Kev kos duab ua ntej keeb kwm hauv tib neeg lub neej

Kev kos duab ua ntej keeb kwm hauv tib neeg lub neej

Kev kos duab thaum ub yog ib qho ntawm cov cim qhia thaum ntxov tshaj plaws ntawm tib neeg nkag siab lub ntiaj teb, tsim kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab qhia lawv cov kev paub sab hauv. Ua ntej tib neeg tsim kev sau ntawv, kev kos duab tau muaj ua ib hom lus uas sib koom ua ke kev paub, kev ntseeg, thiab kev sib koom ua ke ntawm pawg neeg. Los ntawm cov duab kos hauv qhov tsua, cov pob zeb lossis pob txha carvings, cov duab me me, thiab txawm tias cov qauv ntawm cov cuab yeej siv txhua hnub, peb tuaj yeem pom tias tib neeg thaum ub tsis yog tsuas yog muaj sia nyob xwb tab sis kuj tshawb nrhiav lub ntsiab lus. Kev kos duab tau dhau los ua ib feem ntawm lub neej: siv los sib txuas lus, cim thaj chaw, qhia cov tub ntxhais hluas, thiab feem ntau txawm tias rau kev cai dab qhuas thiab kev ntseeg.

Txhais tau li cas los ntawm kev kos duab thaum ub?

Cov duab kos ua ntej keeb kwm yog hais txog txhua yam duab kos uas tsim ua ntej kev tsim cov ntawv sau. Hauv kev tshawb fawb txog keeb kwm thiab kev kos duab, lo lus no feem ntau hais txog cov haujlwm los ntawm Paleolithic (Lub Caij Pob Zeb Qub), Mesolithic, Neolithic, thiab lub caij nyoog hlau thaum ntxov hauv ntau thaj chaw ntawm lub ntiaj teb. Cov ntawv no muaj ntau yam: cov duab kos hauv qhov tsua thiab cov ntawv luam tes, cov duab kos ntawm cov tsiaj, tib neeg, cov cim, cov khoom dai geometric, thiab txawm tias cov cim pob zeb xws li menhirs thiab dolmens. Cov duab kos ua ntej keeb kwm tsis tuaj yeem nkag siab yooj yim li "kho kom zoo nkauj," vim tias ntau yam haujlwm pom muaj nyob rau hauv cov ntsiab lus uas qhia txog kev ua haujlwm hauv zej zog thiab kev ntseeg.

Ib qho tseem ceeb: kev kos duab thaum ub tsis tau muaj nyob sib cais ntawm lub neej txhua hnub. Nws tau tshwm sim nrog kev yos hav zoov, kev sib sau ua ke, thiab kev tsiv teb tsaws chaw, tom qab ntawd tau tsim kho thaum tib neeg pib nyob thiab txhim kho kev ua liaj ua teb. Cov kev hloov pauv no hauv kev ua neej kuj tau hloov cov ntsiab lus, cov txheej txheem, thiab lub hom phiaj ntawm kev kos duab.

Cov qauv kos duab tseem ceeb ntawm lub sijhawm prehistoric

1. Cov duab kos thiab cov ntawv sau tes hauv qhov tsua
Cov duab kos hauv qhov tsua yog cov duab kos thaum ub uas paub zoo tshaj plaws. Muaj ntau yam tau pom nyob hauv Tebchaws Europe (piv txwv li, Lascaux hauv Fabkis thiab Altamira hauv Spain), tab sis Asia thiab Indonesia kuj muaj keeb kwm nplua nuj. Hauv cov qhov tsua, cov neeg thaum ub tau piav qhia txog kev ua si, kev yos hav zoov, cov cim, thiab cov ntawv sau tes uas ua los ntawm kev muab lawv txhais tes tso rau ntawm phab ntsa thiab tom qab ntawd tsuag cov xim ib puag ncig lawv. Cov ntawv sau tes feem ntau raug txhais ua lub cim ntawm kev nyob: "Kuv nyob ntawm no," lossis ua lub cim ntawm kev sib raug zoo ntawm pawg neeg.

NYEEM  Kev coj noj coj ua hauv cov zej zog prehistoric

Lawv txoj kev siv tshuab tau qhia txog kev txawj ntse: cov xim los ntawm ochre (av liab), thee, lossis qee yam minerals tau sib xyaw nrog cov roj tsiaj lossis lwm yam kua kom lo rau. Lawv kuj tau siv cov qauv ntuj ntawm lub pob zeb los ua kom lub cev ntawm tus tsiaj zoo li peb sab, zoo li daim duab tseem muaj sia nyob.

