Thomas Hobbes txoj kev xav txog kev ua tsov ua rog thiab kev thaj yeeb

Thomas Hobbes Txoj Kev Xav Txog Kev Ua Rog thiab Kev Thaj Yeeb: Sib Tham Txog Tib Neeg Lub Neej thiab Daim Ntawv Cog Lus Hauv Zej Zog

Thomas Hobbes yog ib tug kws tshawb fawb txog kev nom kev tswv nto moo tshaj plaws ntawm lub xyoo pua 17th. Nws cov kev xav, uas tau muab sau rau hauv nws cov ntawv tseem ceeb, Leviathan, tau pab txhawb rau peb txoj kev nkag siab txog kev ua tsov ua rog, kev thaj yeeb, thiab tib neeg lub neej. Hauv Hobbes lub tswv yim, tib neeg lub siab xav txog tus kheej thiab kev sib tw ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev tsis sib haum xeeb thiab kev ua tsov ua rog tas li. Txawm li cas los xij, nws kuj tau muab kev daws teeb meem rau qhov teeb meem no los ntawm nws txoj kev xav txog kev cog lus hauv zej zog. Tsab xov xwm no yuav tshuaj xyuas Thomas Hobbes txoj kev xav txog kev ua tsov ua rog thiab kev thaj yeeb kom ntxaws thiab seb qhov kev xav no muaj feem cuam tshuam li cas rau lub sijhawm niaj hnub no.

Xwm Txheej Ntuj thiab Xwm Txheej Ntuj

Hobbes pib nws txoj kev tshuaj xyuas los ntawm kev nthuav qhia tib neeg lub xwm txheej hauv nws lub xeev ntuj, uas yog, ua ntej lub neej ntawm lub zej zog lossis tsoomfwv. Raws li Hobbes, tib neeg yog cov tsiaj txhu uas muaj kev xav tab sis qia dub, ib txwm muab qhov tseem ceeb rau tus kheej thiab nyiam sib tw nrog ib leeg rau cov peev txheej tsawg. Qhov no ua rau qhov nws hu ua "kev ua tsov rog ntawm txhua tus tawm tsam txhua tus" (bellum omnium contra omnes).

Lub xeev no yog tus cwj pwm los ntawm kev txaus ntshai tas li thiab kev ntshai ntawm kev tuag tam sim ntawd. Hauv Leviathan, Hobbes piav qhia txog lub neej hauv lub xeev xwm txheej li "nyob ib leeg, pluag, phem, siab phem, thiab luv luv." Hom lub neej no tsis yog qhov zoo tagnrho thiab ua rau muaj kev txom nyem loj heev. Yog li ntawd, tib neeg nrhiav txoj hauv kev kom dim ntawm qhov xwm txheej no.

Kev Cai Lij Choj Ntuj thiab Kev Xav

Tom qab ntawd Hobbes tau qhia txog lub tswv yim ntawm "kev cai lij choj ntuj" (lex naturalis), uas yog cov ntsiab cai uas tau tshawb pom los ntawm kev xav thiab hais txog cov kauj ruam uas yuav tsum tau ua kom txuag tau txoj sia. Txoj cai lij choj ntuj thawj zaug, raws li Hobbes, yog tias txhua tus neeg yuav tsum nrhiav kev thaj yeeb nyab xeeb kom txog thaum nws muaj kev cia siab tias yuav ua tiav. Yog tias kev thaj yeeb nyab xeeb tsis tuaj yeem ua tiav, ces tus neeg ntawd muaj cai siv txhua txoj hauv kev uas tsim nyog los tiv thaiv nws tus kheej.

