Aogā o Pulouaitu mo Alamanuia
E masani ona na'o le iloa o pulouaitu o se mea'ai, ae o lo latou sao i le lalolagi o pisinisi e sili atu ona lautele ma sili atu ona taua. I tausaga talu ai nei, ua avea pulouaitu ma taula'iga o su'esu'ega ma mea fou ona o lo latou gafatia e gaosia ai enzymes, bioactive compounds, ma e o'o lava i mea fou e le afaina ai le siosiomaga. O lo latou faigofie ona totoina, le gafatia e ola i otaota fa'alenatura, ma le malosi o le metabolism e avea ai ma "falegaosimea fa'alenatura" lelei. O lenei tusiga o lo'o talanoaina ai fa'amanuiaga o pulouaitu mo pisinisi i vaega eseese, mai mea'ai ma le soifua maloloina i le siosiomaga ma e o'o lava i mea o le lumana'i.
1. Pulouaitu o se punaoa o meaʻai ma mea mata mo le alamanuia o meaʻai
O le pisinisi mea'ai o le vaega e sili ona masani i pulouaitu. O pulouaitu e 'ai e pei o le oyster, button, shiitake, ma pulouaitu enoki e matua'i aoga lava, e tele ai porotini, fiber, vitamini B, ma minerale. O le aga masani i le taumafa maloloina ma le fa'atupula'ia o le naunau i puna'oa o porotini e fa'avae i la'au ua fa'ateleina ai le taua o pulouaitu o se mea'ai.
E lē gata i se oloa fou, ae e faʻaaogaina foʻi pulouaitu i meaʻai ua uma ona gaosia e pei o falaoa falaoa, filo pulouaitu, fasi pulouaitu, ma supo pulouaitu. E lauiloa le supo pulouaitu ona o lona tofo masani o le umami, ma faʻaitiitia ai le faʻalagolago i mea manogi faʻapitoa. I le alamanuia o meaʻai faʻaonaponei, e faʻaaogaina foʻi pulouaitu o se "sui o aano o manu" ona o lo latou mafiafia ma le faigofie ona mitiia mea manogi.
E ese mai i fungi tuusa'o, o faiga fa'apalaga e aofia ai fungi e taua tele fo'i. Mo se fa'ata'ita'iga, e fa'aaogaina le fefete i le gaosiga o falaoa, pia, ma le uaina. E ui e le o taimi uma e ta'ua ai le fefete o le "fungus" i talanoaga i aso uma, ae fa'asaienisi, o le fefete o se vaega taua tele o fungi i le alamanuia fa'apalaga i le lalolagi atoa.
2. O le matafaioi a fungi i pisinisi fa'afoma'i ma le soifua maloloina
O fungi o se punaoa taua o vailaʻau faʻaolaola mo le alamanuia o vailaʻau. O le tele o vailaʻau faʻamaʻi e lauiloa e maua mai i fungi, e pei o le penicillin (Penicillium), lea na suia ai le tulaga o vailaʻau. I le faʻaopoopoga i vailaʻau faʻamaʻi, e gaosia foʻi e fungi ni vailaʻau faʻamaʻi e teteʻe ai i siama, siama e teteʻe ai i siama, ma e oʻo lava i vailaʻau e ono teteʻe ai i le kanesa.
O pulouaitu fa'afoma'i e pei o le Ganoderma lucidum (lingzhi/reishi), Cordyceps, ma le Trametes versicolor ua su'esu'eina lautele mo a latou polysaccharide ma triterpenoid, lea e iai le gafatia e lagolago ai le puipuiga o le tino. I le pisinisi fa'aopoopo mo le soifua maloloina, o mea e maua mai pulouaitu e fa'atau atu i totonu o kapisi, pauta, po'o ni ituaiga meainu aoga. O le tele o le mana'oga i le maketi ua fa'atupuina ai se filifili fa'apisinisi ua fa'atupula'ia, e aofia ai le totoina, fa'a'esea, fa'atulagaina o mea aoga, ma le afifiina.
