John Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees

John Rawls Cov Ntsiab Cai ntawm Kev Ncaj Ncees

Pendahuluuan

John Rawls yog ib tug kws tshawb fawb txog kev nom kev tswv uas muaj hwj chim tshaj plaws ntawm lub xyoo pua 20th. Nws cov tswv yim txog cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees tau tshoov siab rau kev sib tham thiab kev sib cav sib ceg ntawm cov kws tshawb fawb, cov kws lij choj, thiab cov nom tswv. Nws cov ntawv tseem ceeb, "A Theory of Justice" (1971), piav qhia txog nws cov kev xav txog yuav ua li cas kom lub zej zog ncaj ncees. Hauv tsab xov xwm no, peb yuav piav qhia txog Rawls cov ntsiab cai tseem ceeb ntawm kev ncaj ncees, cov ntsiab lus kev xav uas lawv tau tsim, thiab yuav ua li cas lawv tuaj yeem siv rau hauv lub ntiaj teb niaj hnub no.

Keeb Kwm Txog Kev Xav

Ua ntej tham txog Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees, nws yog ib qho tseem ceeb kom nkag siab txog lub ntsiab lus ntawm kev xav uas lawv tau tshwm sim los. Rawls tau sau hauv kev lig kev cai ntawm kev xav, uas hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev ywj pheej ntawm tus kheej thiab kev ncaj ncees hauv zej zog. Nws kuj tau tshoov siab los ntawm daim ntawv cog lus hauv zej zog, lub tswv yim uas cov kws tshawb fawb yav dhau los xws li Thomas Hobbes, John Locke, thiab Jean-Jacques Rousseau tau piav qhia.

Rawls nrhiav kev tsim kom muaj kev ncaj ncees uas txhua tus neeg hauv zej zog txais tau, txawm lawv keeb kwm yav dhau los lossis kev ntseeg ntawm tus kheej li cas los xij. Yuav kom ua tiav lub hom phiaj no, Rawls tau qhia txog cov ntsiab lus ntawm "txoj haujlwm qub" thiab "daim ntaub thaiv ntawm kev tsis paub."

Txoj Haujlwm Thawj thiab Daim Ntaub ntawm Kev Tsis Paub

Lub hauv paus chiv thawj yog ib qho xwm txheej uas tib neeg sib sau ua ke los txiav txim siab txog cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees uas yuav tswj hwm lawv lub zej zog. Hauv lub hauv paus chiv thawj, txhua tus neeg nyob tom qab daim ntaub thaiv ntawm kev tsis paub, txhais tau tias lawv tsis muaj cov ntaub ntawv hais txog lawv txoj kev sib raug zoo, kev nplua nuj, peev xwm, lossis tus cwj pwm ntawm tus kheej. Yog li, lawv tsis paub tias lawv yuav nplua nuj lossis pluag, muaj zog lossis tsis muaj zog, ntse lossis tsis muaj hmoo hauv lub zej zog uas lawv tsim.

Lub hom phiaj ntawm daim ntaub thaiv ntawm kev tsis paub yog kom ntseeg tau tias cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees tsis raug cuam tshuam los ntawm kev xav txog tus kheej. Vim tias cov tib neeg tsis paub txog lawv txoj haujlwm hauv zej zog, lawv yuav xaiv cov ntsiab cai uas ncaj ncees rau txhua tus.

NYEEM  Kev tshuaj xyuas poststructuralist ntawm tib neeg

Ob Lub Ntsiab Cai ntawm Kev Ncaj Ncees

Raws li qhov chaw pib thiab daim ntaub thaiv ntawm kev tsis paub, Rawls tsim ob lub hauv paus ntawm kev ncaj ncees uas tsim lub hauv paus ntawm nws txoj kev xav:

1. Lub Ntsiab Cai ntawm Kev Ywj Pheej: Txhua tus neeg muaj cai sib npaug zos rau txoj kev ywj pheej dav dav tshaj plaws uas sib xws nrog lwm tus neeg txoj kev ywj pheej zoo sib xws. Lub ntsiab cai no hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev ywj pheej ntawm tus kheej, xws li kev ywj pheej hais lus, kev ywj pheej txav mus los, thiab kev ywj pheej ntawm kev ntseeg. Cov kev ywj pheej no yuav tsum tau tiv thaiv rau txhua tus, thiab kev txo qis ntawm ib tus neeg txoj kev ywj pheej tsuas yog tuaj yeem ua tau yog tias nws muab kev ywj pheej ntau dua rau lwm tus.

2. Lub Ntsiab Cai ntawm Qhov Txawv thiab Kev Sib Luag ntawm Lub Caij Nyoog: Kev tsis sib luag ntawm kev sib raug zoo thiab kev lag luam yuav tsum tau npaj kom lawv:
- Npaj los muab qhov txiaj ntsig zoo tshaj plaws rau cov tswv cuab uas tsis muaj txiaj ntsig tshaj plaws hauv zej zog (Txoj Cai Sib Txawv).
- Txuas nrog rau cov haujlwm thiab cov haujlwm uas qhib rau txhua tus neeg raws li cov xwm txheej ntawm kev sib luag ntawm lub cib fim (Kev Sib Luag ntawm Lub Caij Nyoog).

Txoj cai thib ib (Txoj Cai ntawm Kev Ywj Pheej) muaj qhov tseem ceeb dua txoj cai thib ob (Txoj Cai ntawm Kev Txawv thiab Kev Sib Luag ntawm Lub Caij Nyoog). Qhov no txhais tau tias cov kev ywj pheej yooj yim yuav tsum tsis txhob raug txi rau kev lag luam lossis kev sib raug zoo.

