Te Hiranga o te Tāutu i ngā Pūngāwerewere Kauae
He mate noa ngā pūkahukahu kauae i roto i te waha me te kauae, ā, he maha ngā wā kāore e kitea. He maha ngā tāngata ka kite noa i tō rātou aroaro ina tīmata ngā tohu ki te whakararuraru i a rātou, pērā i te pupuhi, te mamae, te nekenekehanga ohorere rānei o ngā niho. Heoi, ka taea e ngā pūkahukahu kauae te tupu āta haere i roto i te wā, me te kore he tohu e kitea. Nō reira, he mea nui te tautuhi wawe i ngā pūkahukahu kauae hei ārai i ngā raruraru kino ake, hei whakahaere hoki i te maimoatanga kia māmā ake, kia whai hua ake hoki.
Te mārama ki te aha te cyst kauae
I te nuinga o te wā, he pēke te cyst e kī ana i te wai, i te mea totoka-haurua rānei e karapotia ana e te pakitara kiko. I roto i te kauae, ka puta pea ngā cyst i te kauae o runga (maxilla) i te kauae o raro rānei (underbayble). Ko ētahi cyst e pā ana ki ngā niho, hei tauira, e puta mai ana i ngā mate niho kāore i rongoatia , i ngā niho mate, i ngā niho pakaru rānei. Ko ētahi cyst e puta mai ana i te kiko hanga niho (odontogenic) ā, ka taea te whanake me te kore he tohu nui.
Ehara i te mea he kino tonu ngā pūkahukahu kauae, engari nā te kaha ki te whakanui me te whakangaro i te wheua ka āwangawanga. Ki te kore e rongoatia, ka taea e ngā pūkahukahu te whakarerekē i te hanganga kauae, te kino i ngā pakiaka niho e karapoti ana, ā, ka piki ake te tūponotanga o te whati o te kauae i ētahi wā.
He aha i kore ai e kitea ngā pukupuku kauae?
Ko tētahi wero nui ko te maha o ngā wā ka puta ngā pūwero kauae me te kore mamae. He maha ngā pūwero ka kitea noa iho i te wā e tirotirohia ana ngā niho e ngā tūroro mā te hihi-X mō ētahi atu take, pērā i te tirotiro i ngā whīra niho, te tango i ngā niho whakaaro nui , te aromatawai rānei i mua i te tānga niho. Nā te mea kāore e puta he tohu i ngā wāhanga tōmua, ka whakaroa te tangata i ngā tirotiro niho noa , ā, ka rapu tohutohu hauora anake ina puta ngā tohu.
Hei tāpiri atu, ka taea e ngā tohu o te pūkahukahu kauae te rite ki ngā raruraru niho noa, pērā i te mate kapia , te mamae rānei o te pūkahukahu. Ina whakakorehia ngā tohu he "noa" ka rongoatia ki ngā rongoā whakamamae anake me te kore he tirotiro tino pai, ka taea tonu e te pūkahukahu te tipu.
Ngā tohu me ngā āhuatanga hei tūpato
Ahakoa kāore e puta tonu mai ngā tohu, he maha ngā tohu hei tohu nui. I roto i ēnei:
1. Te pupuhi i roto i ngā kapia, i te kauae rānei, kāore e memeha.
2. Te mamae i te kauae, ina koa mēnā kua pangia te pukupuku, kua pēhi rānei i ngā kiko e karapoti ana.
3. Ngā niho marere, ngā panoni haere rānei o te tūnga o ngā niho.
4. Te uaua ki te ngaungau, te kore rānei e pai te āhua ina katia te waha.
5. Te putanga o te wai, te pūkahukahu rānei mai i ētahi kapia, inā koa mēnā he mate pūmau.
6. Te ngenge, te mākūkū rānei o ngā ngutu, o te kauae rānei, ka puta pea tēnei mēnā ka pēhia e te whēwhe tētahi io.
7. Kāore ngā niho e tupu, e mau tonu rānei (e pāngia ana) me te pupuhi hoki i te taha.
Ki te puta tētahi o ēnei tohu, me tirotirohia e te tākuta niho, e te taote pokanga waha rānei, kia kitea ai te pūtake.
Te hiranga o te tautuhi wawe: te ārai i ngā kino nui atu
He maha ngā painga o te tautuhi wawe i ngā pukupuku kauae. He māmā ake te rongoā i ngā pukupuku iti. Ka taea te whakahaere maimoatanga mā roto i ngā tikanga māmā ake, ā, he iti ake te mōrearea o ngā raruraru. I tetahi atu taha, ka taea e ngā pukupuku nui te whakangawari i te kauae, te whakararu i te pumau o ngā niho, me te hiahia kia nui ake te pokanga.
Ka āwhina hoki te tātaritanga wawe ki te ārai i te pakaru o ngā niho tuturu. Ka taea e ētahi pūwero te pēhi i te pakiaka o te niho, ka mimiti te pakiaka (ka memeha te pakiaka). Ki te nui rawa tēnei, ka ngaro te tautoko o te niho, ā, ka uaua ki te pupuri, ka kore e taea te tango.
Whakaitihia te mōrearea o te mate me ngā raruraru
Ka taea e ngā pūkahukahu kauae te pangia, inā koa mēnā e hono ana ki tētahi niho kua pangia tonutia. Ina pangia, ka tere te kino haere o ngā tohu, ka piki haere te mamae, ka horapa te pupuhi, ā, ka tae ki te kirika. Ka horapa hoki ngā mate i te rohe kauae ki ngā kiko e karapoti ana, tae atu ki te kaki, ā, ka kino pea mēnā kāore e rongoatia.
