Cov Kab Lis Kev Cai Pob Zeb Hluas hauv Indonesia
Lub sijhawm Neolithic hauv Indonesia yog hais txog lub sijhawm tseem ceeb hauv prehistory hu ua Neolithic Age. Thaum lub sijhawm no, tib neeg tau hloov pauv ntau yam hauv lawv txoj kev ua neej: los ntawm kev vam khom rau xwm (kev yos hav zoov thiab kev sib sau ua ke) mus rau kev ua neej nyob ruaj khov dua uas muaj kev ua liaj ua teb thiab kev yug tsiaj. Cov kev hloov pauv no tsis yog tsuas yog siv cov cuab yeej siv xwb, tab sis kuj cuam tshuam rau txoj kev uas tib neeg tsim cov chaw nyob, teeb tsa kev ua haujlwm, tsim cov kab lis kev cai, thiab txawm tias tsim cov kev ntseeg. Hauv Indonesian archipelago, Neolithic kab lis kev cai tsis tau tshwm sim sib xws, tab sis tau tsim los ntawm cov txheej txheem ntev uas cuam tshuam los ntawm kev tsiv teb tsaws chaw ntawm tib neeg , kev sib cuag ntawm cov pab pawg, thiab kev hloov pauv mus rau ib puag ncig hauv zos.
Kev Txhais thiab Cov Yam Ntxwv ntawm Batu Muda Culture
Lo lus "pob zeb hluas" txhais tau hais tias cov cuab yeej siv pob zeb zoo dua thiab siab dua piv rau lub sijhawm dhau los (Paleolithic thiab Mesolithic). Cov cuab yeej pob zeb thaum lub sijhawm no feem ntau raug ntse kom du, ntse, thiab sib npaug. Cov yam ntxwv tseem ceeb ntawm Neolithic kab lis kev cai hauv Indonesia suav nrog ntau yam tseem ceeb: kev siv cov cuab yeej pob zeb ntse, kev tshwm sim ntawm kev ua liaj ua teb thiab kev yug tsiaj, lub neej nyob, kev tsim cov zos lossis kev nyob, kev txhim kho cov tais diav av nplaum, thiab kev tshwm sim ntawm cov kab lis kev cai megalithic ua ib feem ntawm txoj kev ntseeg.
Kev hloov ntawm kev nyob tsis muaj neeg nyob mus rau lub neej nyob ruaj khov tau tsim lub hauv paus rau kev tsim cov zej zog uas muaj ntau yam nyuaj dua. Thaum tib neeg pib tsim lawv cov zaub mov los ntawm kev ua liaj ua teb, qhov xav tau tshwm sim los khaws cov qoob loo, npaj kev faib ua haujlwm, thiab tswj lawv cov thaj chaw cog qoob loo. Qhov no ua rau lawv tsim cov tsev nyob ruaj khov dua, tsim cov khoom siv khaws cia xws li cov tais diav av nplaum, thiab tsim cov cai hauv zej zog.
Keeb kwm yav dhau los ntawm kev nkag mus ntawm Neolithic Culture rau hauv Indonesia
Muaj ntau tus kws tshawb fawb txuas qhov kev nthuav dav ntawm kab lis kev cai Neolithic hauv Indonesia mus rau kev tsiv teb tsaws chaw ntawm cov neeg hais lus Austronesian los ntawm thaj av Asia thiab Taiwan, uas tau tshwm sim hauv ntau nthwv dej. Lawv coj cov txuj ci ua liaj ua teb, kev siv tshuab nkoj, thiab kev lig kev cai ntawm kev ua cov cuab yeej pob zeb ntse. Los ntawm sab qaum teb, qhov kev nthuav dav tau nce mus thoob plaws Philippines thiab mus rau hauv Indonesian archipelago, tom qab ntawd nthuav mus rau ntau lub kob xws li Kalimantan, Sulawesi, Java, Nusa Tenggara, Maluku, thiab txawm tias Papua.
Cov kob ntawm Indonesia muaj ob qho kev cov nyom thiab cov cib fim: txhua lub kob muaj ib puag ncig sib txawv. Hauv qee thaj chaw, kev ua liaj ua teb tau vam meej vim yog av nplua nuj thiab cov dej ntau; hauv lwm qhov, tib neeg txuas ntxiv ua ke kev ua liaj ua teb nrog kev yos hav zoov, nuv ntses, lossis sau cov khoom hav zoov. Yog li ntawd, Indonesia cov kab lis kev cai pob zeb tshiab tsis yog ib qho qauv, tab sis yog kev sib sau ua ke ntawm cov kab lis kev cai sib txuas.
Cov Cuab Yeej Siv Pob Zeb Uas Yog Cov Cim Tseem Ceeb
Ib qho ntawm cov cim qhia meej tshaj plaws ntawm Lub Caij Pob Zeb Tshiab yog cov cuab yeej siv pob zeb ci ntsa iab. Hauv Indonesia, ob hom cuab yeej feem ntau hais txog yog cov axes plaub fab thiab cov axes oval.