Kev Siv Txoj Cai ntawm Kev Ncaj Ncees

Kev siv Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees rau hauv kev xyaum ua tej zaum yuav nyuaj, tab sis lawv muab ib lub moj khaum zoo rau kev soj ntsuam cov cai thiab cov koom haum hauv zej zog. Qee txoj hauv kev uas cov ntsiab cai no tuaj yeem siv tau suav nrog:

1. Kev Faib Nyiaj Txiag Dua: Tsoomfwv tuaj yeem siv kev them se nce qib thiab cov kev pab cuam hauv zej zog los txo qhov tsis sib luag ntawm kev lag luam thiab pab cov neeg pluag tshaj plaws. Piv txwv li, cov nyiaj pab tsis muaj haujlwm ua, cov kev pab cuam kev noj qab haus huv pej xeem, thiab kev kawm dawb tuaj yeem tsim los muab cov txiaj ntsig zoo tshaj plaws rau cov neeg pluag tshaj plaws.

2. Lub Caij Nyoog Sib Luag: Cov cai tswjfwm kev ua haujlwm zoo thiab cov kev pab cuam nyiaj pabcuam tuaj yeem siv tau los xyuas kom meej tias txhua tus neeg muaj kev nkag mus rau kev kawm thiab kev ua haujlwm sib luag. Qhov no tuaj yeem suav nrog cov nyiaj pabcuam rau cov tub ntxhais kawm los ntawm cov keeb kwm tsis zoo lossis cov kev pab cuam cob qhia haujlwm rau cov neeg tsis muaj haujlwm.

NYEEM  Anarchism thiab kev xav txog kev nom kev tswv

3. Kev Tiv Thaiv Cov Kev Ywj Pheej Tseem Ceeb: Cov kev cai lij choj thiab cov kev cai lij choj tuaj yeem tsim los tiv thaiv cov kev ywj pheej tseem ceeb, xws li kev ywj pheej hais lus, kev ywj pheej ntawm kev ntseeg, thiab txoj cai xaiv tsa. Kev tiv thaiv raws li txoj cai rau cov kev ywj pheej no yuav tsum tau lees paub thiab ua raws li txoj cai.

Kev Tshuaj Xyuas ntawm Rawls 'Theory

Txawm hais tias Rawls txoj kev xav txog kev ncaj ncees tau muaj feem cuam tshuam loj heev los, nws kuj tau raug thuam los ntawm ntau lub zeem muag. Qee qhov kev thuam feem ntau suav nrog:

1. Qhov Nyuaj Ntawm Kev Ua Haujlwm: Kev siv Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees hauv kev xyaum ua haujlwm tuaj yeem nyuaj heev. Piv txwv li, kev txiav txim siab seb yuav tsum siv kev ncaj ncees rov faib tawm li cas lossis yuav tsum ntsuas kev sib luag ntawm lub cib fim li cas tuaj yeem nyuaj.

2. Txoj Kev Xav Zoo Tshaj Plaws: Qee cov neeg thuam hais tias Rawls txoj kev xav yog ib txoj kev xav zoo tshaj plaws uas tsis suav nrog cov xwm txheej hauv ntiaj teb tiag tiag, xws li kev muaj kev noj nyiaj txiag lossis kev tsis muaj peev xwm ntawm cov tsev kawm ntawv los ua kom raug cai.

3. Kev Tsis Pom Zoo ntawm Cov Neeg Libertarian: Cov kws tshawb fawb txog kev ywj pheej xws li Robert Nozick tau sib cav tias Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees ua txhaum cai ntawm cov tib neeg kom muaj thiab tswj hwm lawv cov khoom vaj khoom tsev. Nozick ntseeg tias tsoomfwv faib cov khoom muaj nqis dua yog ib hom kev yuam kom ua tsis tau raws li qhov tsim nyog.

4. Lub Zeem Muag ntawm Cov Neeg Sib Koom Tes: Qee cov neeg thuam cov neeg sib koom tes sib cav tias Rawls tsom mus rau cov tib neeg thiab cov ntsiab cai tsis pom tseeb tsis quav ntsej txog qhov tseem ceeb ntawm zej zog, kev lig kev cai, thiab kev sib raug zoo hauv zej zog hauv kev tsim lub tswv yim ntawm kev ncaj ncees.

Kev kaw

John Rawls cov ntsiab cai ntawm kev ncaj ncees muab ib txoj hauv kev tshiab thiab muaj kev nkag siab tob txog kev nkag siab txog yuav ua li cas ib lub zej zog ncaj ncees yuav tsum tau teeb tsa. Txawm hais tias tsis muaj kev thuam, nws cov tswv yim tseem muaj feem cuam tshuam thiab muaj feem cuam tshuam rau kev sib tham txog kev ncaj ncees hauv zej zog thiab txoj cai pej xeem. Los ntawm kev xav txog Rawls cov ntsiab cai thiab cov teeb meem uas lawv ntsib, peb tuaj yeem ua haujlwm rau lub zej zog ncaj ncees thiab sib luag dua. Cov ntsiab cai xws li txoj cai ntawm kev ywj pheej, txoj cai ntawm kev sib txawv, thiab kev sib luag ntawm lub cib fim muab lub hauv paus kev xav zoo rau kev daws cov lus nug tseem ceeb txog yuav ua li cas peb yuav tsum nyob ua ke hauv kev sib haum xeeb thiab kev ncaj ncees.

Sau ib qho lus tawm tswv yim