Usoro Nhazi Foto Satịlaịtị na Geophysics
Mmetụta anya nke dabere na satịlaịtị aghọwo isi ihe dị mkpa maka nchọpụta na ojiji nke geophysics nke oge a. Site na onyonyo satịlaịtị, ndị ọkachamara na geophysics nwere ike ileba anya n'elu ụwa nke ọma, oge, na mgbe niile - site na njirimara geological, tectonic dynamics, mgbanwe n'ụsọ oké osimiri, ruo na mgbanwe elu nke ala ọma jijiji ma ọ bụ ihe omume mgbawa ugwu kpatara. Agbanyeghị, onyonyo satịlaịtị adịghị njikere ozugbo maka ojiji. A chọrọ usoro nhazi iji melite ogo data , wepụta ozi geophysical dị mkpa, ma belata nnyonye anya dị ka ígwé ojii, mkpọtụ, ma ọ bụ mgbagọ geometric. Isiokwu a na-atụle usoro ndị bụ isi maka nhazi onyonyo satịlaịtị na ọnọdụ geophysical, site na nhazi tupu oge eruo ruo na nyocha dị elu.
1. Ụdị onyonyo satịlaịtị a na-ejikarị eme ihe na geophysics
Na geophysics, ọtụtụ ụdị data satịlaịtị a na-ejikarị eme ihe bụ:
1. Ngwa anya multispectral (dịka ọmụmaatụ Landsat, Sentinel-2)
Na-enye ozi gbasara ntụgharị elu n'ọtụtụ ebili mmiri. Ọ bara uru maka ịsepụta ụdị lithology, mgbanwe mineral, ahịhịa (dịka ihe ngosi na-apụtaghị ìhè nke ọnọdụ ala), na mgbanwe ala.
2. Okpomọkụ (dịka ọmụmaatụ Landsat TIRS, MODIS)
Ịtụle mwepụta okpomọkụ n'elu maka nyocha ihe na-adịghị mma nke okpomọkụ, dịka ọmụmaatụ ileba anya na ugwu mgbawa, mmiri lava, ma ọ bụ mgbanwe okpomọkụ n'elu metụtara ọrụ hydrothermal.
3. Rada (Rada/SAR Sịntetik Aperture: Sentinel-1, ALOS PALSAR)
Nwere ike ịbanye n'ime igwe ojii ma rụọ ọrụ ehihie na abalị. Ọ dị oke mkpa nhazi nhazi, mgbanwe elu, na nyocha mgbanwe site na iji usoro InSAR.
4. Mgbanwe na ike ndọda satịlaịtị (dịka ọmụmaatụ CryoSat, GRACE/GRACE-FO)
Ọ bụ ezie na ọ bụghị "onyinyo" n'echiche anya nkịtị, a na-ahazi data a n'ime maapụ geophysical dịka mgbanwe na oke mmiri, ihe ndị na-adịghị mma na ike ndọda, ma ọ bụ mgbanwe na ọkpụrụkpụ ice.
Nhọrọ nke ụdị data ga-ekpebi usoro nhazi kwesịrị ekwesị , n'ihi na njirimara mkpọtụ, mkpebi, na njirimara anụ ahụ nke akara ngosi dị iche iche.
2. Nhazi tupu oge eruo: ntọala nke ịdị mma nyocha
Oge nhazi tupu nhazi ahụ bụ ịkwadebe data ahụ ka o wee dabara adaba maka nyocha ọnụọgụgụ ma nwee ike iji ya tụnyere ya ka oge na-aga ma ọ bụ n'etiti ihe mmetụta.
a. Ndozi rediometric na ikuku
Foto anya na-edekọ ike, nke ọnọdụ ikuku (aerosols, mmiri uzuoku) na akụkụ nke radieshon anyanwụ na-emetụta. Mmezi rediometric na-agbanwe ụkpụrụ dijitalụ (DN) ka ọ bụrụ ihe ngosi ma ọ bụ radiance bara uru n'anụ ahụ. Mmezi ikuku - dịka ọmụmaatụ, site na iji usoro Mbelata Ihe Gbara Ọchịchịrị ma ọ bụ ụzọ dabere na ihe nlereanya ikuku - na-enyere aka imepụta ntụgharị elu ziri ezi karịa. Na geophysics, nke a dị oke mkpa ka ọdịiche dị na ụkpụrụ spectral gosipụta n'ezie ọdịiche dị na ihe ma ọ bụ ọnọdụ elu, kama mgbanwe ikuku.
