Faʻataʻitaʻiga o Fesili o le Aofaʻi o le Iunite

12 Faʻataʻitaʻiga o Fesili o le Aofaʻi o le Iunite

1. Va'ai i le laulau o lo'o mulimuli mai!

Mai le laulau o loʻo i luga, o le tasi e saʻo iunite ma fua o le numera lea...
A. 1 lava
B. 1 ma le 2 lava
C. 1, 2 ma le 3
D. 1 ma le 3 lava
E. 2 ma le 3 lava
Talanoaga
1. Taimi
O le fua fa'atatau o le momentum o le p = mv
Fa'amatalaga: p = momentum, m = mass, v = speed
O le fua o le mamafa = M ma le fua o le saoasaoa = L/T = LT^-1 ina ia mafai ai ona fa'atulaga fua malosiaga o le MLT^-1
O le iunite faavaomalo o le momentum o le kg m/s = kg ms^-1

2. Gaya
O le fua fa'atatau mo le malosi o le F = ma
Fa'amatalaga: F = malosi, m = mamafa, a = fa'avavevaveina
O le fua o le mamafa = M ma le fua o le fa'avavevaveina = L/T² = LT^-2 ina ia mafai ai ona fa'atulaga fua taʻu atu o le MLT^-2
O le iunite faavaomalo o le malosi o le kg m/s² = kg ms^-2

3. Mana
O le fua fa'atatau o le galuega o le W = F s
Fa'amatalaga: W = taumafaiga, F = malosi, s = si'itia
O le fua o le malosi o le MLT^-2 ma o le fua o le si'itia o le L ina ia o le fua pisinisi o le [M][L][T]^-2 [L] = [M][L]2[T]^-2

O le fua fa'atatau o le malosiaga o le P = W / t
Fa'amatalaga: P = malosi, W = galuega, t = taimi
O fua o le pisinisi o [M][L]2[T]^-2 ma o le fua o le taimi o le [T] o lea la o le fua o le mana o le [M][L]2[T]^-2 / [T] = [M][L]²[T]^-2 [T]^-1 = [M][L]²[T]^-3
O le iunite faavaomalo o le malosi o le kg m²/s³ = kg m² s^-3
O le tali sa'o o le B.

2. Va'ai i le laulau o lo'o mulimuli mai!
Mai le laulau o loʻo i ai iunite ma fua saʻo, o le numera o le aofaʻi o...
A. 1 lava
B. 1 ma le 2 lava
C. 1, 2 ma le 3
D. 1 ma le 3 lava
E. 2 ma le 3 lava
Talanoaga
O le fua fa'atatau o le momentum o le p = m v.
O le mamafa (m) e iai iunite o kilokalama (kg) ma le saoasaoa (v) e iai iunite o mita i le sekone (m/s) o lea la o iunite o le momentum o kg m/s poʻo kg ms^-1. O le Kilogram o se iunite o le mamafa ma fua [M], o le mita o se iunite o le umi ma fua [L], o le sekone o se iunite o le taimi ma fua [T] o lea la o le fua o le momentum o le [M][L]/[T] po'o le [M][L][T]^-1.

O le fua fa'atatau mo le malosi o le F = m a.
O le mamafa (m) e iai iunite o kilokalama (kg) ma o le fa'avavevaveina (a) e iai iunite o mita i le sekone fa'atafafa (m/s).²) o lea la o le iunite o le malosi o le kg m/s² pe kg ms^-2. O le Kilogram o se iunite o le mamafa ma fua [M], o le mita o se iunite o le umi ma fua [L], o le sekone o se iunite o le taimi ma fua [T] o lea la o le fua o le malosi o le [M][L]/[T]² pe [M][L][T]^-2

O le fua fa'atatau mo le mana o le P = W/t, o le fua fa'atatau mo le galuega o le W = F s, o le fua fa'atatau mo le malosi o le F = m a.
O le iunite o le mamafa o le kilokalama (kg), o le iunite o le fa'avavevaveina o le mita i le sekone fa'atafafa (m/s).²) o lea la o le iunite o le malosi o le kg m/s². O le iunite o le si'itia o le mita (m), o le iunite o le malosi o le kg m/s² o lea la o le iunite o le galuega o le kg m/s² xm = kg m²/s². O le iunite o le taimi o sekone (s), o le iunite o le galuega o kg m²/s² o lea la o le iunite o le mana o le kg m²/s² : s = kg m²/s³ pe kg m² s^-3.
O le Kilogram o se iunite o le mamafa ma fua [M], o le mita o se iunite o le umi ma fua [L], o le sekone o se iunite o le taimi ma fua [T] o lea la o fua o le malosiaga o [M][L]²/[T]³ pe [M][L]²[T]^-3.
O le tali sa'o o le B.

