Cov kev ntseeg ntawm cov zej zog prehistoric

Cov Txheej Txheem Kev Ntseeg ntawm Cov Zej Zog Prehistoric

Ua ntej tib neeg kawm sau ntawv thiab tsim cov pej xeem nrog cov ntaub ntawv keeb kwm uas tau teeb tsa, lawv twb tau tsim ib lub tswv yim thoob ntiaj teb lawm: txog lub neej thiab kev tuag, txog xwm, thiab txog cov hwj chim uas xav tau tab sis tsis yog txhua lub sijhawm pom. Lub tswv yim thoob ntiaj teb no tom qab ntawd tau tsim mus rau hauv cov txheej txheem kev ntseeg ntawm cov zej zog prehistoric. Txawm hais tias cov pov thawj feem ntau tsis yog los ntawm cov ntawv nyeem, tab sis los ntawm cov khoom qub, cov duab kos hauv qhov tsua, cov qauv pob zeb, thiab cov qauv faus neeg, cov kws tshaj lij tuaj yeem txhais cov tib neeg prehistoric tias muaj kev ntseeg nyuaj heev. Cov txheej txheem kev ntseeg no tau cuam tshuam rau tus cwj pwm txhua hnub, kev tswj hwm ib puag ncig, thiab txawm tias cov kab lis kev cai hauv zej zog.

Nkag siab txog "kev ntseeg" nyob rau lub sijhawm prehistoric

Lo lus "kev ntseeg" hauv cov zej zog prehistoric tsis tas txhais tau tias kev ntseeg raws li peb paub niaj hnub no - ib qho nrog cov vaj lug kub, cov koom haum, thiab cov qauv kev coj noj coj ua. Kev ntseeg prehistoric muaj feem cuam tshuam nrog ntau lub tswv yim, cov cim, thiab cov kev lig kev cai uas tau dhau los ntawm kev hais lus. Lawv piav qhia vim li cas xob laim ntaus, vim li cas tsiaj qus muaj ntau lossis tsawg, vim li cas tib neeg thiaj mob, thiab dab tsi tshwm sim tom qab tuag. Cov kev ntseeg no tau tshwm sim los ntawm tib neeg xav tau kev nkag siab txog qhov tsis paub meej ntawm xwm txheej thaum txhawb nqa kev sib koom siab ntawm pab pawg.

Cov txheej txheem kev ntseeg kuj tseem txuas nrog kev paub dhau los. Cov zej zog prehistoric tau pom lub voj voog ntawm xwm: nruab hnub thiab hmo ntuj, lub caij ntuj nag thiab qhuav, yug thiab tuag. Los ntawm cov qauv no tau tshwm sim kev ntseeg tias muaj "kev txiav txim" tswj hwm los ntawm qee lub zog. Thaum qhov kev txiav txim no raug cuam tshuam - piv txwv li, los ntawm kev puas tsuaj, kab mob sib kis, lossis kev ua tsis tiav ntawm cov qoob loo - qhov xav tau tshwm sim rau qee yam kev ua koob tsheej, kev muab khoom plig, lossis kev txwv kom rov qab sib npaug.

Animism: kev ntseeg txog ntsuj plig thiab lub zog ntawm lub neej

Ib qho ntawm cov kev ntseeg uas feem ntau cuam tshuam nrog cov zej zog prehistoric yog kev ntseeg dab. Kev ntseeg dab yog kev ntseeg tias cov khoom ntuj tsim muaj tus ntsuj plig lossis lub zog ua neej: cov ntoo loj, cov pob zeb, cov dej ntws, cov roob, thiab txawm tias cov tsiaj qus. Hauv lub moj khaum no, xwm tsis yog tsuas yog "cov peev txheej," tab sis yog qhov chaw nyob nrog lub siab nyiam thiab uas tsim nyog tau kev hwm.