b. Ndozi geometric, nhazi nhazi, na ntụgharịgharị
Mgbagọ geometric nwere ike ịpụta site na akụkụ nyocha sensọ, ọdịdị ala, na mmegharị satịlaịtị. Orthorectification na-eji ụdị elu dijitalụ (DEM) iji dozie mmetụta enyemaka ka ọnọdụ pixel wee kwekọọ na nhazi n'ezie. Nzọụkwụ a dị oke mkpa maka mmejọ eserese, mpịachi, ókèala lithological, ma ọ bụ mgbanwe elu nke chọrọ izi ezi dị elu nke oghere.
c. Izochi ígwé ojii na onyinyo
N'ihe onyonyo anya, ígwé ojii bụ nnukwu ihe mgbochi. Usoro mkpuchi ihu na-eji eriri dị mma (QA bands), oke spectral, ma ọ bụ algọridim dị ka Fmask iji chọpụta ígwé ojii na onyinyo ha. Maka ọmụmụ mgbanwe ala ma ọ bụ maapụ ala na mpaghara okpomọkụ, a na-ejikarị usoro nhazi ọtụtụ oge eme ihe iji "jupụta" ebe ígwé ojii na-ezochi.
d. Nzacha Speckle maka data SAR
Foto SAR nwere mkpọtụ njirimara a na-akpọ speckle. A na-eji ọtụtụ nzacha (Lee, Frost, Gamma-MAP) ebelata speckle na-ewepụghị nkọwa nke ọnụ, nke dị mkpa maka ịkọwa nhazi ala. Nhọrọ nzacha chọrọ nguzozi: oke ike ga-ekpuchi ahịrị ahụ, ebe oke ike ga-ahapụ mkpọtụ.
3. Mmelite onyonyo maka nkọwa ala
N'ihe gbasara nhazi na nhazi nke ihe osise, ihe gbasara ime ka onyonyo dịkwuo mma bụ ime ka ụfọdụ ihe pụta ìhè ka a mata ha nke ọma.
a. Ngwakọta eriri na mgbanwe agba
Ngwakọta RGB nke eriri pụrụ iche nwere ike igosi ọdịiche dị n'ihe. Dịka ọmụmaatụ, njikọta nke eriri infrared dị nso na obere ebili mmiri na-adịkarị irè maka ịmata ụdị nkume ma ọ bụ mpaghara mgbanwe. A na-ejikwa usoro ịgbatị decorrelation iji mee ka ọdịiche dị n'etiti eriri dịkwuo mma, na-eme ka mgbanwe dị nro pụta ìhè.
b. Ịmụcha na mgbanwe oghere
Ihe nzacha dị elu ma ọ bụ ihe mkpuchi na-adịghị nkọ nwere ike imesi ike n'akụkụ na ahịrị, nke a na-ejikọkarị na mpaghara ntụpọ ma ọ bụ mgbawa. Na mgbakwunye, nyocha udidi (dịka ọmụmaatụ, GLCM—Gray Level Co-occurrence Matrix) na-enyere aka ịchọpụta ụdịdị dị iche iche nke ụkpụrụ elu, nke bara uru maka ịmata ọdịiche dị n'etiti nkeji geomorphological na lithologic.
c. Mgbanwe spectral: PCA na oke band
Nnyocha Akụkụ Isi (PCA) na-ebelata nha nke data multispectral ma na-egosipụta mgbanwe kachasị nke nwere ike metụtara ọdịiche dị na geological. A na-ejikarị oke band eme ihe na nyocha Ihe ndị dị n'ime ala n'ihi na ụfọdụ mineral nwere njirimara nnabata na ogologo ebili mmiri kpọmkwem. Na geophysics etinyere, oke band nwere ike ịbụ ihe ngosi mbụ nke mpaghara atụmanya tupu nyocha ubi ma ọ bụ geophysics zuru ezu.
4. Nhazi na mwepụta ozi
Ozugbo e mechara ihe onyonyo a, ihe ọzọ a ga-eme bụ iwepụta ozi geophysical n'usoro.
a. Nkewa nlekọta na nke a na-anaghị elekọta
Nhazi nke a na-elekọta (dịka ọmụmaatụ, SVM, Random Forest) chọrọ data ọzụzụ site na ubi ma ọ bụ maapụ ntụaka. Nhazi nke a na-anaghị elekọta (k-means, ISODATA) na-ahazi pikselụ dabere na myirịta spectral na-enweghị akara mbụ. Na geophysics, nsonaazụ nhazi nwere ike inye aka na nhazi lithology elu, nkesa sedimenti, mpaghara mgbanwe hydrothermal, ma ọ bụ nkeji geomorphological metụtara usoro tectonic.