3. O aofaʻiga faaletino o loʻo i lalo, o le aofaʻiga autū o le…..
A. tele, mamafa, mamao, malosi
B. umi, malosi, saoasaoa, saoasaoa
C. malosi o le tafe, aofaʻi o mea, vevela, mamao
D. taimi, malosi, fa'avavevaveina, mamafa
E. taumafaiga, malosi o le malamalama, kalave, malosi masani
Talanoaga
Mamao = umi
O le tali sa'o o le C.

4. O le malosi o le aofaʻi lea o galuega poʻo le malosi i le iunite o le taimi, o le fua o le malosi o le...
A. MLT
B. MLT^-1
C. MLT^-2
D. M L2 T^-2
E. M L2 T
Talanoaga
Fua fa'atatau o le malosi:

Fa'amatalaga:
W = galuega, F = malosi, a = fa'avavevaveina, v = saoasaoa, s = mamao, t = taimi.
m = mamafa (fua o le mamafa = M), s = mamao (fua o le mamao = L), t = taimi (fua o le taimi = T).
O lea la, o fua fa'atatau o le mana e fa'apea:

O le tali sa'o o le E.

5. Va'ai i le laulau o taunuuga o fuataga a tamaiti a'oga e to'afa e fa'atatau i aofa'iga fa'aletino e pei ona taua i lalo!
E sa'o fa'amaumauga o lo'o i le laulau ma e fa'avae i luga o iunite SI (International System) na tu'uina atu e tamaiti a'oga...

1. R ma le S
2. P ma le R
3. P ma le Q
4. F ma S

Talanoaga
Tamaititi A'oga P:
O le Fa'ava-o-malo o Iunite (SI) mo le umi o le mita (m), ae le o le senitimita (cm).
O le meafaigaluega e fua ai le umi o se fua.
Fesili a le Tamaititi A'oga:
O le Fa'ava-o-malo o Iunite (SI) mo le tafe eletise o le Ampere (A)
O le meafaigaluega e faʻaaogaina e fua ai le tafe eletise o le ammeter.
Tamaititi A'oga R:
O le Fa'ava-o-malo o Iunite (SI) mo le vevela o Kelvin (K)
O le meafaigaluega e faʻaaogaina e fua ai le vevela o se thermometer, ae le o se hydrometer.
O le hydrometer o se meafaigaluega e fua ai le mafiafia o le vai.
Tamaititi A'oga S:
O le Fa'ava-o-malo o Iunite (SI) mo le mamafa o le kilokalama (Kg).
O le meafaigaluega mo le fuaina o le mamafa o se paleni e tutusa le lima.

E sa'o fa'amatalaga o lo'o i le laulau ma e fa'avae i luga o iunite SI (Fa'ava-o-malo) na tu'uina atu e tamaiti a'oga Q ma S.
O le tali sa'o o le D.

6. O le sootaga sa'o i le va o aofa'iga ma iunite o le….
Talanoaga
Malōsiaga = Tele x Fa'avavevaveina
O le iunite SI o le mamafa o le kilokalama (kg)
O le iunite SI o le fa'avavevaveina o le mita i le sekone fa'atafafā (m/s)²)
O lea la, o le iunite o le malosi = kg m/s² = kg ms^-2

Mamafa = Malosiaga / Eria o le Luga
O le iunite SI o le malosi o le kg m/s²
O le iunite SI o le lautele o le fogaeleele o le m²
O le iunite lea o le mamafa = kg / ms² = kg m^-1 s^-2

Malosiaga = Galuega
Galuega = Malosiaga x Fesiitaiga
O le iunite SI o le malosi o le kilokalama mita i le sekone faatafafa (kg m/s²)
O le iunite SI o le si'itia o le mita (m)
O lea la o le iunite o le Malosi = iunite o le Galuega = kg m²/s² = kg m² s^-2

Malosiaga = Galuega / Taimi
O le iunite SI o le galuega o le kilokalama mita sikuea i le sekone sikuea (kg m²/s²)
O le iunite SI o le taimi o le sekone (s)
O lea la, o le iunite o le malosiaga = kg m²/s³ = kg m² s^-3
O le tali sa'o o le D.