NYEEM  Kev tshawb nrhiav txog keeb kwm thiab kev txhim kho ntawm cov thev naus laus zis textile thaum ub

Cov pov thawj ntawm kev ntseeg dab tuaj yeem nrhiav tau los ntawm ntau yam kev lig kev cai, xws li kev faus neeg uas qhia txog kev hwm cov neeg tuag lossis kev siv qee yam khoom ua lub cim qhia. Yog tias cov tib neeg thaum ub ntseeg tias cov ntsuj plig ntawm cov poj koob yawm txwv lossis cov ntsuj plig ntawm xwm tuaj yeem cuam tshuam rau lub neej txhua hnub, ces kev sib raug zoo nrog lub ntiaj teb ntsuj plig yog qhov tseem ceeb rau kev tswj hwm kev nyab xeeb ntawm pawg neeg. Piv txwv li, kev ua kevcai thov Vajtswv rau cov ntsuj plig saib xyuas hav zoov ua ntej yos hav zoov tuaj yeem nkag siab tias yog kev coj ntawm sab ntsuj plig thiab kev sib raug zoo hauv zej zog kom ntseeg tau tias txhua tus tswv cuab xav tias muaj kev tiv thaiv thiab ua raws li cov cai sib koom.

Dynamism: lub hwj chim supernatural hauv cov khoom thiab qhov chaw

Ntxiv rau kev ntseeg dab, muaj lub tswv yim ntawm kev ua kom muaj zog - kev ntseeg tias ib yam khoom muaj lub hwj chim tshwj xeeb lossis "lub zog." Lub hwj chim no tsis yog ib txwm raug suav hais tias yog ib tug ntsuj plig, tab sis suav hais tias yog lub zog uas tuaj yeem coj hmoov zoo, kev tiv thaiv, lossis, ntawm qhov tod tes, kev puas tsuaj. Hauv cov zej zog prehistoric, kev ua kom muaj zog tuaj yeem pom tau los ntawm kev siv pob zeb, pob txha, cov hniav tsiaj, lossis cov khoom tsis tshua muaj ua lub cim ntawm lub hwj chim.

Piv txwv li, ib lub pob zeb uas muaj ib lub duab tshwj xeeb lossis los ntawm qhov chaw deb yuav raug suav hais tias muaj lub hwj chim tshwj xeeb. Cov khoom no yuav raug khaws cia, tau txais txiaj ntsig, lossis siv rau cov sijhawm tshwj xeeb xws li kev yos hav zoov loj, kev tsiv tsev, lossis kev ua koob tsheej faus neeg. Dynamism qhia tias cov neeg prehistoric koom nrog kev xav txog lub cim: lawv txuas qee yam khoom nrog lub ntsiab lus thiab kev ua haujlwm uas mus dhau lawv cov khoom siv.

Totemism: kev sib raug zoo dawb huv ntawm tib neeg thiab tsiaj txhu / khoom

Kev ntseeg totem yog hais txog kev ntseeg tias ib pawg neeg muaj kev sib raug zoo tshwj xeeb nrog ib tug tsiaj, tsob nroj, lossis ib yam khoom tshwj xeeb, uas suav tias yog "totem." Totems tuaj yeem ua lub cim ntawm kev sib raug zoo ntawm pawg neeg, kev tiv thaiv, thiab cov cim ciam teb hauv zej zog. Hauv cov ntsiab lus prehistoric, kev ntseeg totem tej zaum yuav tshwm sim los ntawm kev paub dhau los ntawm lub neej uas vam khom rau xwm, tshwj xeeb tshaj yog kev ua si thiab cov nroj tsuag qus.

