Ojiji nke Geophysics na Njikwa Mmiri
Njikwa mmiri (DAS) bụ mgbalị ejikọtara ọnụ iji hụ na mmiri dị, ịdị mma gburugburu ebe obibi, na mkpa mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba nke obodo ahụ dị n'otu. Mmiri mmiri anaghị agụnye naanị osimiri bụ isi kamakwa mpaghara mmiri mmiri niile - site na elu, site na ugwu, ruo na ala - nke jikọtara site na usoro mmiri, ala, na gburugburu ebe obibi. N'ọrụ, njikwa mmiri mmiri na-echekarị ihe ịma aka dịka idei mmiri, ụkọ mmiri, mbuze, mmiri ozuzo, mbelata ọkwa mmiri dị n'okpuru ala , mbuze ala, na mmetọ. Iji dozie ihe ịma aka ndị a, geophysics bụ ụzọ dị mkpa n'ihi na ọ nwere ike "ịhụ" ọnọdụ dị n'okpuru ala na-egwughị egwu ma ọ bụ mebie gburugburu ebe obibi. Site na usoro nha dabere na ihe onwunwe nke nkume na ala, geophysics na-enyere aka inye data dị mkpa maka atụmatụ, mbelata, na nyocha nke mmemme njikwa mmiri.
Ọrụ nke Geophysics n'ịghọta Sistemụ Mmiri
Mmiri ndị a na-akpọ "Domestics" bụ usoro dị mgbagwoju anya nke mmiri ozuzo na-achịkwa, nke na-abanye n'ime ala, mmiri na-asọpụta n'okpuru ala, mmiri na-asọpụta n'okpuru ala, usoro mmiri, nhazi ala, na ojiji ala. Ọtụtụ ihe dị mkpa nke mmiri ndị a na-akpọ "Domestics" dị n'okpuru ala, dịka omimi nke ala e wedara n'ala, ọkpụrụkpụ nke ihe ndị a na-akpọ "alluvial sediment", ọnọdụ nke tebụl mmiri , ụzọ mmiri na-asọpụta n'okpuru ala, na mpaghara mgbawa ma ọ bụ ntụpọ nke nwere ike ịrụ ọrụ dị ka "okporo ụzọ" maka mmegharị nke mmiri na ihe ndị na-emerụ emerụ. Nke a bụ ebe geophysics na-abata: ịtụle mmeghachi omume anụ ahụ nke ihe (dịka ọmụmaatụ, iguzogide eletriki, ọsọ ebili mmiri ala ọma jijiji , ma ọ bụ ubi electromagnetic) iji kọwaa nhazi na njirimara nke hydrogeology dị n'okpuru ala.
Site na ozi a, ndị njikwa mmiri nwere ike ime mkpebi dabere na ihe akaebe, ọ bụghị naanị echiche. Dịka ọmụmaatụ, enwere ike ịchọpụta ebe kacha mma maka olulu mmiri, ebe nchekwa mmiri, ma ọ bụ ihe mgbochi mmiri nke ọma; enwere ike ịdepụta mpaghara ndị nwere ike ịda na mbụ; enwere ike ịghọta mmekọrịta dị n'etiti mmiri dị n'elu ala na mmiri dị n'okpuru ala iji mee ka osimiri na-asọ asọ n'oge ọkọchị.
Usoro Geophysical A Na-ejikarị Eme Ihe
1. Geoelectric (Tomography/ERT na VES nke na-eguzogide eletriki)
Usoro Geoelectric n'ịtụle ike iguzogide ala na nkume ruo n'ike eletriki. Ihe ndị jupụtara na mmiri na-enwekarị ike iguzogide obere karịa ihe kpọrọ nkụ, ebe ụrọ na-egosipụta ike iguzogide obere n'ihi ike nduzi ya.
N'ihe gbasara DAS, a na-ejikarị ERT na Vertical Electrical Sounding (VES) eme ihe maka:
– Chọpụta omimi nke aquifers dị omimi na nke dị omimi.
– Ịmepụta ọkpụrụkpụ nke ihe ndị dị n'ime alluvial n'ala idei mmiri.
– Ịchọpụta ebe mmiri na-asọpụta n'ime mbepụ, obere ọdọ mmiri, ma ọ bụ n'akụkụ osimiri.
– Chọpụta ebe mmiri nnu si abanye n'akụkụ mmiri dị nso n'ụsọ oké osimiri (ọ bụrụ na ebe mmiri ahụ na-abanye n'ime oké osimiri).
– Chọpụta ebe enwere ike ịchọta olulu mmiri e gwuru egwu na olulu mmiri ndị e ji abanye n'ime mmiri.
Uru kachasị dị na geoelectricity bụ na ọ na-adị ngwa ngwa, ọ na-efu obere ego karịa ụfọdụ ụzọ ndị ọzọ, ọ na-enwekwa mmetụta dị ukwuu na mgbanwe dị na mmiri.