Txoj cai thib ob ntawm xwm qhia tias tib neeg yuav tsum txaus siab tso tseg qee yam ntawm lawv txoj cai ntuj tsim yog tias lwm tus txaus siab ua tib yam, yog li tsim kom muaj kev cog lus hauv zej zog uas yuav ua kom muaj kev ruaj ntseg. Lub hauv paus ntsiab lus no, uas Hobbes hu ua "kev cog lus hauv zej zog," yog lub hauv paus rau kev tsim lub zej zog thiab tsoomfwv uas muaj hwj chim.

Daim Ntawv Cog Lus Hauv Zej Zog thiab Kev Tswjfwm

Hauv Hobbes daim ntawv cog lus hauv zej zog, cov tib neeg pom zoo tso tseg qee yam ntawm lawv txoj cai rau ib lub koom haum loj dua, muaj hwj chim dua - qhov uas Hobbes hu ua "Leviathan" - pauv rau kev tiv thaiv thiab kev thaj yeeb. Tus Leviathan no, uas tuaj yeem yog vaj ntxwv lossis lub koom haum tsoomfwv, muaj hwj chim tag nrho los tswj thiab tswj kev txiav txim.

Qhov kev kav teb chaws tag nrho no, raws li Hobbes hais, yog qhov yuav tsum tau ua kom ntseeg tau tias tib neeg tus cwj pwm tseem raug tswj hwm thiab tias daim ntawv cog lus thawj zaug tsis raug ua txhaum. Yog tsis muaj kev kav teb chaws muaj zog, daim ntawv cog lus hauv zej zog yuav raug rhuav tshem txhua lub sijhawm, rov qab tib neeg mus rau qhov xwm txheej ntawm xwm txheej uas muaj kev tsis sib haum xeeb thiab kev phom sij.

Qhov Ceev ntawm Kev Ruaj Ntseg thiab Kev Txiav Txim

Hobbes txoj kev xav txog lub hwj chim kav teb chaws uas muaj zog feem ntau suav tias yog kev tswj hwm los ntawm ntau tus neeg. Txawm li cas los xij, los ntawm Hobbes txoj kev xav, kev ruaj khov thiab kev txiav txim yog qhov tseem ceeb rau kev ua tiav kev thaj yeeb thiab kev vam meej. Yog tsis muaj kev txiav txim uas tswj hwm los ntawm lub hwj chim uas tsis lees paub, lub zej zog yuav vau thiab rov qab mus rau kev tsis muaj nom tswv.

Yog li ntawd, Hobbes txoj kev xav txog tsoomfwv muab kev ruaj ntseg thiab kev ruaj khov tso ua ntej kev ywj pheej ntawm tus kheej. Rau Hobbes, cov cai ntawm tus kheej tuaj yeem muab lossis txwv los ntawm Leviathan mus rau qhov tsim nyog los tswj hwm kev txiav txim siab hauv zej zog. Txawm li cas los xij, tsoomfwv tseem yuav tsum ua haujlwm rau cov pej xeem thiab kev ruaj ntseg ntawm pej xeem, vim tias ua tsis tau li ntawd yuav ua rau lub hwj chim tsis raug cai thiab ua rau muaj kev tawm tsam.

Kev Sib Txuas Lus Niaj Hnub

Txawm hais tias Hobbes txoj kev xav tau tsim yuav luag plaub puas xyoo dhau los, ntau yam ntawm nws cov ntsiab lus tseem ceeb hauv kev nom kev tswv niaj hnub no. Cov kev xav ntawm lub xeev xwm thiab daim ntawv cog lus hauv zej zog yog qhov tseem ceeb rau kev xav txog kev nom kev tswv niaj hnub no, txij li Locke mus rau Rousseau, nrog rau ntau yam kev nom kev tswv uas tswj hwm cov zej zog ywj pheej niaj hnub no.

