Usoro Ọgwụgwọ Ahụ Iji Mee Ka Ike Ngụgụ Dịkwuo Ike
Ike akpa ume dị mma na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịnọgide na-enwe ike, ịdị mma nke ụra, na ikike ahụ ịrụ ọrụ na-enweghị ike ọgwụgwụ. N'ụzọ dị mwute, ọtụtụ mmadụ na-enwe mbelata nke nta nke nta na ikike akpa ume n'ihi ndụ ịnọdụ ala, ise siga, mmetọ ikuku, ịka nká, na ụfọdụ ọnọdụ ahụike dịka ụkwara ume ọkụ, COPD (Ọrịa Mgbochi Akpa Ume Na-adịghị Ala Ala), ma ọ bụ ọrịa mgbe e risịrị iku ume. Nke a bụ ebe ọgwụgwọ iku ume (ọgwụgwọ iku ume) na-arụ ọrụ dị oke mkpa. Site na usoro mmega ahụ na ntinye aka ezubere iche, ọgwụgwọ physiotherapy nwere ike inye aka melite arụmọrụ ikuku, mee ka akwara iku ume sie ike, melite usoro iku ume, ma mee ka nnabata mmega ahụ dịkwuo mma.
Isiokwu a na-atụle usoro ọgwụgwọ dị iche iche a na-ejikarị eme ka akpa ume dịkwuo mma, ma maka mgbochi, mgbake, na imeziwanye ahụ ike.
1. Ghọta "ikike akpa ume" na ihe mgbaru ọsọ nke physiotherapy
N'ikwu ya n'ụzọ dị mfe, ikike akpa ume na-ezo aka n'ikike akpa ume iji jide ikuku ma gbanwee oxygen na carbon dioxide nke ọma. N'ọrụ ahụike, a na-enyocha ikike a site na iji ọtụtụ paramita, dị ka olu mmiri (iku ume nkịtị), ikike dị mkpa (ọnụọgụ ikuku enwere ike ikupụ mgbe e kusịrị ya nke ọma), na ọrụ ikuku (dịka ọmụmaatụ, FEV1 na spirometry).
Ọgwụgwọ ahụike anaghị elekwasị anya naanị na "ịgbasa akpa ume", kamakwa na:
- Mee ka mgbasawanye mgbidi obi na ike anụ ahụ dịkwuo mma
- Na-ebelata ọrụ iku ume ka iku ume wee dị mfe
- Na-eme ka akwara ume na iku ume sie ike (diaphragm, intercostals, na akwara afọ).
- Na-eme ka nhicha nke ihe ndị na-esi n'ime imi (mucus) dị mma iji mee ka ikuku dị ọcha
- Mee ka ndidi mmega ahụ dịkwuo mma site na mmega ahụ aerobic dị mfe
Ya mere, mmụba nke ikike akpa ume nke ndị ọrịa na-enweta na-abụkarị n'ihi njikọta nke usoro iku ume ka mma, ahụike, na arụmọrụ ojiji oxygen.
2. Mmega ahụ iku ume nke Diaphragmatic
Mmega ahụ a bụ ntọala nke usoro ọgwụgwọ iku ume n'ihi na ọ na-akụzi iku ume nke ọma site na iji diaphragm, ọ bụghị naanị akwara obi dị n'elu. Iku ume n'obi na-eme ka ọrụ iku ume na ike ọgwụgwụ dịkwuo elu ngwa ngwa.
Otu esi eme ya:
1. Ọnọdụ ụra: dina n'azụ gị ma ọ bụ nọdụ ala ọkara, ubu gị zuru ike.
2. Tinye otu aka n'obi gị, tinyekwa otu aka n'afọ gị.
3. Kuo ume nwayọ nwayọ site na imi gị ruo mgbe aka dị n'afọ gị ga-arị elu, ebe obi gị na-adị jụụ.
4. Jiri nwayọ kupụ ume (i nwere ike ime nke a site na egbugbere ọnụ gbagọrọ agbagọ).
5. Mee ya ugboro ise ruo iri, ugboro otu ruo atọ n'ụbọchị.
Manfaat:
- Mee ka ikuku ikuku dị n'ime akpa ume dị ala dịkwuo mma
- Na-ebelata mkpụmkpụ ume n'ihi usoro iku ume dị nro
- Na-ebelata nrụgide akwara olu na ubu
3. Iku ume egbugbere ọnụ
Usoro a na-ewu ewu n'etiti ndị nwere COPD, mana ọ bara uru nye onye ọ bụla na-anaghị eku ume ngwa ngwa n'oge mmega ahụ. Iku ume site na egbugbere ọnụ e ji aka kpaa na-eme ka oge iku ume dị ogologo, na-enyere aka igbochi obere ikuku ịda, ma na-ebelata njide ikuku.
