Ịmepụta Akụrụngwa Mmiri Dị n'Ime Ala Site na Iji Usoro Geophysical
Mmiri dị n'ime ala bụ ihe dị mkpa maka imezu mkpa mmiri dị ọcha, ịgbara mmiri, na ọrụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe. N'ọtụtụ mpaghara, karịsịa ndị na-enwe mmụba ọnụ ọgụgụ mmadụ na mgbanwe ojiji ala, mmiri dị n'elu ala anaghị adịkarị mma, nke na-eme ka mmiri dị n'ime ala bụrụ ihe mbụ a ga-eji mee ihe. Agbanyeghị, iji mmiri dị n'ime ala eme ihe n'emeghị atụmatụ nwere ike ịkpalite mbelata ọkwa mmiri dị n'ime ala, mbịakọta mmiri n'akụkụ osimiri, na ọbụna ịda n'ala. Ya mere, ịdepụta ihe ndị dị n'ime ala bụ nzọụkwụ mbụ dị mkpa n'ịghọta nkesa mmiri dị n'ime ala, mwepụ mmiri nwere ike ime, na ịdị mma na adịghị ike.
Otu ụzọ a na-ejikarị eme ihe na nhazi ala mmiri bụ usoro geophysical. N'adịghị ka igwu ala, nke na-egosi naanị ọnọdụ dị na ebe olulu mmiri ahụ, geophysics nwere ike "ịhụ" ọnọdụ dị n'okpuru ala nke ọma na nke ọma site n'ịtụle paramita anụ ahụ nke nkume ahụ. Site na nkọwa kwesịrị ekwesị, usoro geophysical nwere ike inyere aka ịchọpụta akwa mmiri (aquifers), ọkpụrụkpụ sedimenti, ókèala nkume, na ọbụna ihe ngosi nke mmiri brackish ma ọ bụ nnu intrusion.
Gịnị mere Geophysics ji dị irè maka mmiri dị n'ime ala?
Isi ihe dị mkpa n'ụzọ geophysical bụ ịtụle mmeghachi omume dị n'okpuru ala nye ihe mkpali ụfọdụ, dịka ọkụ eletrik, ebili mmiri ala ọma jijiji, ma ọ bụ ubi elektrọnik. Ụdị nkume ma ọ bụ sedimenti ọ bụla nwere ihe dị iche iche dị na anụ ahụ - dịka iguzogide eletriki, ọsọ mgbasa ebili mmiri, ma ọ bụ ikike iduzi ugbu a - nke porosity, ọdịnaya mmiri, ọdịnaya ụrọ, na nnu mmiri pore na-emetụta. Mmiri mmiri juru eju na-emekarị mmeghachi omume dị iche iche karịa oyi akwa kpọrọ nkụ ma ọ bụ nkume a kpọkọtara akpọkọ.
N'ihe gbasara mmiri dị n'ime ala, ihe a na-ejikarị eme ihe bụ iguzogide ọkụ eletrik. Mmiri nwere mineral agbazere agbaze (ions) na-eduzi ọkụ eletrik nke ọma, na-eme ka ọ dị ala iguzogide. Agbanyeghị, nkọwa anaghị adị mfe mgbe niile: ụrọ na-enyekwa aka na-eduzi ihe, ọ bụ ezie na ọ bụghị mgbe niile ka ọ na-arụpụta ihe dị ka aquifer. Ya mere, geophysics fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mgbe niile chọrọ nkwado data geological na hydrogeological, yana nkwenye ubi.
Usoro Geophysical A Na-ejikarị Eme Ihe
1. Nguzogide Geoelectric (ERT na VES)
Usoro iguzogide mmiri nke geoelectric bụ nke kachasị ewu ewu maka inyocha ala mmiri. A na-eme nha site n'itinye ọkụ eletrik site na elektrọd ma tụọ ọdịiche nwere ike ime iji nweta iguzogide mmiri doro anya. A na-ejikarị ụzọ abụọ eme ihe:
– VES (Vetical Electrical Sounding): na-elekwasị anya na mgbanwe kwụ ọtọ, nke dabara adaba maka ịtụle ọkpụrụkpụ oyi akwa na omimi aquifer n'otu ebe ụda.
– ERT (Electrical Resistivity Tomography): na-emepụta akụkụ 2D ma ọ bụ ụdị 3D nke resistivity dị n'okpuru ala, nke bara ezigbo uru maka ịsepụta nkesa dị n'akụkụ nke aquifers.