Piv txwv li, lub tswv yim ntawm daim ntawv cog lus hauv zej zog tseem yog qhov tseem ceeb rau cov ntsiab cai ntawm kev ywj pheej niaj hnub no, qhov twg tsoomfwv txoj cai tau los ntawm kev pom zoo ntawm cov neeg. Thaum tsoomfwv niaj hnub no feem ntau tsis lees txais lub hwj chim tag nrho uas Hobbes tau hais, lub hauv paus ntsiab lus tias tsoomfwv lub hwj chim yuav tsum tiv thaiv kev nyab xeeb thiab kev noj qab haus huv ntawm nws cov pej xeem tseem yog lub hom phiaj tseem ceeb ntawm lub xeev.

Hobbes cov kev xav kuj muab cov kev nkag siab zoo rau kev nkag siab txog kev hloov pauv thoob ntiaj teb. Hauv theem thoob ntiaj teb, lub xeev tsis muaj kev cai lij choj uas Hobbes piav qhia tuaj yeem pom hauv txoj kev uas cov xeev sib cuam tshuam nrog ib leeg. Qhov tsis muaj lub hwj chim thoob ntiaj teb feem ntau ua rau cov xeev muab qhov tseem ceeb rau lawv lub teb chaws cov txiaj ntsig tshaj li kev tiv thaiv ua ke. Kev tsis sib haum xeeb ntawm riam phom thiab kev sib tw ua lag luam ntawm cov xeev qhia txog ntau yam ntawm Hobbes lub xeev xwm txheej uas nyob hauv kev sib raug zoo thoob ntiaj teb.

Kev thuam ntawm Hobbes

Txawm hais tias muaj ntau tus lees txais Hobbes cov tswv yim tseem ceeb, ntau tus tau thuam nws cov kev xav, tshwj xeeb tshaj yog hais txog kev tswj hwm tag nrho thiab nws qhov kev xav tsis zoo txog lub xeev xwm txheej ntawm tib neeg. Piv txwv li, John Locke muaj kev xav zoo dua txog tib neeg lub xwm txheej thiab sib cav tias tsoomfwv yuav tsum tsis txhob ua txhaum cov cai ntuj tsim xws li lub neej, kev ywj pheej, thiab khoom vaj khoom tsev.

Locke tau sib cav hais tias tsoomfwv txoj cai yog los ntawm kev pom zoo thiab kev cog lus hauv zej zog, tab sis tsis zoo li Hobbes, nws txhawb nqa lub tswv yim ntawm kev sib cais ntawm lub hwj chim thiab txoj cai ntawm cov pej xeem los tawm tsam tsoomfwv uas muaj hwj chim loj heev. Locke lub tswv yim yog ze rau kev coj ua niaj hnub no, uas lub hom phiaj yog kom sib npaug lub hwj chim ntawm lub xeev nrog kev ywj pheej ntawm tus kheej.

Xaus

Thomas Hobbes tau muab kev tshuaj xyuas tob txog tib neeg lub neej, kev ua tsov ua rog, thiab kev thaj yeeb, thiab cov hau kev uas tib neeg lub zej zog tuaj yeem npaj nws tus kheej kom tsis txhob muaj kev sib ntaus sib tua. Hobbes tau npaj ib daim ntawv cog lus hauv zej zog thiab ib lub tebchaws muaj zog, thiab tau muab cov kev daws teeb meem loj rau cov teeb meem uas nws lub sijhawm ntsib.

Txawm hais tias qee qhov ntawm nws muaj kev tsis sib haum xeeb thiab tau raug thuam los ntawm nws cov neeg ua tiav, Hobbes txoj kev xav txog kev ua tsov ua rog thiab kev thaj yeeb tseem ceeb thiab muab lub hauv paus tseem ceeb rau kev txhim kho kev nom kev tswv. Hobbes cov kev xav txog qhov tseem ceeb ntawm kev ruaj khov thiab kev txiav txim txuas ntxiv coj cov kev sib tham niaj hnub no txog yuav ua li cas cov zej zog yuav tsum tau teeb tsa kom muaj kev ruaj ntseg thiab kev thaj yeeb.

Sau ib qho lus tawm tswv yim