b. Nkewa na Nyocha Foto Dabere na Ihe (OBIA)
OBIA na-ekewa pikselụ n'ime ihe dabere na spectral na ọdịdị, wee kewaa ha. Usoro a na-akacha mma maka onyonyo dị elu n'ihi na nhazi ala - dị ka ahịrị, fan alluvial, ma ọ bụ ụkpụrụ mmiri - bara uru karịa otu pikselụ.
c. Mwepụta ahịrị ahịrị
Ahịrị bụ ihe ndị dị n'ahịrị nke nwere ike ịnọchite anya ntụpọ, mgbawa, ma ọ bụ kọntaktị lithologic. Usoro mwepụta gụnyere nchọpụta akụkụ (Canny, Sobel), mgbanwe Hough, na nzacha ntụziaka. Enwere ike iji maapụ ahịrị tụnyere data geophysical ndị ọzọ, dị ka ihe ndọta magnetik ma ọ bụ data ala ọma jijiji, iji kọwaa nhazi ala dị n'okpuru ala.
5. Interferometry SAR (InSAR) maka mgbanwe elu
Otu n'ime onyinye kachasị ukwuu nke onyonyo satịlaịtị na geophysics bụ InSAR, nke na-eji ọdịiche nke usoro nke ebili mmiri radar site na nnweta abụọ ma ọ bụ karịa iji gbakọọ mgbanwe na anya elu satịlaịtị. Site na InSAR, enwere ike ịdepụta mgbanwe nke sentimita ole na ole ruo milimita n'elu nnukwu mpaghara iji:
- mgbanwe co-seismic na post-seismic,
- mmụba/mbelata ugwu mgbawa,
- ịjụ ala n'ihi mwepụ mmiri ala,
– nkwụsi ike na mkpọda ugwu.
Nhazi InSAR gụnyere ndebanye aha onyonyo, nhazi interferogram, mbelata usoro topographic (iji DEM), nzacha usoro, mwepụ nkebi, na mmezi ikuku. Usoro usoro oge dịka PSInSAR ma ọ bụ SBAS na-eme ka izi ezi dịkwuo mma site n'inyocha ọtụtụ onyonyo n'ime ogologo oge.
6. Njikọta na data geophysics ndị ọzọ na nkwenye ubi
Foto satịlaịtị anaghị adị naanị ya. Uru kachasị na ya na-ebilite ma e jiri ya tụnyere data geophysics ndị ọzọ dịka:
- magnetik na ike ndọda iji mee atụmatụ nhazi na njupụta nke ala dị n'okpuru ala,
- seismic maka geometry oyi akwa na mmejọ,
- geochemistry maka nkwenye mgbanwe,
- GPS na ọkwa maka nkwenye nke nsonaazụ mgbanwe InSAR.
Nnwale ubi ka dị mkpa, ọkachasị iji kwado nkọwa lithologic, kwado mmejọ ndị na-arụ ọrụ, na iwere ihe atụ.
7. Ihe ịma aka na ntụziaka nke mmepe
Ụfọdụ n'ime ihe ịma aka ndị bụ isi nke nhazi onyonyo satịlaịtị na geophysics gụnyere mgbanwe dị iche iche na topographic, mkpuchi igwe ojii, ọdịiche dị na njirimara sensọ, na ihe achọrọ maka mgbakọ na mwepụ maka nnukwu data. Agbanyeghị, mmepe nke igwe ojii na ikpo okwu dịka Google Earth Engine, yana ọganihu na mmụta igwe na mmụta miri emi, na-eme ka nhazi multi-temporal na multi-sensor dịkwuo ngwa ngwa. N'ọdịnihu, njikọta nke data satịlaịtị geophysical optical, SAR, thermal, na classical geophysical ga-eme ka ikike inyocha usoro mgbanwe nke ụwa dịkwuo mma n'oge dị nso.
Penutup
Usoro nhazi onyonyo satịlaịtị na geophysics gụnyere nhazi tupu oge eruo (ndozi redio, geometric, na nzacha), mmezi onyonyo, nhazi na mwepụta atụmatụ, yana nyocha dị elu dịka InSAR maka mgbanwe elu. Site na ụzọ ziri ezi, onyonyo satịlaịtị nwere ike ịbụ ngwaọrụ dị irè nke ukwuu maka ịghọta usoro geological na geodynamic, na-akwado nchọpụta akụrụngwa , na ibelata ọdachi. Isi ihe ga-eme ka ihe ịga nke ọma dị na nhọrọ data kwesịrị ekwesị, nhazi nke ọma, njikọta ọtụtụ isi mmalite, na nkwenye zuru oke nke ubi.