2. Ala ọma jijiji (Refraction na MSW)
Usoro ala ọma jijiji jiri ebili mmiri na-agbanwe agbanwe mee ka oyi akwa dị n'okpuru ala dabere na ọsọ mgbasa ebili mmiri. Mmetụta nke seismic na MASW (Multichannel Analysis of Surface Waves) bara ezigbo uru maka inyocha ike ala, omimi nke nkume ala, na ọkpụrụkpụ oyi akwa ihu igwe.
N'ịchịkwa mmiri mmiri, ala ọma jijiji na-enyere aka:
- Maapụ nke mpaghara ndị nwere ike ibute ala ọma jijiji site na njirimara oyi akwa adịghị ike (dịka ọmụmaatụ ụrọ e ji ihu igwe mee) na ebe ndị nwere ike ịmịpụ.
– Ịhazi nhazi ugwu n'ime mmiri dị n'elu nke nwere ugwu dị elu.
- Chọpụta ebe dị mma maka akụrụngwa njikwa idei mmiri dịka ihe mgbochi mmiri ma ọ bụ ihe mgbochi mmiri.
– Ịtụle njirimara geotechnical metụtara mbuze ugwu na nkwụsi ike nke mkpọda ugwu.
Usoro a dị mkpa karịsịa n'ime ugwu ndị dị n'okpuru ala nke na-enwekarị ala mmiri na oke mmiri na-erute osimiri.
3. Rada nke na-abanye n'ala (GPR)
GPR na-eji ebili mmiri elektrọnik dị elu iji mata ihe owuwu ndị dị obere na mkpebi dị elu. Ọ bụ ezie na ntinye ya pere mpe na omimi ụfọdụ (dabere na ụdị ala na ọdịnaya mmiri), GPR bara ezigbo uru maka nyocha zuru ezu.
Ngwa GPR n'ime mmiri gụnyere:
- Nchọpụta nke obere ihe ndị dị n'ime ala n'akụkụ osimiri.
- Chọpụta oghere ma ọ bụ ọkpọkọ dị n'ime oghere ndị dị n'ime mmiri na ebe a na-achịkwa idei mmiri.
– Ịmepụta eserese nke obere ọwa mmiri dị n'okpuru ala (paleochannels) nke na-emetụta mmiri.
– Nyochaa ọnọdụ nke mbembụ ma ọ bụ obere dam na-enweghị ikewapụ.
GPR dị mma maka nyocha ngwa ngwa n'ebe ndị a kpachiri ekechi nke chọrọ ozi zuru ezu.
4. Elektrọmagnetik (EM) na Magnetik
Usoro elektrọnik (dịka ọmụmaatụ, EM induction) nwere ike ịse foto njikwa ike dị n'okpuru ala ngwa ngwa, ọkachasị maka nyocha mpaghara. Ka ọ dị ugbu a, usoro magnetik nwere ike inyere aka ịchọpụta mgbanwe dị na ntọala nkume ma ọ bụ usoro ala nke na-emetụta sistemụ mmiri dị n'okpuru ala.
Na njikwa mmiri mmiri, a na-ejikarị EM eme ihe maka:
- Ịmepụta eserese nke nnu na nkesa mmetọ (n'ihi na mmiri ndị na-eduzi ihe na-eme ka ọ dịkwuo mma).
– Nyochaa ọdịiche dị n'ime mmiri dị n'ala na nha ala.
– Mepụta oke mpaghara maka atụmatụ nchekwa ala ngwa ngwa.
5. Gravimetry (Njirimara mana ọ dị mkpa)
Gravimetry na-atụle mgbanwe dị na ọsọ ndọda nke jikọtara ya na ọdịiche dị na njupụta dị n'okpuru ala. Ọ bụ ezie na ọ bụghị mgbe niile nhọrọ mbụ maka obere ọdọ mmiri, gravimetry nwere ike ịdị mkpa na ọmụmụ ihe gbasara nnukwu ọdọ mmiri dị n'okpuru ala ma ọ bụ maka ịtụle atụmatụ nkume dị na nnukwu ndagwurugwu alluvial.
Ntinye aka nke Geophysics na Nsogbu Ndị Dị Mkpa nke Mmiri
Mbelata Idei Mmiri na Njikwa Mmiri
Ọ bụghị naanị nnukwu mmiri ozuzo na-emetụta idei mmiri kamakwa ikike ịbanye n'ime ala, ọnọdụ ala, na njikọ mmiri dị n'okpuru ala na-emetụta ya. Geophysics na-enyere aka ịhazi mpaghara ala jupụtara, akwa ndị na-adịghị agafe agafe (dịka ọmụmaatụ, ụrọ dị arọ), na ụzọ mmiri na-aga nke ọma. Ozi a na-enye aka na:
– Ịchọpụta ebe ọdọ mmiri ndị na-ejide ihe na olulu mmiri ndị na-abanye n'ime mmiri dị.
– Imeziwanye nhazi ala n'ebe ndị kacha dị irè n'ijigide mmiri ozuzo.
- Nyocha nke mmiri na-agbapụta ma ọ bụ ụzọ mmiri na-asọpụta n'akụkụ osimiri.