1. Cov axes plaub fab feem ntau pom muaj nyob rau sab hnub poob Indonesia, xws li Sumatra, Java, Bali, thiab qee qhov ntawm Kalimantan. Cov axes no muaj ib daim duab plaub fab lossis trapezoidal. Lawv ua haujlwm rau ntau yam: txiav ntoo, ua ntoo, ua vaj tse, thiab ua liaj ua teb.
2. Cov axes oval feem ntau pom muaj nyob rau sab hnub tuaj, tshwj xeeb tshaj yog Maluku, Papua, thiab qee qhov ntawm Sulawesi. Lawv qhov seem yog oblong lossis oval. Cov axes no kuj tau siv rau kev ua haujlwm hnyav xws li ua haujlwm ntoo thiab kev tshem av.
Cov kev sib txawv ntawm kev faib tawm no feem ntau raug txhais ua cov cim qhia txog kev tsiv teb tsaws chaw thiab kev hloov pauv ntawm kab lis kev cai. Dhau li ntawm cov axes, lwm yam cuab yeej pob zeb xws li chisel, riam pob zeb, pob zeb sib tsoo, thiab cov cuab yeej flake kuj pom, tseem siv rau cov hom phiaj tshwj xeeb. Qhov muaj cov pob zeb sib tsoo, piv txwv li, qhia txog kev ua cov khoom noj xws li cov nplej lossis cov tubers.
Kev Txhim Kho ntawm Kev Ua Liaj Ua Teb thiab Kev Ua Neej Nyob Ze
Thaum lub Caij Pob Zeb Tshiab, kev ua liaj ua teb tau los ua ib qho tseem ceeb heev. Tib neeg pib cog mov, millet, tubers, thiab ntau yam qoob loo, nyob ntawm seb ib puag ncig zoo li cas. Ntxiv mus, kev ua liaj ua teb tsiaj txhu kuj tau tsim, txawm hais tias tsis yog ib txwm muaj nyob hauv txhua thaj chaw. Kev ua liaj ua teb ua rau tib neeg tsis tas yuav vam khom kev yos hav zoov lossis cov khoom siv raws caij nyoog. Lawv tuaj yeem tsim cov khoom noj ntau dhau, ua rau cov pej xeem loj hlob thiab kev loj hlob ntawm kev nyob.
Lub neej nyob tau muaj kev cuam tshuam loj heev. Cov chaw nyob tau pib muaj ib qho qauv: thaj chaw nyob, chaw khaws khoom, chaw ua noj, thiab thaj chaw ua teb. Hauv cov zej zog nyob, kev faib ua haujlwm tau sib txawv dua - qee qhov tsom mus rau kev tshem av, cog qoob loo, ua zaub mov, ua cov cuab yeej, lossis tswj kev ruaj ntseg. Maj mam, cov haujlwm kev lag luam xws li kev sib pauv ntawm cov pab pawg tuaj yeem tshwm sim, tshwj xeeb tshaj yog tias ib cheeb tsam muaj cov peev txheej uas lwm tus tsis muaj.
Kev Txawj Ua Khoom Siv Hauv Av Thiab Kev Tsim Khoom
Kev tshwm sim ntawm cov khoom siv av nplaum yog ib qho cim tseem ceeb ntawm kev vam meej ntawm thev naus laus zis. Cov khoom siv av nplaum tau pab tib neeg khaws cov khoom noj, ua noj, nqa dej, thiab khaws cov noob. Kev ua cov khoom siv av nplaum kuj qhia txog cov txuj ci tshwj xeeb: kev xaiv av nplaum, kev ua kom zoo nkauj, kev ziab, thiab kev siv hluav taws. Qee zaum, cov khoom siv av nplaum tau dai kom zoo nkauj nrog cov kab yooj yim, kev nias, lossis cov qauv geometric uas qhia txog cov saj thiab kab lis kev cai ntawm ib pawg neeg.
Cov av nplaum tsis yog tsuas yog siv tau rau hauv kev ua koob tsheej xwb, tab sis kuj tseem siv tau rau hauv kev ua koob tsheej. Muaj ntau qhov kev tshawb pom qhia txog qhov ua tau tias cov av nplaum tau siv los ua cov khoom siv faus neeg lossis cov khoom siv ua kev cai dab qhuas. Qhov no qhia tau tias lub zej zog Neolithic tau pib lees paub cov cim nplua nuj hauv lub neej txhua hnub.
Cov Kev Cai Megalithic thiab Cov Kev Ntseeg
Txawm hais tias cov kev lig kev cai megalithic feem ntau tsim muaj zog dua nyob rau lub sijhawm tom qab, cov hauv paus ntawm kev pe hawm poj koob yawm txwv tau pib tshwm sim hauv Lub Caij Nyoog Pob Zeb Tshiab. Megalithic txhais tau tias "pob zeb loj," hais txog cov qauv lossis cov cim ua los ntawm cov pob zeb loj uas feem ntau cuam tshuam nrog kev ntseeg. Hauv ntau thaj tsam ntawm Indonesia, cov qauv megalithic xws li menhirs (cov ncej pob zeb), dolmens (cov rooj pob zeb), sarcophagi (cov hleb pob zeb), cov ntxa pob zeb, thiab cov thaj av terraced tau pom.