7. E manaʻomia le afa lita o le susu fou e fai ma mea e fai ai le sosi pudding, o lea la o le aofaʻi o le susu e tatau ona faʻaopoopo i mea e fai ai le sosi pudding o le….

1. 5000 ml
2. 500 cc
3. 50 dm³
4. 5 m³

Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Le aofa'i o le susu = 0,5 lita
Fesili: 0,5 lita = ….. ml = ….. cm³ (cc) = ….. dm³ = ….. m³
Tali:
1 lita = 1000 mililita (1000 ml)
1 lita = 0,001 mita³ = 1 dm³ = 1000cm³ (1000 cc)

0,5 lita = (0,5)(1000 ml) = 500 ml
0,5 dm³ = (0,5)(1000 cc) = 500 cc
0,5 lita = 0,5 dm³ = 0,0005m³
O le tali sa'o o le B.

8. Afai e fa'aopoopo le 250 cc o le vai i le 100 mililiters o le susu vai, o le susu e maua mai ai o le a….

1. 12,5 dm³
2. 1,25 dm³
3. 3,5 dm³
4. 0,35 dm³

Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Le aofa'i o le susu = 100 ml
Tele o le vai = 250 cc = 250 cm³
Fesili: 100 ml + 250 cc = ….. dm³
Tali:
ml = mililita
cc = senitimita³ = senitimita kupita
dm³ = kupita tesimita

1 dm³ = 1 lita = 1000 mililita o lea la 100 mililita = 100/1000 lita = 1/10 lita = 0,1 lita = 0,1 dm³
1 dm³ = 1000cm³ e oʻo atu i le 250 cm³ = 250/1000 dm³ = 1/4 dm³ = 0,25 dm³

100 ml + 250 cm³ = 0,1 dm³ + 0,25 dm³ = 0,35 dm³
O le tali sa'o o le D.

9. O se potuaoga e 10 mita le umi ma le 8 mita le lautele e iai se fola seramika e 20 cm x 20 cm le lautele. O le aofaʻi o taila seramika i luga o le fola i totonu o le potu e….

1. 20 fua
2. 200 fua
3. 2000 fua
4. 20000 fua

Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tele o le potuaoga:
Umi = 10 mita
Lautele = 8 mita
Laulau o le potuaoga = 10 m x 8 m = 80 m²

Tele o le seramika:
Umi = 20 cm
Lautele = 20 cm
Eria o le seramika = 20 cm x 20 cm = 400 cm²

Fesili: Numera o taila i luga o le fola i totonu o le potu
Tali:
1m=100cm
1 m² = 10.000cm²
O lea la 80 mita² = 80 x 10.000 cm² = 800.000cm²

Numera o taila = Eria o le potuaoga / Eria o le taila
Numera o keramika = 800.000 cm² / 400cm²
Aofa'i o keramika = 2000 fasi
O le tali sa'o o le C.

10. I sekone taʻitasi, e 4 cc o le vai e tafe mai se tane vai. E aoina mataua o le vai i totonu o se pakete e 5-lita. E faʻatumuina le pakete i le….

1. 125 siki
2. 200 siki
3. 1250 siki
4. 2000 siki

Talanoaga
Ua iloa e faapea:
1 lita = 1 dm³ = 1000cm³

Tele o le vai = 4 cc = 4 cm³
Voluma o le pakete = 5 lita = 5 dm³ = 5 x 1000 cm³ = 5000cm³   
Fesili: O le ā le umi e alu ai ona faʻatumu lea o le pakete?
Tali:
5000 cm³ / 4cm³ = 1250 sekone
O le tali sa'o o le C.

11. O le faasologa sa'o o upu muamua mo iunite mai le tele i le itiiti o le….

1. Mega, terra, nano, piko
2. Giga, Mega, Micro, Nano
3. Piko, Nano, Mega, Terra
4. Mega, Terra, Micro, Piko

Talanoaga
O le tali sa'o o le B.

12. Tele ma iunite

Ia ua'i toto'a atu i le laulau o lo'o mulimuli mai!

E faʻavae i luga o le laulau o loʻo i luga, o vaega o aofaʻiga maua ma a latou iunite i le International System ua faʻaalia i numera...

A. (1), (2), ma le (3)

B. (1), (4), ma le (5)

C. (2), (3), ma le (4)

D. (3), (4), ma le (5)

Talanoaga

(1) Aofa'iga e maua mai

(2) Aofa'iga autū

(3) Aofa'iga autū

(4) Aofa'iga e maua mai

(5) Aofa'iga e maua mai

O le tali sa'o o le B.