Haunga te mate, ka taea e ngā whēwhē nunui te whakararu i te āhua o te kanohi nā te nui haere o te wheua, te pupuhi rānei o te kiko. I ētahi wā, ko te kauae angiangi i puta mai i te whēwhē ka ngawari ake te whati ina pēhia, pērā i te whara, te pānga rānei.
Te tautoko i te whakamahere maimoatanga niho haumaru ake
He maha ngā tikanga niho e hiahia ana kia hauora te kauae, pērā i te whakatakotoranga implant, te maimoatanga orthodontic (ngā whīwhiwhi niho), te tango i te niho whakaaro nui, me ngā niho rūpahu. Ki te kore e kitea ngā whēwhe, ka nui ake te mōrearea o ēnei tikanga, ka iti ake rānei ngā hua e puta.
Hei tauira, me nui te kiato o te wheua mō te whakatakotoranga o te whakatō. Mēnā ka pakaru te wheua i te whēkau, tērā pea ka kore e piri tika te whakatō. I roto i te maimoatanga orthodontic , me whai whakaaro anō hoki ki te āhua o te wheua e karapoti ana i te nekehanga o ngā niho kia pai ai te haumaru me te karo i ngā raruraru anō.
Me pēhea te tātaritanga o ngā pūkahukahu kauae?
Ko te tautuhi i ngā whēkau kauae ka tīmata mā te tirotiro haumanu, kātahi ka whakaūtia mā te whakaahua. Ko ngā tikanga noa ko:
– He hihi-X whānui (OPG) hei tiro i te pikitia whānui o te kauae me ngā niho.
– Ngā whakaahua X-ray periapical hei tiro i ngā taipitopito o ētahi wāhanga o te niho.
– Mā te matawai CT, mā te CBCT rānei (Cone Beam CT) hei aromatawai taipitopito ake, inā koa mēnā he nui te whēwhē, he tata rānei ki ngā io me ngā hanganga nui.
I ētahi wā, ka whakahaerehia pea e te tākuta he koiora (he kohi tauira kiko) hei whakaū i te momo pukupuku me te whakakore i ētahi atu āhuatanga rerekē. He mea nui tēnei mahi nā te mea he rite tonu te āhua o ētahi whara kauae i runga i ngā hihi-X engari me rerekē ngā maimoatanga.
Ngā kōwhiringa maimoatanga me te hiranga o te whai ake
Ko te maimoatanga mō ngā pūkahukahu kauae e whakawhirinaki ana ki te momo, te rahi, te wāhi, me te hononga o te pūkahukahu ki tētahi niho motuhake. Tērā pea ko te maimoatanga:
1. Te rongoā i te pūtake o te niho e puta ai te mate, mēnā kei te hono te whē ki tētahi niho ka taea tonu te whakaora.
2. Te tango katoa i te kōpū (te tango katoa i te kōpū) mā te pokanga.
3. Te whakapūtanga o te pūtau, te whakawātea rānei i te pēhanga, arā, te hanga i tētahi "putanga" kia iti ai te pēhanga ki runga i te whē, kia iti ai hoki tōna rahi, ko te tikanga mō ngā whē nunui.
4. Te tango i ngā niho e pā ana, mēnā kāore e taea te tiaki i ngā niho, mēnā rānei he pūtake raruraru.
I muri i te maimoatanga, he mea nui te tirotiro i muri mai. He maha ngā wā ka whakaritea e ngā tākuta he tirotiro auau me ngā hihi-X hei whakarite kia kore te pukupuku e puta anō, kia ora pai ai hoki te kauae.
Te tūranga o ngā tirotiro niho auau
Nā te mea he maha ngā pūkahukahu kauae kāore e whakaatu i ngā tohu, he mea nui te tirotiro niho auau. Ko te mea pai, me mahi i ia ono marama, i runga rānei i te taunakitanga a tō tākuta niho. I roto i ēnei haerenga auau, ka taea e tō tākuta niho te aromatawai i te āhua o ō niho me ō kapia, me te whakatau mēnā he mea tika ngā whakamātautau hihi-X hei kimi i ngā raruraru kāore pea e kitea e te kanohi tahanga.
Mō ngā tūroro kua pāngia ngā niho, kua puta anō ngā mate niho, kua puta anō rānei ngā kiore niho o mua, ka nui ake te hiranga o ngā tirotiro niho auau nā te mea ka nui ake te mōrearea o te puta anō, o te whanaketanga rānei o ngā kiore niho hou.
Whakamutunga
Ko te tautuhi wawe i ngā pūkahukahu kauae ehara i te mea ko te kimi noa i ngā āhuatanga rerekē o te kauae; engari ko te ārai i te pakaru o te wheua, te tiaki i ngā niho, te karo i te mate, me te whakarite i te haumaru o ētahi atu maimoatanga niho. Nā te mea he maha ngā wā ka puta ngā pūkahukahu me te kore he tohu, ko ngā tirotiro niho auau me ngā aromatawai hihi-X, ki te hiahiatia, te huarahi tino whai hua ki te kite wawe i a rātou. Mena ka pāngia koe e te pupuhi o te kauae, te niho marere, te mamae kāore i te mārama, ngā tohu rānei kāore e pai ake, me toro atu ki te taote niho tonu mō te tātaritanga me te maimoatanga i te wā e taea ai.