Otu esi eme ya:
1. Kuo ume site na imi gị ruo mgbe ọnụọgụgụ abụọ.
2. Sachaa egbugbere ọnụ gị dị ka a ga-asị na ịfụ kandụl.
3. Kwụpụ ume nwayọ nwayọ ruo ọnụọgụ anọ (karịa oge mmụọ nsọ).
4. Mee ya mgbe ume gị na-agwụ gị ike, ma ọ bụ dị ka mmega ahụ nke ga-ewe nkeji ise.
Manfaat:
- Na-ebelata ugboro iku ume
- Na-eme ka njikwa dị mkpụmkpụ nke iku ume ka mma
– Na-enyere ikuku efu si n'akpa ume aka nke ọma
4. Mmega ahụ Mgbasawanye nke thoracic
Ebumnuche mmega ahụ ndị a bụ ime ka mgbidi obi na-agagharị, ime ka ikuku na-abata nke ọma, ma gbochie ike ọgwụgwụ n'ọgịrịga na akwara iku ume - ọkachasị ndị dina ala ruo ogologo oge, mgbe a wachara ha ahụ, ma ọ bụ ndị na-anọkarị otu ebe.
Ihe atụ mmega ahụ:
– Kuo ume miri emi mgbe ị na-ebuli aka abụọ elu ma ọ bụ na-emepe aka gị n'akụkụ (na-emepe obi gị).
– Jide ya ruo sekọnd 2–3, wee kupụ ume nwayọ nwayọ.
– Mee ugboro ise ruo iri n'otu oge, ugboro abụọ ruo atọ kwa ụbọchị.
Manfaat:
- Na-enyere aka n'ịnweta alveoli (akpa ikuku)
- Na-akwado mgbochi nke atelectasis (ngụgụ mebiri emebi)
- Meziwanye ọnọdụ ahụ nke na-emetụta usoro iku ume
5. Mmega ahụ ụkwara na ịkụ aka dị irè
N'ọnọdụ ụfọdụ (dịka ọmụmaatụ, oke mmepụta nke phlegm, bronchitis, ma ọ bụ mgbe ọrịa gasịrị), nsogbu bụ́ isi abụghị naanị ikike akpa ume, kama ọ bụ ihe ndị na-egbochi ikuku ikuku site na mmiri ozuzo. Ọgwụgwọ ahụike na-akụzi usoro iwepụ ikuku n'ikuku iji melite ikuku.
Ụkwara dị irè:
– Kuo ume miri emi, jide ya ruo sekọnd 1-2, wee jiri ike kwara ụkwara ugboro 1-2.
Ịkụ Ụkwara (Ịkụ Ụkwara):
– Kuo ume nke ọma, wee kuo ume ngwa ngwa na ike, ọnụ gị meghere dị ka a ga-asị na iko na-ekuru mmiri ("ha, ha").
– N'ozuzu, ọ na-adị mma karịa ndị ọrịa na-agwụ ike ma ọ bụ na-enwe ihe mgbu karịa ụkwara siri ike.
Manfaat:
– Na-enyere aka iwepụ imi n'enweghị ike zuru oke
– Na-emepe ebe ikuku na-anaghị eru nke akpa ume nke ọma
6. Usoro Iku Ume Na-arụ Ọrụ (ACBT)
ACBT bụ usoro usoro nke jikọtara iku ume dị jụụ, mgbasa nke thoracic, na usoro ịkụ ume. A na-ejikarị ya eme ihe n'ọtụtụ ndị ọrịa nwere mmepụta phlegm.
Akụkụ ACBT:
1. Njikwa iku ume: kuo ume nwayọ nwayọ, zuru ike maka sekọnd 20–30.
2. Mgbasawanye nke thoracic: Iku ume miri emi ruo 3–5, jide ya ruo sekọnd 2–3.
3. Ịkụ ụkwara/ịkụ ume: Ịkụ ume ugboro 1–2 iji wepụ ihe ndị na-esi n'ahụ pụta.
A pụrụ imegharị usoro ahụ ọtụtụ ugboro ruo mgbe iku ume ga-adị jụụ.
7. Ọzụzụ akwara mkpali (IMT)
IMT na-eji ngwaọrụ pụrụ iche nke iguzogide ọrịa (dịka ọmụmaatụ, IMT nke na-egbochi ọrịa) iji zụọ akwara mkpali ka ha sie ike ma sie ike. A na-ejikarị usoro a eme ihe n'ahụ ndị nwere COPD, ndị egwuregwu, ma ọ bụ ndị nwere adịghị ike akwara iku ume.