Peita'i, e taua fo'i le maitauina o aogā tau soifua maloloina o pulouaitu e tatau ona lagolagoina e fa'amaumauga fa'asaienisi ma tulaga fa'atonuina o le saogalemu. E mana'omia e pisinisi fa'afoma'i ma mea'ai fa'apitoa le pulea lelei o le tulaga lelei ina ia mautinoa o oloa e mautu, tutusa, ma e leai ni mea e fa'aleagaina ai.
3. Fungi o ni “fale gaosi enzyme” mo faiga fa'apisinisi eseese
O se tasi o sao sili ona tele o fungi i pisinisi o lo latou gafatia lea e gaosia ai enzymes i le tele o aofaʻiga. E faʻaaogaina lautele enzymes fungal ona e mautu, aoga, ma e mafai ona gaosia e ala i le faʻafefeteina faʻatonutonuina. O nei enzymes e faʻaaogaina e vaega eseese, e aofia ai:
– Alamanuia ie: o enzymes e pei o le cellulase e fesoasoani i le faagasologa o le “bio-polishing” i ie ina ia lamolemole ma faʻaitiitia ai lauulu laiti i luga o le ie.
– Alamanuia pepa ma pulupulu: e mafai e le ligninase ma le xylanase enzymes ona fesoasoani e fa'apa'epa'e le pulupulu e ala i le fa'aitiitia o le fa'aaogaina o vaila'au malolosi, ma fa'alelei atili ai le siosiomaga.
– Alamanuia o mea'ai a manu: o enzymes o le phytase ma le protease e fesoasoani e fa'ateleina ai le maua o mea'ai, ma i'u ai i le sili atu ona lelei o mea'ai ma fa'aitiitia ai otaota.
– Alamanuia o mea'ai ma meainu: e fesoasoani enzymes pectinase e fa'amanino le sua o fuala'au 'aina, ae o le amylase ma le protease e iai a latou sao i le tele o fa'agasologa o gaosiga.
Faatasi ai ma le aga masani a le alamanuia lanumeamata, o le faaaogaina o enzymes biological ua faateleina le manaomia aua e mafai ona faaitiitia ai le faaaogaina o le malosi ma faaitiitia ai otaota matautia.
4. Togafitiga o otaota ma le toe fa'aleleia o meaola: fungi o se fofo mo le siosiomaga
E ofoofogia le gafatia o fungi e fa'apala ai mea fa'aola lavelave, e pei o le lignin i totonu o la'au. O lenei gafatia e matua gafatia ai mo le fa'agaoioia o otaota fa'ato'aga ma fale gaosi oloa. Mo se fa'ata'ita'iga, o le sawdust, vaomago, sana, po'o le tagase suka e mafai ona avea o se auala e totoina ai pulouaitu a'o fa'aitiitia ai le tele o otaota.
E le gata i lea, e faʻaaogaina foʻi fungi i le bioremediation, o le toe faʻaleleia o le eleele poʻo le vai ua pisia. O nisi ituaiga fungi e mafai ona mitiia pe faʻaleagaina mea leaga e pei o vailaʻau faʻasaina, hydrocarbons o le suauʻu, ma e oʻo lava i vali ie. E tupu lenei faiga ona e gaosia e fungi ni enzymes malolosi e faʻaleagaina ma e iai ni fesoʻotaʻiga mycelial tetele, e fai ma "faʻamama faʻanatura."
I le lumanai, o auala e faʻaaoga ai siama e ono taugofie ma sili atu ona gafataulimaina nai lo tekinolosi toe faʻaleleia o le siosiomaga e faʻaaoga ai vailaʻau.
5. Meafaitino e fa'avae i le mycelium: fa'afouga mo alamanuia afifiina ma faufale
O le mea fou e sili ona mataʻina i aso nei o le faʻaaogaina lea o le mycelium (le aʻa o pulouaitu) o se mea e fai ai. E mafai e le mycelium ona tupu aʻe i se fausaga malosi e foliga i le foam poʻo le laupapa, e fuafua i le auala ma le limu. A maeʻa ona faʻagasolo, e mafai ona avea lenei mea ma se isi mea e sui ai:
– Afifi e sui ai le styrofoam: mama, malosi, ma e faigofie ona pala.
