Kev sib piv ntawm cov txheej txheem archaeological sab hnub poob thiab sab hnub tuaj

Kev Sib Piv ntawm Cov Txheej Txheem Archaeological Sab Hnub Poob thiab Sab Hnub Tuaj

Kev tshawb nrhiav txog tej khoom qub txeeg qub teg yog kev kawm txog tib neeg thiab cov neeg yav dhau los los ntawm kev khawb av thiab kev tshuaj xyuas cov khoom qub txeeg qub teg, cov qauv, thiab cov khoom seem ntawm lub cev. Txawm hais tias cov txheej txheem tseem ceeb ntawm kev tshawb nrhiav txog tej khoom qub txeeg qub teg raug siv thoob ntiaj teb, muaj qhov sib txawv tseem ceeb hauv cov txheej txheem thiab cov txheej txheem uas cov kws tshawb nrhiav txog tej khoom qub txeeg qub teg siv hauv Sab Hnub Poob thiab Sab Hnub Tuaj. Tsab xov xwm no yuav tshuaj xyuas cov qhov sib txawv no hauv cov ntsiab lus ntawm keeb kwm, cov txheej txheem, thiab kev xav ntawm cov txheej txheem uas ob lub ntiaj teb no siv.

Keeb Kwm thiab Keeb Kwm rau Kev Txhim Kho ntawm Western thiab Eastern Archaeology

Kev tshawb nrhiav txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Poob tau pib txhim kho ntau heev hauv xyoo pua 19th nrog kev tshawb pom cov chaw tseem ceeb xws li Pompeii thiab Troy. Kev nkag siab txog kev tshawb fawb no hauv Sab Hnub Poob tau cuam tshuam loj heev los ntawm kev txhim kho ntawm kev tshawb fawb niaj hnub no thiab cov txheej txheem tshawb fawb. Kev hais txog cov txheej txheem khawb av kom zoo , cov ntaub ntawv ntxaws ntxaws, thiab kev tshuaj xyuas tseem ceeb tau dhau los ua cov cim ntawm kev tshawb nrhiav txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Poob.

Nyob rau hauv kev sib piv, kev tshawb nrhiav txog keeb kwm hauv Sab Hnub Tuaj, tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv Asia, muaj keeb kwm sib txawv. Hauv cov tebchaws zoo li Tuam Tshoj thiab Nyiv Pooj, kev coj ua ntawm kev khawb av thiab khaws cia cov chaw keeb kwm tau muaj nyob rau ntau pua xyoo, tab sis cov txheej txheem niaj hnub no tsuas yog tuaj txog thiab tsim kho sai sai hauv xyoo pua 20th. Cov txheej txheem siv feem ntau yog cov hauv paus hauv cov kab lis kev cai hauv zos thiab kev ntseeg, nrog rau kev saib xyuas ntau dua rau cov kab lis kev cai thiab keeb kwm ntawm cov khoom cuav pom.

Txoj Kev Tshawb Fawb thiab Cov Ntaub Ntawv Sau Tseg

Nyob rau sab hnub poob, txoj kev khawb av yog qhov muaj txheej txheem thiab raws li kev tshawb fawb. Cov kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los sab hnub poob feem ntau siv txoj hauv kev txheej txheem, qhov twg cov av raug khawb ua ntu zus thiab txhua txheej tau sau tseg zoo. Kev siv cov thev naus laus zis niaj hnub xws li LIDAR, Ground Penetrating Radar (GPR), thiab photogrammetry tau dhau los ua tus qauv, tso cai rau kev kos duab thiab kev tshuaj xyuas cov chaw archaeological kom raug.

Nyob rau sab hnub tuaj, kev khawb av feem ntau yog nyob ntawm cov ntsiab lus ntau dua, nrog rau kev tsom mus rau kev txhais lus kab lis kev cai ntawm cov khoom pom. Cov ntaub ntawv tseem ceeb, tab sis muaj kev nyiam khaws cia kev ncaj ncees ntawm qhov chaw. Piv txwv li, hauv Suav teb, cov txheej txheem feem ntau muab kev kawm txog cov ntawv qub nrog kev khawb av los lees paub lossis tsis lees paub cov ntaub ntawv keeb kwm. Hauv Nyiv Pooj, cov txheej txheem khawb av feem ntau sim txo qhov kev puas tsuaj rau cov chaw uas suav tias yog dawb huv lossis keeb kwm.

