Njirimara Nkume Nchekwa site na iji Usoro Ala Ọma Jijiji
Nkọwapụta nkume ndị dị n'ime mmiri bụ nzọụkwụ dị mkpa n'ịchọgharị na mmepe nke ubi mmanụ, gas, na geothermal. Ebumnuche bụ ịghọta ihe ndị dị na nkume ndị na-echekwa mmiri mmiri—dịka porosity, permeability, lithology, ọkpụrụkpụ, na nkesa mmiri—iji mee ka mkpebi igwu ala na atụmatụ mmepụta ziri ezi karịa. N'ime ọtụtụ ụzọ geophysical dị iche iche, seismic na-arụ ọrụ dị mkpa n'ihi ikike ya ịse foto ala dị n'okpuru ala nke ọma na mkpebi dị elu. Isiokwu a na-atụle echiche, usoro ọrụ, na usoro dị mkpa maka njirimara ebe nchekwa mmiri dabere na seismic.
Ụkpụrụ Ndị Dị Mkpa nke Usoro Ala Ọma Jijiji
Usoro ala ọma jijiji na-eji ebili mmiri na-agbanwe agbanwe nke sitere na isi iyi (dịka ọmụmaatụ, vibroseisser n'ala ma ọ bụ egbe ikuku n'oké osimiri) ma dekọọ ya site na ihe mmetụta (geophone ma ọ bụ hydrophone). Ebili mmiri ndị a na-agbasa site n'okpuru ala ma na-enweta ntụgharị uche na ntụgharị mgbe ha zutere oyi akwa nwere ihe mgbochi acoustic dị iche iche. A na-akọwa impedance acoustic (AI) dị ka ngwaahịa nke njupụta nkume (ρ) na ọsọ P-wave (Vp):
AI = ρ × Vp
Ọdịiche nke impedance dị n'etiti oyi akwa na-emepụta ike a na-egosipụta nke a na-akọwa dị ka mbara ala ala. N'ihi na ihe onwunwe nke ebe nchekwa - dị ka mgbanwe na porosity na ụdị mmiri mmiri - nwere ike imetụta njupụta na ọsọ ebili mmiri, enwere ike iji data ala ala mee ihe iji chọpụta paramita ebe nchekwa na-apụtaghị ìhè.
Data Ala Ọmarịcha Maka Njirimara Mmiri
N'ozuzu, data seismic eji eme ihe maka njirimara ebe nchekwa mmiri nwere ike ịbụ:
1. 2D seismic: na-enye akụkụ nke ala dị n'okpuru ala n'akụkụ ụzọ kpọmkwem. Dabara adaba maka ọmụmụ mpaghara ma ọ bụ usoro nchọpụta mbụ.
2. 3D seismic: na-enye cube data nke akụkụ atọ ka e wee nwee ike ịse foto geometry nke ebe nchekwa n'ụzọ zuru ezu. Nke a bụ ọkọlọtọ n'ọkwa nyocha na mmepe ubi.
3. 4D seismic (oge na-agafe): 3D seismic emegharịrị n'oge dị iche iche iji nyochaa mgbanwe nke ebe nchekwa mmiri n'ihi mmepụta, dịka ọmụmaatụ mmegharị nke mmiri mmiri ma ọ bụ mbelata nrụgide.
N'ọrụ, 3D seismic na-abụkarị isi ihe ndabere maka njirimara n'ihi na ọ nwere ike igosi mgbanwe dị n'akụkụ na ọdịdị nke ọma.
Usoro Ọrụ Njirimara Nchekwa Dabere na Ala Ọma Jijiji
Nkọwapụta ebe nchekwa mmiri anaghị akwụsị na nkọwa nke mbara igwe. A chọrọ ọtụtụ nzọụkwụ iji jikọta nsonaazụ ala ọma jijiji na ihe ndị dị na nkume. N'ụzọ dị mkpirikpi, usoro ọrụ ahụ gụnyere:
1. Nhazi ala ọma jijiji
Ebumnobi nke nhazi bụ imeziwanye oke mgbaàmà-na-mkpọtụ, dozie mmetụta mgbasa (dịka ọmụmaatụ, static, multiplexing, attenuation), ma mepụta akụkụ ndị a pụrụ ịkọwa n'ụzọ geological. Ogo nhazi na-ekpebi nke ọma àgwà nke njirimara na nsonaazụ ntụgharị.
2. Kechie ma hazie nke ọma na data olulu mmiri
A na-eji data olulu mmiri dịka ndekọ ụda olu, ndekọ njupụta, ndekọ gamma ray, ndekọ resistivity, na ndekọ checkshot/VSP iji kechie olulu mmiri ala ọma jijiji n'oge. Enwere ike iji ndekọ sonic na njupụta mepụta seismograms sịntetik iji hụ na ihe ngosi ala ọma jijiji kwekọrọ na oyi akwa ala.
3. Nkọwa nke nhazi na stratigraphy
A na-eme nkọwa nke horizon na fault iji guzobe usoro nhazi. Nkebi a gụnyekwara nkọwa nke usoro nhazi na sistemụ ndekọ, yana ịchọpụta ọnyà na ụzọ mbugharị.