Nchekwa Mmiri n'ime Ala na Ịnagide Oké Anwụ
N'oge ọkọchị, mwepụta mmiri n'ime osimiri na-adaberekarị na onyinye mmiri dị n'okpuru ala. Site na geoelectric na EM, mpaghara aquifer na ntụziaka mmiri enwere ike ịse ala mmiri ka ọ were:
– Enwere ike itinye olulu mmiri mmepụta ma ọ bụ olulu mmiri nlekota kpọmkwem.
– Enwere ike ichebe ebe a na-akwakọba ihe site na mgbanwe ala gabigara ókè.
– Enwere ike ibelata esemokwu ojiji mmiri n'ime ala site na data doro anya karịa.
Njikwa Mbuze, Mbuze, na Njikwa Ala Mbuze
Mbuze na mbuze n'elu mmiri na-eme ka mmiri jupụta n'osimiri, na-eme ka ọwa mmiri dị omimi, ma na-eme ka idei mmiri ka njọ. Usoro ala ọma jijiji na nke geoelectric nwere ike ịchọpụta ọkpụrụkpụ nke ala mmiri, ebe ndị na-adịghị ike, na ọkwa mmiri juru eju nke na-akpata mbuze. Site na maapụ ndị ọzọ zuru ezu maka adịghị ike, a pụrụ itinye ihe ndị dị ka ịkwagharị ọhịa, ịgba ala, mmiri mmiri na-agbada ugwu, ma ọ bụ ime ka akụ mmiri sie ike n'ebe ndị kacha nọrọ n'ihe ize ndụ.
Mmetọ Gburugburu Ebe Obibi na Nlekota Ogo
Mmetọ sitere na ihe mkpofu ụlọ, ọrụ ugbo, na ụlọ ọrụ mmepụta ihe nwere ike ịbanye n'ime mmiri dị n'ime ala wee laghachi n'ime osimiri. Usoro Geoelectric na EM nwere ike ịchọpụta ihe ndị na-adịghị mma gbasara conductivity nke metụtara plums ndị na-emerụ ahụ. Ọ bụ ezie na ọ bụghị ihe nnọchi anya nyocha kemịkalụ, geophysics bara ezigbo uru maka:
– Chọpụta ụzọ na oke mgbasa nke mmetọ mbụ.
– Ịhọrọ ebe nlele mmiri kacha pụta ìhè.
- Na-enyocha irè nke mmezi ma ọ bụ ndozi nke sistemụ ịdị ọcha.
Njikọta nke Geophysics na Data Ndị Ọzọ
Iji nweta nsonaazụ geophysics nwere mmetụta dị ukwuu na amụma mmiri mmiri, a ga-ejikọta data geophysics na:
– Data mmiri (mmiri ozuzo, mwepụta mmiri, ọkwa mmiri).
- Data Geological na geomorphological (lithology, nhazi, na maapụ mkpọda).
- Nchọpụta ihe site n'ebe dị anya (mkpuchi ala, mmiri mmiri ala, mgbanwe osisi).
– Sistemụ Ozi Ala (GIS) maka nyocha na ịme ihe nlereanya gbasara oghere.
Njikọ a na-eme ka e nwee ike ịmepụta ụdị echiche hydrogeological siri ike karị, atụmatụ dabere na ọnọdụ, na nhazi ọnụọgụgụ nke ihe ndị dị mkpa maka itinye aka.
Ihe ịma aka na ohere maka mmejuputa
Iji geophysics eme ihe n'ime mmiri na-eweta ọtụtụ ihe ịma aka: nkọwa data chọrọ ahụmịhe, nsonaazụ ya abụghị nke a na-anaghị akọwapụta (a chọrọ ka e jiri data ma ọ bụ ihe atụ tụọ ya), ohere ịnweta ubi dịkwa oke n'ebe ndị dị elu ma ọ bụ nke ahịhịa. Agbanyeghị, ohere ndị a dịkwa oke mkpa. Mmepe nke ngwa ndị a na-ebugharị ebugharị, usoro ntụgharị ka mma, na ijikọ ya na drones na nchọpụta dịpụrụ adịpụ na-eme ka ụzọ maka nhazi mmiri dị ngwa na nke ziri ezi karị.
Mmechi
Geophysics bụ ngwa ọrụ dị mkpa n'ịhazi mmiri n'okpuru ala n'ihi na ọ nwere ike inye nghọta banyere ọnọdụ dị n'okpuru ala nke siri ike inweta site na iji usoro ọdịnala. Site na iji ụzọ dịka geoelectric, seismic, GPR, electromagnetic, na (n'ọnọdụ ụfọdụ) gravimetry, ndị njikwa mmiri nwere ike imeziwanye izi ezi nke mbelata idei mmiri, nchekwa mmiri dị n'okpuru ala, njikwa ala na sedimentation, na nlekota mmetọ. Isi ihe ga-eme ka ihe ịga nke ọma dị na ijikọta geophysics na data hydrological, geological, na GIS, na-eme ka mkpebi njikwa mmiri dịkwuo irè, na-agbanwe agbanwe, ma na-adịgide adịgide.