Kev Xav Txog Kev Xav thiab Kev Cai

Txoj kev tshawb nrhiav txog keeb kwm ntawm sab hnub poob feem ntau raug cuam tshuam los ntawm lub tswv yim ntawm positivism, uas hais tias kev paub yuav tsum yog raws li cov pov thawj empirical thiab txheeb xyuas los ntawm txoj kev tshawb fawb. Lub hom phiaj tseem ceeb yog los tsim dua keeb kwm yam tsis muaj kev cuam tshuam thiab kev ua haujlwm. Cov kws tshawb nrhiav txog keeb kwm ntawm sab hnub poob feem ntau hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev tsis muaj kev cuam tshuam thiab tsis tshua muaj kev cuam tshuam los ntawm cov txiaj ntsig kab lis kev cai ntawm lub zej zog uas pom qhov chaw.

Nyob rau hauv kev sib piv, Eastern archaeology feem ntau raug cuam tshuam los ntawm cov kev xav hauv zos thiab kab lis kev cai. Ntau tus kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Tuaj pom cov khoom qub thiab cov chaw keeb kwm tsis yog tsuas yog cov khoom ntawm kev tshawb fawb xwb tab sis kuj yog ib feem tseem ceeb ntawm lub zej zog kab lis kev cai thiab sab ntsuj plig. Hauv ntau lub tebchaws Es Xias, muaj kev ntseeg tob tias cov khoom qub thiab cov chaw keeb kwm muaj "ntsuj plig" lossis "ntsuj plig" uas yuav tsum tau hwm. Yog li ntawd, txoj hauv kev tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Tuaj feem ntau yog holistic thiab kev ncaj ncees hauv kev tswj hwm kev ncaj ncees ntawm cov chaw thiab cov khoom qub pom.

Kev Kawm thiab Kev Kawm

Kev cob qhia thiab kev kawm ntawm cov kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Poob feem ntau yog raws li txoj cai thiab muaj cov qauv zoo. Cov kev kawm txog keeb kwm yav dhau los hauv cov tsev kawm ntawv qib siab hauv Sab Hnub Poob suav nrog ntau yam kev kawm, xws li kev khawb av mus rau kev tshuaj xyuas hauv chaw kuaj mob thiab kev tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los. Ntxiv mus, kev xyaum ua haujlwm thiab kev ua haujlwm hauv thaj chaw yog cov khoom tseem ceeb ntawm kev cob qhia ntawm cov kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Poob, kom ntseeg tau tias lawv tau txais kev paub dhau los ntxiv rau kev paub txog kev xav.

Nyob rau sab hnub tuaj, kev kawm txog keeb kwm yav dhau los kuj tau dhau los ua kev cai thiab kev teeb tsa ntau dua, txawm hais tias muaj qhov sib txawv ntawm kev hais txog. Ntau cov kev pab cuam txog keeb kwm yav dhau los hauv sab hnub tuaj tsis yog hais txog kev khawb av thiab kev tshuaj xyuas xwb tab sis kuj tseem kawm txog cov ntawv qub, keeb kwm kos duab, thiab kab lis kev cai hauv zos. Txoj hauv kev no ua kom ntseeg tau tias cov kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los sab hnub tuaj muaj kev nkag siab tob txog cov kab lis kev cai thiab keeb kwm ntawm lawv cov kev tshawb pom.

Kev Koom Tes Thoob Ntiaj Teb thiab Kev Sib Pauv Txoj Kev

Txawm hais tias muaj qhov sib txawv ntawm cov txheej txheem thiab cov kev qhia, kev koom tes thoob ntiaj teb ntawm cov kws tshawb fawb txog keeb kwm sab hnub poob thiab sab hnub tuaj tab tom loj hlob. Ntau qhov project txog keeb kwm niaj hnub no muaj cov pab pawg thoob ntiaj teb uas sib txuas cov kev txawj ntse thiab cov kev qhia los ntawm ob lub hemispheres. Piv txwv li, cov project loj hauv Middle East feem ntau muaj cov kws tshawb fawb txog keeb kwm los ntawm sab hnub poob thiab sab hnub tuaj, ua haujlwm ua ke los sib txuas cov txheej txheem khawb av zoo nrog kev nkag siab tob txog keeb kwm thiab kab lis kev cai hauv zos.