2. Cov duab kos duab uas nqa tau yooj yim
Ntxiv rau cov phab ntsa qhov tsua, cov tib neeg thaum ub kuj tsim cov duab kos me me, xws li cov duab puab me me ua los ntawm pob zeb, pob txha, lossis kaus ntxhw, nrog rau cov cuab yeej txiav. Ib qho piv txwv nto moo yog daim duab "Venus" los ntawm Paleolithic Europe, ib daim duab me me uas hais txog cov feem ntawm lub cev thiab feem ntau cuam tshuam nrog cov cim kev xeeb tub. Txawm hais tias muaj kev sib cav sib ceg txog kev tshawb fawb, cov duab puab zoo li no qhia tau tias tib neeg twb muaj cov tswv yim tsis meej txog lub cev, lub neej, thiab tej zaum kev cia siab ntawm kev yug me nyuam.

3. Cov khoom dai kom zoo nkauj rau cov cuab yeej thiab khoom siv niaj hnub
Muaj ntau yam cuab yeej ua los ntawm pob zeb, pob txha, thiab cov tais diav av nplaum uas dai kom zoo nkauj nrog cov kab, cov cim, lossis cov qauv rov ua dua. Qhov no qhia tau tias tib neeg tsis yog tsuas yog nrhiav kev ua haujlwm xwb tab sis kuj yog kev zoo nkauj thiab tus kheej. Cov qauv dai kom zoo nkauj tuaj yeem ua lub cim "cim," ib hom "style" uas sib txawv ntawm ib lub zej zog. Thaum tib neeg pib ua liaj ua teb thiab nyob hauv lub sijhawm Neolithic, cov khoom siv ua tais diav av nplaum tau tsim kho sai sai, thiab kev kho kom zoo nkauj tau dhau los ua qhov nyuaj zuj zus.

4. Kev kos duab Megalithic
Nyob rau ntau qhov chaw, tib neeg tau tsim cov tsev lossis cov cim los ntawm cov pob zeb loj: menhirs (cov pob zeb sawv), dolmens (cov rooj pob zeb), pob zeb sarcophagi, thiab txawm tias cov qauv pob zeb puag ncig. Cov qauv megalithic feem ntau cuam tshuam nrog kev ntseeg ntawm cov poj koob yawm txwv, kev faus neeg, lossis cim cov chaw dawb huv. Kev tsim kho megalith xav tau kev koom tes ntawm ntau tus neeg, uas qhia txog kev koom tes hauv zej zog thiab kev coj noj coj ua hauv zej zog.

Lub luag haujlwm ntawm kev kos duab prehistoric hauv tib neeg lub neej

1. Cov xov xwm sib txuas lus ua ntej sau ntawv
Yog tsis muaj kev sau ntawv, cov cim pom tau los ua ib txoj hauv kev tseem ceeb ntawm kev xa cov ntaub ntawv. Cov duab kos ntawm cov tsiaj, cov kab, lossis cov cim tshwj xeeb tuaj yeem ua haujlwm ua "cov ntaub ntawv" ntawm cov tsiaj qus, lub caij, lossis qhov chaw tseem ceeb. Txawm hais tias peb tsis tuaj yeem paub tseeb txog lawv lub ntsiab lus, nws pom tseeb tias cov cim no tsis yog tsuas yog cov ntawv sau tsis raug. Kev kos duab tau los ua ib qho cuab yeej rau kev sib txuas lus hla ntau tiam neeg thaum kev paub xav tau xa mus.

NYEEM  Kev tshawb nrhiav txog keeb kwm thiab txoj kev xav ntawm kev hloov pauv

2. Kev kawm thiab kev cob qhia
Muaj ntau tus kws tshawb fawb txog keeb kwm yav dhau los ntseeg tias cov duab kos rau kev yos hav zoov tej zaum yuav muaj feem cuam tshuam nrog kev kawm: yuav ua li cas thiaj paub cov tsiaj, nkag siab txog lawv txoj kev txav mus los, thiab tsim cov tswv yim yos hav zoov. Kev kos duab pab tib neeg ua kom yooj yim cov kev muaj tiag nyuaj rau hauv cov qauv uas tuaj yeem kawm tau. Cov menyuam yaus thiab cov tub ntxhais hluas tuaj yeem kawm los ntawm cov dab neeg, kev ua qauv qhia, thiab cov duab hauv qee qhov chaw uas suav tias tseem ceeb.

3. Kev Cai, kev ntseeg sab ntsuj plig, thiab kev sib raug zoo nrog xwm
Cov duab kos ua ntej keeb kwm feem ntau yog txuam nrog kev ua koob tsheej. Cov duab kos tsiaj tsis yog tsuas yog piav txog cov tsiaj uas raug tua xwb, tab sis kuj ua haujlwm ua ib daim ntawv ntawm kev hwm lossis kev sim "hu" hmoov zoo. Hauv ntau haiv neeg ib txwm muaj, cov duab thiab cov cim ntseeg tias muaj lub hwj chim tiv thaiv, kho, lossis sab ntsuj plig. Qhov chaw ntawm qee cov duab kos hauv qhov tsua tob hauv, tsaus ntuj thiab nyuaj mus txog, ua rau muaj kev ua koob tsheej lossis kev ua koob tsheej tshwj xeeb.