4. Nyocha njirimara ala ọma jijiji
A na-eji njirimara eme ihe iji gosipụta atụmatụ ụfọdụ nke na-apụtachaghị ìhè mgbe niile na data oke ọkọlọtọ. Njirimara nwere ike inyere aka ịdepụta ọwa, mgbanwe ihu, mgbawa, ma ọ bụ ihe ngosi mmiri mmiri.
5. Mgbanwe ala ọma jijiji na amụma ihe onwunwe nke ebe nchekwa mmiri
Ebumnuche nke mgbanwe a bụ ịgbanwe data ala ọma jijiji site na mpaghara amplitude ka ọ bụrụ ihe nlereanya impedance ma ọ bụ paramita elastic nke dabara na ihe ndị dị na nkume. Nsonaazụ mgbanwe ahụ na-ejikọta na porosity, lithology, na fluid saturation site na mmekọrịta empirical ma ọ bụ rock physics.
6. Ịrụ ụdị ala na ebe nchekwa mmiri
A na-ejikọta nsonaazụ niile n'ime ihe nlereanya static (geological) na dynamic (reservoir simulation) maka mgbakọta volumetric, nhazi olulu mmiri, na atụmatụ mmepụta.
Àgwà Ala Ọma Ji Eme Ihe
Àgwà ala ọma jijiji bụ mgbanwe mgbakọ na mwepụ nke data ala ọma jijiji iji wepụta ozi kpọmkwem. Ụfọdụ njirimara dị mkpa na njirimara ebe nchekwa mmiri gụnyere:
– Amplitude: na-ejikarị ya na ọdịiche impedance. Nsogbu amplitude nwere ike igosi mgbanwe na lithology ma ọ bụ mmiri mmiri, mana a ga-akọwa ya nke ọma n'ihi na mgbanwe, mbelata, na mmetụta nhazi na-emetụtakwa ha.
– Njupụta RMS na envelopu: na-enyere aka ịchọpụta mpaghara ike dị elu nke jikọtara ya na ụfọdụ oyi akwa, dịka ọmụmaatụ ájá dị oke.
– Ugboro ugboro: nwere ike ibelata na mpaghara mbelata dị elu, mgbe ụfọdụ metụtara mgbanwe gas dị omimi ma ọ bụ mgbanwe lithological.
– Njikọta/ọdịdị: na-eme ka nhazi ndị na-egosipụta ihe na-adịghị mma pụta ìhè pụta ìhè, ya mere ọ dị irè maka nhazi ntụpọ, mgbawa, na ókèala ọwa.
– Ngọgharị: bara uru maka ịkọ mpaghara mgbawa eke, ọkachasị na ebe nchekwa carbonate ma ọ bụ nke nwere nkwarụ.
– Mkpọwapụta spectral: na-ekewa ihe ndị mejupụtara ugboro ugboro iji chọpụta geometrị stratigraphic dị ka ọwa, ogwe, ma ọ bụ pinch-outs.
Àgwà ndị kachasị ike na-apụtakarị mgbe ejiri ha mee ihe ọnụ, ọ bụghị naanị ha, a na-achọkwa ka e jiri data ọma dozie ha mgbe niile.
Nyocha AVO na Nnyocha Elastic nke Seismic
Otu ụzọ dị mkpa isi kọwaa ebe a na-echekwa mmiri bụ AVO (Amplitude Versus Offset/Angle). AVO na-enyocha mgbanwe dị na oke ala ọma jijiji ma e jiri ya tụnyere anya nke onye na-anata mmiri (offset) ma ọ bụ akụkụ nke ebili mmiri. Mgbanwe ndị a na-emetụta ọdịiche dị n'etiti ihe onwunwe elastic ma nwee ike inyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti mmetụta lithological na mmiri mmiri.
N'oge a, a na-agbatị AVO gaa na nyocha elastic, dịka:
– Mgbanwe n'otu oge nke pre-stack iji mepụta Vp, Vs, na njupụta (ma ọ bụ paramita ndị sitere na ha).
– A na-ejikarị paramita ndị e si n'aka ha nweta dịka Vp/Vs, Poisson's ratio, Lambda-Rho (λρ), na Mu-Rho (μρ) eme ihe maka nchọpụta ọrịa na ịkpa ókè mmiri. Dịka ọmụmaatụ, gas na-ebelata Vp nke ukwuu karịa Vs, yabụ Vp/Vs nwere ike ịbụ ihe ngosi dị mkpa.
Agbanyeghị, AVO dabere nke ukwuu na ogo nke data tupu-stack, ezigbo ndozi NMO, na nhazi wavelet na nkuku ziri ezi.
Mgbanwe nke ala ọma jijiji: Site na amplitude ruo na impedance
Mgbanwe ala ọma jijiji na-egosi mgbanwe mgbochi n'okpuru elu ala. E nwere ọtụtụ ụdị mgbanwe ndị a na-ejikarị eme ihe:
1. Mgbanwe mgbe usoro ahụ gasịrị
Site na iji data seismic a gbakọtara agbakọta, ọ na-adịgide karịa ma na-ejikarị ya eme ihe dị ka nzọụkwụ mbụ, na-emepụta impedance acoustic (AI).