Yog tias ib pawg neeg vam khom ib tug tsiaj tshwj xeeb heev, lawv yuav tsim cov lus dab neeg uas suav tias nws yog poj koob yawm txwv, txheeb ze, lossis tus muab kev noj haus. Yog li ntawd, muaj cov cai tswj hwm yuav ua li cas yos hav zoov, tua tsiaj, noj tsiaj, lossis thaum twg yuav tsum tsis txhob noj. Yog li, kev ntseeg totem kuj tseem tuaj yeem ua lub hauv paus rau kev tswj hwm kev sib raug zoo thiab kev tswj hwm cov peev txheej, txawm tias nws yog kev ntseeg dawb huv.

NYEEM  Lwm txoj kev nrhiav nyiaj txiag rau kev tshawb nrhiav txog archaeology

Kev hwm poj koob yawm txwv: kev sib raug zoo nrog tus neeg tuag

Hauv ntau haiv neeg thaum ub, suav nrog cov uas cov kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los cuam tshuam nrog lub sijhawm prehistoric, kev hwm cov poj koob yawm txwv yog ib qho tseem ceeb. Txoj kev ntseeg no yooj yim tab sis muaj zog: cov neeg tuag tsis tau ploj mus tiag tiag, tab sis tseem nyob hauv daim ntawv ntawm cov ntsuj plig uas tuaj yeem foom koob hmoov lossis ceeb toom. Yog li ntawd, cov ntxa, cov khoom siv hauv ntxa, thiab qee yam kev cai dab qhuas tau ua lub hauv paus los tswj kev sib txuas ntawm cov neeg ciaj thiab cov neeg tuag.

Cov kev lig kev cai ntawm kev faus nrog cov khoom siv hauv lub ntxa - xws li cov hniav nyiaj hniav kub, cov cuab yeej pob zeb, lossis cov tais diav av nplaum - qhia txog lub tswv yim ntawm lub neej tom qab lossis tsawg kawg yog kev taug kev ntawm tus ntsuj plig. Cov kev faus uas tsim zoo kuj qhia txog lub neej hauv zej zog, kev hwm, thiab kev ntseeg tias txoj kev kho lub cev yuav cuam tshuam rau zej zog txoj kev noj qab haus huv.

Megalithic thiab qhov chaw dawb huv

Hauv qee thaj chaw, cov neeg thaum ub tau tsim cov qauv pob zeb loj (cov qauv megalithic) xws li menhirs, dolmens, stepped pyramids, lossis sarcophagi. Cov qauv no tsis yog tsuas yog cov haujlwm engineering xwb tab sis kuj yog cov cim kev ntseeg. Piv txwv li, Menhirs feem ntau cuam tshuam nrog kev hwm cov poj koob yawm txwv lossis cim cov chaw dawb huv. Dolmens thiab sarcophagi tau cuam tshuam nrog kev faus neeg thiab kev qhuas cov neeg tseem ceeb.

Qhov muaj cov qauv megalithic qhia tau tias cov zej zog prehistoric muaj peev xwm ua haujlwm ua ke rau cov haujlwm loj, thiab cov haujlwm ua ke feem ntau yog tsav los ntawm cov laj thawj tob - suav nrog cov ntawm sab ntsuj plig. Cov chaw dawb huv tau dhau los ua qhov chaw ntawm kev ua ub no hauv zej zog: qhov chaw rau kev ua koob tsheej, kev sib tham, kev qhib cov thawj coj, lossis kev cai ntawm kev hla xws li kev yug los, kev laus, thiab kev tuag.

Kev Cai thiab Lub Luag Haujlwm ntawm Cov Thawj Coj ntawm Sab Ntsuj Plig

Cov txheej txheem kev ntseeg tsis yog tsuas yog cov tswv yim xwb; lawv kuj tau qhia tawm los ntawm kev ua koob tsheej. Kev ua koob tsheej pab txhawb nqa kev sib raug zoo ntawm pawg neeg thiab muab kev tswj hwm rau cov xwm txheej uas tsis tau kwv yees ua ntej, xws li huab cua, kev yos hav zoov, lossis kab mob. Hauv cov zej zog prehistoric, kev ua koob tsheej yuav cuam tshuam nrog kev seev cev, hu nkauj, siv hluav taws, muab zaub mov, lossis kev siv cov cim tshwj xeeb (piv txwv li, xim av liab rau ntawm lub cev lossis cov khoom).