4. Kev txheeb xyuas pawg neeg thiab kev sib koom siab hauv zej zog
Kev kos duab kuj ua lub cim qhia txog tus kheej. Tej yam motifs tuaj yeem qhia tias "peb yog leej twg" thiab "peb tuaj qhov twg." Cov txheej txheem ntawm kev ua kos duab - sau cov ntaub ntawv, npaj cov xim, ua haujlwm ua ke hauv ib qho chaw tshwj xeeb - tsim kom muaj kev sib koom siab. Thaum ib lub zej zog loj ua haujlwm los tsim ib lub megalith, piv txwv li, kev kos duab ua haujlwm ua ib qho project ua ke uas txhawb nqa cov qauv kev sib raug zoo thiab kev ntseeg sib koom.

5. Kev qhia txog tib neeg txoj kev xav thiab kev paub dhau los
Ntxiv rau nws cov haujlwm ua tau thiab kev cai dab qhuas, kev kos duab thaum ub tej zaum yuav yog ib txoj hauv kev rau kev xav: kev ntshai cov tsiaj loj, kev ntshai, kev cia siab, kev tu siab, lossis kev khav theeb. Thaum tib neeg kos duab, lawv tsuas yog "ua cov kev paub dhau los" mus rau hauv cov duab uas pom thiab nco qab tau. Qhov no qhia tau hais tias cov kev xav tau zoo nkauj thiab qhov xav tau lub ntsiab lus tau muaj txij li thaum pib ntawm keeb kwm tib neeg.

Kev kos duab ua ntej hauv cov kob: cov cim tseem ceeb
Indonesia muaj keeb kwm kos duab zoo kawg nkaus thaum ub, tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv cov duab kos hauv qhov tsua uas pom muaj nyob rau hauv thaj chaw xws li Sulawesi, Kalimantan, Papua, thiab Nusa Tenggara. Cov ntawv sau tes thiab cov duab tsiaj feem ntau pom, qhia tias cov kab lig kev cai no kuj muaj zog hauv Southeast Asia. Kev muaj cov duab kos thaum ub hauv cov kob yog qhov tseem ceeb vim nws pab peb pom tias tib neeg muaj tswv yim vam meej hauv ntau qhov chaw ntawm kev vam meej, tsis yog nyob hauv Tebchaws Europe xwb. Indonesian prehistoric kos duab kuj txhawb nqa kev nkag siab tias cov kob no tau ntev los ua qhov chaw sib ntsib rau tib neeg, xwm, thiab kab lis kev cai.

NYEEM  Yuav ua li cas archaeology ua haujlwm hauv cov haujlwm tsim kho

Vim li cas cov duab kos thaum ub tseem muaj feem cuam tshuam?
Kev kawm txog kev kos duab thaum ub tsis yog tsuas yog saib mus rau yav dhau los xwb, tab sis kuj yog txog kev nkag siab txog keeb kwm ntawm tib neeg. Los ntawm cov haujlwm no, peb kawm tau tias tib neeg tau muaj peev xwm ua cim ntev lawm: xav txog, ua kom qhov tseeb yooj yim, thiab muab lub ntsiab lus rau nws. Kev kos duab thaum ub kuj qhia peb tias kab lis kev cai yog ib feem tseem ceeb ntawm kev ciaj sia. Tib neeg tau dim tsis yog nrog cov cuab yeej thiab cov tswv yim xwb, tab sis kuj nrog cov dab neeg, cov cim, thiab kev ntseeg uas tsim kev cia siab.

Nyob rau lub caij niaj hnub no, kev kos duab feem ntau raug saib tias yog ib yam dab tsi sib cais ntawm cov kev xav tau yooj yim. Tab sis kev kos duab thaum ub qhia txog lwm yam: kev kos duab yog ib feem ntawm tib neeg txoj kev daws teeb meem tsis paub meej, khaws cia kev nco txog ua ke, thiab tsim tus kheej. Nws ua haujlwm ua tus choj ntawm qhov pom thiab qhov kov tau, ntawm kev paub txhua hnub thiab cov lus nug loj dua ntawm lub neej.

Kev kaw
Cov duab kos ua ntej keeb kwm hauv tib neeg lub neej yog pov thawj tias kev muaj tswv yim thiab kev tshawb nrhiav lub ntsiab lus tau nrog tib neeg mus rau ntau txhiab xyoo. Cov duab kos hauv qhov tsua, cov duab puab me me, cov cuab yeej kho kom zoo nkauj, thiab cov cim pob zeb tsis yog tsuas yog cov khoom qub txeeg qub teg xwb, tab sis kuj yog kev xav txog tib neeg saib xwm, tsim cov zej zog, thiab mus cuag cov khoom dawb huv. Los ntawm kev kawm lawv, peb tsis yog kawm txog keeb kwm kos duab xwb tab sis kuj txog peb tus kheej ua kev xav, kev xav, thiab kev siv zog tas li los muab lub ntsiab lus rau lub ntiaj teb.

Sau ib qho lus tawm tswv yim