2. Mgbanwe tupu mgbakọta/ntụgharị n'otu oge
Ọ na-eji angular gambles eme atụmatụ maka acoustic impedance na shear impedance (SI) ma ọ bụ paramita ndị ọzọ na-agbanwe agbanwe. Ọ na-enye ihe ọmụma karịa maka mmiri mmiri na lithology, mana ọ na-achọkarị mma data.
3. Mgbanwe dị nkọ nke ukwuu
Ọ na-eche na ọ na-egosipụta obere ihe, nke na-eme ka mkpebi kwụ ọtọ dị nkọ. Ọ dabara adaba maka akwa dị gịrịgịrị, mana ọ chọrọ ezigbo njikwa na nkwado.
A na-ejikọta nsonaazụ mgbanwe ahụ na ihe ndị dị n'ime mmiri site na iji usoro fiziki nkume. Dịka ọmụmaatụ, porosity na-ejikọtakarị na mgbochi acoustic na sandstone dị ọcha; agbanyeghị, njikọ a nwere ike ịgbanwe na nkume carbonate ma ọ bụ ụrọ jupụtara na ha.
Njikọta Data Ala Ọma na Olulu Mmiri
Njirimara nchekwa mmiri a pụrụ ịtụkwasị obi chọrọ njikọta dị iche iche. Data ala ọma jijiji nwere mkpuchi mpaghara sara mbara mana mkpebi kwụ ọtọ pere mpe, ebe data olulu mmiri nwere mkpebi dị elu mana naanị n'ebe ụfọdụ. A na-enweta njikọta site na:
– Nhazigharị Elastic: ịmepụta mmekọrịta nke ndekọ elastic (Vp, Vs, ρ) na ihu na saturation.
– Nhazi ihe nlereanya nke geostatistik na nke ala ọma jijiji na-eduzi: iji njirimara ma ọ bụ nsonaazụ ntụgharị dị ka usoro iji kesaa ihe onwunwe (dịka ọmụmaatụ porosity) n'etiti olulu mmiri.
– Nnwale olulu mmiri kpuru ìsì: ịnwale amụma ala ọma jijiji na olulu mmiri ndị a na-ejighị n'oge ọzụzụ nlereanya.
N'ụzọ dị otu a, enwere ike ibelata ejighị n'aka ma ụdị nchekwa mmiri ahụ na-aghọ ihe ezi uche dị na ya.
Ihe Ịma Aka na Isi Ihe Ndị Na-akpata Enweghị Njide
Ọ bụ ezie na ọ bara uru nke ukwuu, njirimara ebe nchekwa mmiri site na iji usoro ala ọma jijiji na-eche ọtụtụ nsogbu ihu:
- Mkpebi kwụ ọtọ nwere oke: akwa dị gịrịgịrị nwere ike ịnweta mmetụta nhazi nke na njupụta ahụ agaghịzi egosipụta njirimara oyi akwa ahụ ozugbo.
– Ihe na-abụghị nke pụrụ iche: ọtụtụ ihe nwere ike ịkpata nsogbu ala ọma jijiji (lithology, fluid, pressure, anizotropy), yabụ a ga-akwado nkọwa site na data olulu mmiri na echiche ala.
- Mmetụta nhazi: mgbanwe na usoro, uru, ma ọ bụ nzacha nwere ike imetụta njirimara na nyocha AVO.
– Anizotropy na mgbagwoju anya nke ala: n'ebe ndị nwere nnukwu ntụpọ, carbonates oghere, ma ọ bụ nkume gbawara agbawa, mmeghachi omume ala ọma jijiji nwere ike ịdị mgbagwoju anya nke ukwuu.
Ya mere, ụzọ kachasị mma bụ itinye ala ọma jijiji dịka akụkụ nke usoro ejikọtara ọnụ: geology, petrophysics, geomechanics, na engineering reservoir.
Penutup
Njirimara nkume ebe a na-egwupụta ihe site na iji usoro ala ọma jijiji na-ejikọta nkọwa ala, nyocha njirimara, ntụgharị, na njikọta nke data physics olulu mmiri na nkume . 3D onyonyo ala ọma jijiji na-enye ohere maka eserese n'akụkụ nke geometry ebe a na-egwupụta ihe na ọdịiche dị n'etiti ihe ndị dị na ya, ebe AVO na ntụgharị ala na-enyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti mmetụta lithology na mmiri mmiri. Site na usoro ọrụ e mere ka ọ dị mfe na nkwenye siri ike, usoro ala ọma jijiji nwere ike ime ka ọ ka mma igwu ala, belata ihe egwu, ma melite mmepe ubi.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike ịgbanwe isiokwu a ka ọ bụrụ nke teknụzụ karịa (na nhazi AVO, ihe atụ ọrụ ntụgharị, na ọmụmụ ihe gbasara) ma ọ bụ nke na-ewu ewu karịa maka ndị na-agụ akwụkwọ n'ozuzu.