Uru ERT bụ ikike ya ịchọpụta mgbanwe n'akụkụ, dịka ókèala aquifer, mpaghara mgbawa, ma ọ bụ lensị ájá. Ihe na-adịghị mma bụ na ihe si na ya pụta na-adabere nke ukwuu n'ọnọdụ elu, ịdị mma nke kọntaktị elektrọd, na mgbagwoju anya dị n'etiti ụrọ juru eju na aquifers mmiri dị ọcha.
2. Usoro Elektrọnik (EM)
Usoro EM na-atụle nzaghachi nke conductivity n'okpuru ala na-enweghị mmetụ aka kpọmkwem na ala (dabere na ụdị ngwaọrụ ahụ). EM bara uru maka nyocha ngwa ngwa nke nnukwu ebe, karịsịa maka ịchọpụta mpaghara conductivity dị ka mmiri brackish, mmiri nnu, ma ọ bụ ụrọ dị arọ. Ụfọdụ ngwa EM nwere ike inyocha omimi dị omimi ruo n'etiti, na-eme ka ha dabara adaba maka eserese nke adịghị ike nke aquifers dị omimi.
Uru ya bụ na ọ na-adị ngwa ma na-arụ ọrụ nke ọma, mana ọ na-enwe mmetụta na nnyonye anya omenala (eriri ọkụ eletrik, ogige ígwè, akụrụngwa) ma na-enyekarị mkpebi kwụ ọtọ pere mpe karịa ERT.
3. Ntụgharị uche nke ala ọma jijiji na MSW
Usoro ala ọma jijiji na-eji mgbasa nke ebili mmiri na-agbanwe agbanwe. N'ihe gbasara ala mmiri, a na-ejikarị ala ọma jijiji eme ihe:
- Chọpụta omimi nke nkume ahụ,
– Chọpụta ọkpụrụkpụ nke oyi akwa sediment,
– Ịmepụta maapụ mpaghara ndị ihu igwe na-adịghị mma nke na-aghọ mmiri mmiri mgbe ụfọdụ.
Ntụgharị uche nke ala ọma jijiji dị irè maka ịsepụta oyi akwa na-abawanye ọsọ ala. MASW (Multichannel Analysis of Surface Waves) na-elekwasị anya karịa na profaịlụ shear wave speed (Vs), nke na-enyere aka ịmata obere ihe na porosity nwere ike ịpụta n'ụzọ na-apụtaghị ìhè.
Ala ọma jijiji anaghị ahụ mmiri ozugbo, mana ọ bara ezigbo uru n'ịhazi usoro ala nke na-achịkwa sistemụ mmiri.
4. GPR (Radar nke na-abanye n'ime ala)
GPR na-eji ebili eletriki ugboro ugboro dị elu iji maapụ ihe owuwu ndị dị obere na mkpebi dị elu. Usoro a dabara adaba maka:
- Maapụ nke ọkwa mmiri dị omimi na ihe ájá,
- Chọpụta paleochannels, oghere, ma ọ bụ akwa sedimentary.
Agbanyeghị, GPR anaghị arụ ọrụ nke ọma n'ala ụrọ ma ọ bụ mpaghara ndị na-ebugharị ihe nke ukwuu n'ihi na a na-ebelata mgbaàmà ahụ ngwa ngwa. Omimi nke ịbanye n'ime mmiri dịkwa oke, nke na-abụkarị mita ole na ole ruo mita iri dabere na ọnọdụ.
5. Gravimetry na magnetik (Na-akwado)
Gravimetry na-atụle mgbanwe dị na ọsọ ndọda iji chọpụta ọdịiche dị na njupụta ala dị n'okpuru ala. Usoro a nwere ike inyere aka ịdepụta ebe ndị dị n'okpuru ala nke nwere ike ịnwe nnukwu aquifers ma ọ bụ chọpụta geometry ala nkume. Igwe ndọta nwere ike ịchọpụta ókèala lithological kpọmkwem. Ọ bụ ezie na ha ejikọtaghị kpọmkwem na ala mmiri, ha abụọ bara uru na mpaghara maka ịghọta usoro ala na-achịkwa aquifers.
Usoro nhazi nke mmiri dị n'ime ala dabere na geophysical
Nhazi nke ọma na-esokarị usoro ndị a:
1. Ọmụmụ ihe mbụ (ọmụmụ ihe n'elu tebụl)
Chịkọta maapụ ala, mmụta ala, data olulu mmiri, mmiri ozuzo, ojiji ala, na akụkọ hydrogeological. Nke a na-ekpebi ihe mgbaru ọsọ: aquifer dị omimi, aquifer miri emi, ma ọ bụ mpaghara mgbawa.