Ụkpụrụ mmega ahụ:
– Iku ume site na ngwaọrụ ahụ ma nwee ibu dị iche.
– N'ozuzu, nkeji iri na ise ruo iri atọ kwa ụbọchị, ụbọchị ise ruo asaa kwa izu, yana ọganihu nwayọ nwayọ dịka nyocha nke onye na-agwọ ọrịa ahụ si dị.
Manfaat:
- Na-ebelata mmetụta nke ịpụ apụ n'oge mmega ahụ
- Mee ka ike diaphragm dịkwuo elu
- Meziwanye arụmọrụ mmega ahụ aerobic
8. Ịkwalite mmegharị ahụ, mmega ahụ aerobic, na ọzụzụ ike
Ọtụtụ mmadụ na-eche na ime ka akpa ume dịkwuo mma bụ naanị site na mmega ahụ iku ume. Agbanyeghị, ahụike obi na-aka mma nke ukwuu site na mmega ahụ aerobic a tụrụ atụ, ka ahụ na-arụ ọrụ nke ọma n'iji oxygen.
Ihe atụ nke mmega ahụ akwadoro:
- Ije ije nke ọma, ịgba ígwè kwụ ọtọ, igwu mmiri dị mfe (dịka a na-anabata)
– Oge mbụ nkeji iri ruo iri abụọ, jiri nwayọ na-abawanye ruo nkeji iri atọ ruo iri anọ na ise
– Ugboro ugboro 3–5 kwa izu
Ọzụzụ ike (dịka ọmụmaatụ, obere squats, mmega ahụ azụ na ubu) na-enyekwa aka n'ịhazi ọnọdụ na iku ume nke ọma, ebe ọ bụ na pelvis na ọkpụkpụ azụ kwụsiri ike na-eme ka akwara iku ume rụọ ọrụ nke ọma.
9. Usoro nhazi mmiri na nhazi nke ebe ahụ
N'ọnọdụ ụfọdụ, ụfọdụ ọnọdụ ahụ na-enyere aka iwepụ mmiri na-asọpụta ma melite ikuku. Dịka ọmụmaatụ, ịdina n'akụkụ gị ma ọ bụ ịpụ apụ nwere ike inye aka kesaa ikuku nke ọma n'ebe akpa ume ụfọdụ. Agbanyeghị, usoro ndị a kwesịrị ịdị ka ọnọdụ onye ọrịa, ọkachasị ma ọ bụrụ na enwere nsogbu obi, nsogbu reflux, ma ọ bụ nsogbu ọbara mgbali elu.
10. Ndụmọdụ maka omume dị mma na mgbe ị ga-agakwuru dọkịta
A ga-eji nwayọọ nwayọọ mee usoro ọgwụgwọ iku ume. Kwụsị mmega ahụ ma ọ bụrụ na ị na-enwe isi ọwụwa siri ike, mgbu obi, mkpụmkpụ ume na-aka njọ, egbugbere ọnụ na-acha anụnụ anụnụ, ma ọ bụ obi na-anaghị achịkwa achịkwa.
Ọ kacha mma ịgakwuru dọkịta ma ọ bụ onye na-agwọ ọrịa physiotherapist ma ọ bụrụ na:
– Mkpụmkpụ iku ume na-emekarị ọbụna mgbe a na-eme obere ihe omume
– Nwere akụkọ ihe mere eme nke ụkwara ume ọkụ/COPD, ọrịa obi, ma ọ bụ mgbe a wachara ya ahụ
– Ụkwara nwere phlegm nke na-adịgide ruo ihe karịrị izu abụọ ruo atọ
– Enweela mbelata na oke ikuku oxygen
Mmechi
Usoro ọgwụgwọ anụ ahụ iji mee ka ike akpa ume dịkwuo elu gụnyere mmega ahụ iku ume diaphragmatic, iku ume egbugbere ọnụ a na-ejigide, mmega ahụ mgbasa thoracic, iwepụ ihe ndị na-amịpụta mmiri (ịkwa ụkwara dị irè, ịkụ ume, ACBT), ọzụzụ akwara mkpali (IMT), na mmega ahụ ike aerobic na akwara nke nwere ọganihu a na-ahụ anya. Isi ihe na-eme ka ihe ịga nke ọma dị na nguzosi ike, usoro ziri ezi, na mgbanwe mmemme dabere na ọnọdụ nke onye ọ bụla. Site na nduzi ọkachamara, physiotherapy iku ume nwere ike inye aka melite iku ume, mụbaa ọrụ, ma melite mma ndụ nke ukwuu.