Qhov kev koom tes no tsis yog tsuas yog txhim kho qhov zoo ntawm kev tshawb fawb txog keeb kwm xwb tab sis kuj txhawb kev sib pauv kev paub thiab cov txheej txheem uas tuaj yeem pab tau ob tog. Los ntawm kev koom tes thoob ntiaj teb no, cov kws tshawb fawb txog keeb kwm hauv Sab Hnub Poob thiab Sab Hnub Tuaj tuaj yeem kawm ntawm ib leeg thiab siv cov txheej txheem zoo tshaj plaws los ntawm txhua kab lis kev cai.

Cov Kev Cov nyom thiab Yav Tom Ntej ntawm Archaeology

Txawm hais tias cov txheej txheem thiab cov kev coj ua ntawm kev tshawb nrhiav txog keeb kwm yav dhau los hauv Sab Hnub Poob thiab Sab Hnub Tuaj muaj lawv lub zog, ob qho tib si ntsib cov teeb meem zoo sib xws. Kev puas tsuaj ntawm qhov chaw vim yog kev txhim kho, kev nyiag khoom thiab kev lag luam khoom cuav tsis raug cai, thiab kev hloov pauv huab cua yog qee qhov teeb meem thoob ntiaj teb uas hem kev khaws cia peb cov cuab yeej cuab tam kab lis kev cai. Kev koom tes thoob ntiaj teb thiab kev siv cov thev naus laus zis siab heev yog qhov tseem ceeb rau kev daws cov teeb meem no.

Tsis tas li ntawd xwb, yuav tsum tau tsa kom pej xeem paub txog qhov tseem ceeb ntawm kev khaws cia cov chaw keeb kwm thiab cov khoom qub txeeg qub teg. Kev kawm thiab kev koom tes ntawm cov zej zog hauv zos hauv cov haujlwm keeb kwm tuaj yeem pab tiv thaiv kev nyiag khoom thiab kev puas tsuaj rau cov chaw, thiab xyuas kom meej tias cov cuab yeej cuab tam kab lis kev cai no tuaj yeem txaus siab rau cov tiam neeg tom ntej.

Xaus

Kev tshawb nrhiav txog keeb kwm hauv Sab Hnub Poob thiab Sab Hnub Tuaj txawv ntau heev hauv keeb kwm, txoj kev tshawb nrhiav, thiab kev xav txog kev xav. Thaum kev tshawb nrhiav txog keeb kwm sab hnub poob feem ntau yog kev tshawb fawb thiab kev tshawb fawb ntau dua, kev tshawb nrhiav txog keeb kwm sab hnub tuaj tsom mus rau cov kab lis kev cai thiab keeb kwm ntau dua. Txawm li cas los xij, kev koom tes thoob ntiaj teb thiab kev sib pauv txoj kev tau pab cov kws tshawb nrhiav txog keeb kwm los ntawm ob lub ntiaj teb kawm ntawm ib leeg thiab txhim kho qhov zoo ntawm lawv txoj kev tshawb fawb.

Nrog rau cov teeb meem thoob ntiaj teb nyob ntawm tes, yav tom ntej ntawm kev tshawb nrhiav txog keeb kwm yav dhau los yuav vam khom lub peev xwm los koom tes, siv cov thev naus laus zis siab heev, thiab tsa kev paub rau pej xeem txog qhov tseem ceeb ntawm kev khaws cia cov cuab yeej cuab tam kab lis kev cai. Los ntawm cov kev sib koom tes no, peb tuaj yeem ua kom peb cov cuab yeej cuab tam kab lis kev cai tseem muaj kev nyab xeeb rau cov tiam neeg tom ntej los kawm thiab txaus siab.

Sau ib qho lus tawm tswv yim