2. Nhazi nyocha
Chọpụta ụzọ e si arụ ọrụ, nhazi ụzọ, oghere elektrọd ma ọ bụ geophone, na omimi ebumnuche. N'ebe buru ibu, a na-ejikarị njikọta EM (nyocha ngwa ngwa) na ERT (nkọwa zuru ezu) eme ihe.
3. Inweta data ubi
Ịnọgide na-enwe àgwà nha: iguzogide kọntaktị elektrọd, njikwa mkpọtụ, nhazi ngwa, na ndekọ nhazi/ebe obibi ziri ezi.
4. Nhazi na ntụgharị data
Data geophysical na-abụkarị "nzaghachi" nke a ga-atụgharị ka ọ bụrụ ihe nlereanya dị n'okpuru ala. Dịka ọmụmaatụ, ERT na-emepụta ihe nlereanya 2D/3D resistive. Ogbo ntụgharị chọrọ paramita ziri ezi iji zere ihe ochie.
5. Nkọwa agbakwunyere
Ijikọta nsonaazụ geophysics na ozi geological na hydrogeological. Obere iguzogide nwere ike igosi mmiri ụrọ ma ọ bụ mmiri brik; ya mere, njikọ na ihe ọkụkụ, nnwale ala, ma ọ bụ data olulu mmiri dị mkpa.
6. Nkwenye (eziokwu dị n'ala)
Ịgwupụta olulu mmiri, ịkụnye olulu mmiri, nnwale ịgbapụta mmiri, na nyocha ịdị mma mmiri bụ usoro dị mkpa iji hụ na ihe ndị na-adịghị mma gbasara ala na-emetụta ọdọ mmiri ndị na-emepụta ihe n'ezie.
7. Nkwadebe nke map na ndụmọdụ ndị nwere ike ime
Ngwaahịa ikpeazụ nwere ike ịbụ maapụ mpaghara prospect, maapụ omimi nke aquifer, ọkpụrụkpụ oyi akwa juru eju, yana ndụmọdụ maka ebe olulu mmiri na omimi ihuenyo.
Ihe Ịma Aka na Ihe Ize Ndụ nke Nkọwa Okwu
N'agbanyeghị ike ha, usoro geophysical nwere oke. Enweghị nghọta bụ nnukwu ihe ịma aka: otu uru resistive nwere ike ịnọchite anya ọtụtụ ọnọdụ geological. Ụrọ juru eju, mmiri brackish, ma ọ bụ ụfọdụ nkume nwere ike inwe obere resistives yiri nke ahụ. Ọzọkwa, ọdịiche dị n'etiti sedimentary, dị ka obere ájá ma ọ bụ akwa gravel mpaghara, nwere ike isi ike ịchọpụta ma ọ bụrụ na mkpebi nyocha ezughị oke.
Nsogbu ndị mmadụ na-akpata na-emetụtakarị data—dịka ọmụmaatụ, eriri ọkụ eletrik, ogige, paịpụ ígwè, ma ọ bụ ụzọ e ji agbaze agbaze. Ihe ndị dị n'elu ala na ọnọdụ elu (ala kpọrọ nkụ, nkume) nwere ike imebi mma nha. Ya mere, nhazi ala mmiri a pụrụ ịdabere na ya na-adaberekarị na otu ụzọ kama ọ na-adabere n'ụzọ dị iche iche na njikọta data.
Penutup
Ịmepụta ihe ndị dị n'ime ala site na iji usoro geophysical bụ ihe ngwọta dị irè maka ịghọta ọnọdụ dị n'okpuru ala nke ọma, ọkachasị mgbe data igwu ala pere mpe. Ụzọ dịka geoelectric resisivity (ERT/VES), electromagnetic, seismic, na GPR nwere ike inyere aka ịchọpụta nkesa aquifer, ọkpụrụkpụ sediment, ókèala nkume, na ọbụna ihe ngosi nke mbepụ mmiri. Agbanyeghị, maapụ na-aga nke ọma dabere nke ukwuu na nhazi nyocha kwesịrị ekwesị, ịdị mma nke nnweta, nhazi kwesịrị ekwesị, na nkọwa agbakwunyere nke data geological na nkwenye olulu mmiri.
Ọ bụrụ na e jiri ya mee ihe nke ọma, ọ bụghị naanị na usoro mmụta ala na-enyere aka ịchọta ebe ndị nwere ike inweta mmiri dị n'okpuru ala, kamakwa ọ na-akwado njikwa ala dịgide - na-ebelata ihe ize ndụ nke iji oke nrigbu eme ihe, na-ebelata mmetụta gburugburu ebe obibi, ma hụ na mmiri dị maka ọgbọ ndị ga-abịa n'ihu.
