lea o le fausiaina o sela toto e tupu i le ponaivi o le ponaivi. O le ponaivi e pei o le omomi i ponaivi uumi e pei o le femur ma le humerus, faapea foi ma ponaivi mafolafola e pei o le sternum ma le pelvis, o nofoaga autu ia e tupu ai lenei faagasologa. O le ponaivi mumu i totonu o nei ponaivi e nafa ma le gaosia o sela toto mumu (RBC), sela toto papa'e (WBC), ma platelets.
Fa'ato'a
O le malamalama i foliga eseese o ponaivi ma a latou galuega o se faavae taua mo le suesueina o le fausaga o le tino. O foliga taitasi o ponaivi ua mamanuina faapitoa e faataunuu ai se galuega faapitoa ma fesoasoani i le faagaoioiga atoa o le tino. O le iloaina o nei mea, e mafai ai ona tatou malamalama atili i le auala e galulue ai o tatou tino ma tali atu ai i manaoga ma luitau o aso taitasi.
I le taliina o fesili o loʻo i luga ma le malamalama i le talanoaga, matou te faʻamoemoe o le a e malamalama atili i le fausaga ma le galuega a ponaivi. E moni, o le faʻaauau pea ona faʻataʻitaʻi ma le aʻoaʻoina e taua tele mo le faʻamalosia o lou malamalama ma tomai i le fausaga o ponaivi. Matou te faʻamoemoe o lenei tusiga ua fesoasoani i le faʻalauteleina o lou malamalama i le fausaga o ponaivi.