Cov kev lig kev cai megalithic qhia tau hais tias cov zej zog muaj lub tswv yim ntawm lub neej tom qab tuag, kev hwm cov poj koob yawm txwv, thiab muaj cov neeg tseem ceeb hauv zej zog. Kev tsim cov qauv pob zeb loj xav tau kev ua haujlwm ua ke, qhia txog qib siab dua ntawm kev teeb tsa hauv zej zog. Cov kev ntseeg no feem ntau kuj raug khi rau xwm: roob, pob zeb, hav zoov, thiab cov dej feem ntau raug suav hais tias muaj lub hwj chim tshwj xeeb.
Kev Faib Khoom thiab Cov Chaw Tseem Ceeb
Kev faib tawm ntawm Neolithic kab lis kev cai hauv Indonesia tuaj yeem pom los ntawm kev tshawb pom cov cuab yeej pob zeb thiab cov seem ntawm cov chaw nyob hauv ntau thaj chaw. Cov axes square feem ntau pom ntawm cov kob ntawm Java thiab Sumatra, thaum cov axes oblong yog cov tseem ceeb hauv Papua thiab Maluku. Hauv ntau thaj chaw, cov pov thawj ntawm kev nyob kuj tau pom nyob rau hauv daim ntawv ntawm cov khib nyiab hauv chav ua noj (kjokkenmoddinger) lossis cov tsev nyob hauv qhov tsua, txawm hais tias cov lus no feem ntau cuam tshuam nrog cov sijhawm ua ntej. Thaum lub sijhawm Neolithic, cov tsev nyob qhib-cua ze ntawm cov dej thiab thaj av nplua nuj tau dhau los ua ntau dua.
Hauv Nusa Tenggara thiab Sulawesi, cov yam ntxwv ntawm cov kab lis kev cai pob zeb hluas sib xyaw nrog cov kab lis kev cai hauv zos thiab cov chaw ib puag ncig tshwj xeeb. Piv txwv li, hauv Papua, kev siv cov oval axes tau nyob ntev, thiab hauv qee lub zej zog, kev lig kev cai ntawm kev siv cov cuab yeej pob zeb tau nyob mus txog rau lub sijhawm tsis ntev los no, vim yog cov xwm txheej ntawm thaj chaw thiab kev sib cuag sab nraud tsawg.
Kev Cuam Tshuam ntawm Batu Muda Culture rau Keeb Kwm Indonesian
Cov kab lis kev cai Neolithic tau tsim lub hauv paus rau kev txhim kho tom ntej ntawm Indonesian zej zog. Qhov no tau ua rau muaj kev nyob ua neej nyob, kev ua liaj ua teb, kev tsim khoom siv (xws li cov tais diav av nplaum), thiab cov qauv kev sib raug zoo uas muaj kev teeb tsa zoo dua. Lub peev xwm los tswj hwm ib puag ncig thiab tsim cov khoom seem tau tsav cov pej xeem loj hlob thiab nce cov cib fim rau kev sib cuam tshuam ntawm cov pab pawg. Cov kev txhim kho no thaum kawg tau tsim txoj hauv kev rau Lub Caij Nyoog Hlau thiab kev tsim cov zej zog uas nyuaj zuj zus, suav nrog kev tshwm sim ntawm cov thawj coj hauv zos thiab cov kab lis kev cai dav dua.
Tsis tas li ntawd xwb, kab lis kev cai ntawm lub Caij Pob Zeb kuj tau ua lub luag haujlwm hauv kev tsim cov cim kab lis kev cai sib txawv. Indonesia tsis tau tsim los ntawm ib qho chaw ntawm kev vam meej, tab sis los ntawm ntau lub zej zog uas vam meej ntawm ntau lub kob sib txawv. Cov cim ntawm qhov no tseem tuaj yeem pom hauv kev faib tawm ntawm cov cuab yeej pob zeb, kev ua liaj ua teb, cov qauv kev nyob, thiab cov cuab yeej cuab tam megalithic, uas tseem muaj sia nyob hauv ntau hom txog niaj hnub no.
Kev kaw
Lub sijhawm Neolithic hauv Indonesia sawv cev rau lub sijhawm hloov pauv loj hauv prehistory, cim kev nce qib ntawm thev naus laus zis, kev hloov pauv kev lag luam, thiab kev txhim kho hauv zej zog. Txij li cov cuab yeej pob zeb ntse mus rau cov tais diav av nplaum, los ntawm kev ua neej nyob mus rau kev nyob thiab kev ua liaj ua teb, cov neeg ntawm Indonesian archipelago tau nkag mus rau theem tshiab hauv kev txhim kho ntawm kev vam meej. Indonesia lub archipelago tshwj xeeb tau ua rau kev txhim kho ntawm Neolithic lub sijhawm kom muaj ntau yam, tso tseg qhov tseem ceeb uas tau ua lub hauv paus rau lub tebchaws keeb kwm tom ntej.