– Mea e fa'amafanafana ai le vevela ma le leo: fa'aoga talafeagai i fale.
– Oloa fa'aonaponei po'o le pa'u pulouaitu (mycelium leather): o se isi mea e sui ai le pa'u manu mo le alamanuia o ie ma mea fa'aopoopo.
O lelei o le mea mycelium e aofia ai lona tulaga maualalo o le kaponi ma le faigofie ona pala. I le lotolotoi o le faʻafitauli o le faʻatupulaia o otaota palasitika ma le manaʻomia o mea e gafataulimaina, o le mycelium e ofoina atu ai se itu fou mo alamanuia afifiina ma gaosiga.
6. Sao o pulouaitu i le pisinisi faatoaga: faapalaga fa'aola ma le soifua maloloina o le eleele
I fa'ato'aga fa'aonaponei, e fa'aaogaina fungi o ni mea fa'aola e lagolago ai le soifua maloloina o la'au. O le Mycorrhizae, mo se fa'ata'ita'iga, o fungi ia e ola fa'atasi ma a'a o la'au, e fesoasoani i le mitiia o mea'ai e pei o le phosphorus ma fa'ateleina ai le tete'e o la'au i le lāmala. Ua avea nei mea fa'aola Mycorrhizal ma se oloa i le pisinisi fa'apalaga fa'aola.
E le gata i lea, e fa'aaogaina fungi e fai ma vaila'au fa'asaina. O nisi fungi e mafai ona pulea fa'alenatura iniseti fa'aleagaina, ma fa'aitiitia ai le fa'aaogaina o vaila'au fa'asaina fa'apitoa. E taua tele lenei mea mo fa'ato'aga gafataulimaina, tausia o le lelei o le eleele, ma fa'aitiitia ai toega o vaila'au i fa'ato'aga.
7. Avanoa tau tamaoaiga ma avanoa mo alamanuia e fa'avae i luga o pulouaitu
I le itu tau tamaoaiga, e tele avanoa e ofoina mai e le pisinisi pulouaitu: totoina, fa'agaoioia o mea'ai, gaosiga o enzyme, vaila'au, ma e o'o lava i mea e le afaina ai le siosiomaga. O le filifili taua o pulouaitu e aofia ai faifa'ato'aga, kamupani fou o le biotechnology, fale gaosi oloa, fale su'esu'e, ma le pisinisi afifiina. E le gata i lea, e mafai ona fa'atinoina le totoina o pulouaitu i se la'ititi ma se la'ititi, ma avea ai ma mea e fetu'una'i mo fa'ata'ita'iga pisinisi eseese.
O atunuu e tele naua otaota fa'ato'aga e maua ai se tulaga lelei auā o nei otaota e mafai ona avea ma se mea taugofie mo le totoina o pulouaitu po'o le gaosiga o mea fa'aola. Faatasi ai ma le lagolago a tekinolosi, tulaga fa'atonuina o gaosiga, ma se maketi o lo'o tuputupu a'e, e mafai e pulouaitu ona avea ma se oloa taua i le tamaoaiga lanumeamata.
I'uga
E eseese ma e faʻaauau pea ona suia aogā o pulouaitu i pisinisi. E lē gata o ni meaʻai paleni e aogā ai pulouaitu ae o se puna foʻi o vailaʻau, o se gaosi o enzymes faʻapisinisi, o se fofo mo le togafitia o otaota, ma se mea mata mo mea e lelei mo le siosiomaga. O mea fou e faʻavae i luga o pulouaitu e ogatasi ma le manaʻoga o le lalolagi mo ni faiga gaosiga e sili atu ona lelei, gafataulimaina, ma lelei mo le siosiomaga. Faatasi ai ma suʻesuʻega faifai pea ma le lagolago a se siosiomaga malosi faʻapisinisi, e mafai e pulouaitu ona avea ma poutu taua i le suiga o pisinisi i le lumanaʻi.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga i le 1000 upu tonu, pe liliu i se tusiga faʻasaienisi faʻatasi ai ma se lisi o tusi, pe o se tusiga lauiloa mo blogs.