NYEEM  Cov kab lis kev cai pob zeb hluas hauv Indonesia

Hauv tej kev ua koob tsheej no, yuav muaj ib tug neeg uas muaj lub luag haujlwm tshwj xeeb tshwm sim: ib tug txiv neeb, ib tug kws kho mob, lossis ib tug thawj coj kev ua koob tsheej. Lawv ntseeg tias tus neeg no muaj peev xwm sib txuas lus nrog lub ntiaj teb ntsuj plig, kho cov kab mob, lossis nyeem cov cim ntuj. Txawm hais tias tsis muaj pov thawj ncaj qha tas li, cov qauv faus neeg lossis qee yam khoom ua koob tsheej feem ntau raug txhais tias yog cov cim ntawm lub luag haujlwm "dawb huv" ntau dua li cov tswv cuab ntawm lwm pawg.

Kev kos duab ua ntej keeb kwm raws li kev qhia tawm ntawm sab ntsuj plig

Cov duab kos hauv qhov tsua, cov duab txiav, lossis cov qauv geometric ntawm cov pob zeb thiab cov tais diav feem ntau suav hais tias yog cov duab kos thaum ub. Txawm li cas los xij, cov duab kos no tsis yog rau lub hom phiaj zoo nkauj xwb. Ntau tus kws tshaj lij txhais cov duab ntawm cov tsiaj raug yos hav zoov, cov ntawv cim tes, lossis cov duab tib neeg raws li kev cai dab qhuas thiab kev ntseeg. Cov duab kos tsiaj tej zaum yuav yog ib feem ntawm "kev ua khawv koob yos hav zoov" - kev siv zog ua cim los xyuas kom meej tias kev yos hav zoov ua tiav. Cov ntawv cim tes tuaj yeem ua lub cim ntawm qhov muaj, tus kheej, lossis cov lus qhia txog kev sib txuas rau qhov chaw dawb huv.

Ua ntej txoj kev loj hlob ntawm cov lus sau, kos duab yog ib hom lus pom. Nws khaws cia kev paub, dab neeg, thiab tus nqi uas tau dhau los ntawm ib tiam dhau ib tiam. Los ntawm kev kos duab, tib neeg thaum ub tau qhia lawv qhov kev ntshai, kev ntshai, thiab kev hwm rau qhov xwm thiab qhov tsis paub ntawm lub neej.

Kev kaw

Cov kev ntseeg ntawm cov zej zog prehistoric yog lub hauv paus tseem ceeb rau kev txhim kho ntawm tib neeg kab lis kev cai. Kev ntseeg dab, kev ua haujlwm tas mus li, kev ntseeg totem, thiab kev pe hawm poj koob yawm txwv qhia tau tias tib neeg, txij thaum pib, muaj peev xwm xav txog lub cim thiab qhov xav tau los muab lub ntsiab lus rau kev paub txog lub neej. Txawm hais tias tseem tsis tau muaj kev tswj hwm zoo li cov kev ntseeg loj, kev ntseeg prehistoric tau tsim kev coj cwj pwm hauv zej zog, tib neeg kho qhov xwm txheej li cas, thiab cov zej zog tswj kev txiav txim li cas. Los ntawm cov khoom seem archaeological - kev faus neeg, cov qauv megalithic, cov duab kos hauv qhov tsua, thiab cov khoom siv ritual - peb tuaj yeem pom tias tib neeg prehistoric tsis yog tsuas yog muaj sia nyob tab sis kuj tsim lub ntiaj teb nplua nuj ntawm lub ntsiab lus, cov cim uas tseem cuam tshuam rau cov kab lis kev cai niaj hnub no.

Sau ib qho lus tawm tswv yim