Ukulinganisa nokuqashelwa ekubalweni kwezimali

Ukulinganisa Nokuqashelwa Kwezimali

Ukubalwa kwezimali akukhona nje ukuqopha ukuthengiselana, kodwa futhi kumayelana nendlela izenzakalo zomnotho ezilinganiswa futhi ziqashelwa ngayo ezitatimendeni zezimali. Le mibono emibili—ukulinganisa nokuqashelwa—iyisisekelo esibalulekile sokuqinisekisa ulwazi lwezezimali olufanele, oluthembekile, oluqhathaniswayo, noluwusizo lokwenza izinqumo. Ngaphandle kokulinganisa okufanele, izibalo zesitatimende sezimali zingadukisa. Ngaphandle kokubona okufanele, ukuthengiselana kungaqoshwa sekwephuzile, noma kungabonakali nhlobo, ngaleyo ndlela kubonise ngokungalungile isikhundla nokusebenza kwenkampani.

Ukuqonda Ukulinganisa Ekubalweni Kwezimali

Ukulinganisa ekubalweni kwezimali inqubo yokunquma inani lemali lentengiselwano, impahla, isikweletu, imali engenayo, noma izindleko ukuze likwazi ukwethulwa ezitatimendeni zezimali. Inhloso yalo eyinhloko ukuhumusha izehlakalo zomnotho ezahlukahlukene zibe amanani emali ahambisanayo. Ukulinganisa kuphendula umbuzo othi: "Yiliphi inani okufanele lirekhodwe?"

Empeleni, akuzona zonke izinto ezingalinganiswa kalula. Isibonelo, izimpahla eziqinile njengemishini zinezindleko zokuthenga ezicacile, kodwa inani lazo lingashintsha ngokuhamba kwesikhathi ngenxa yokwehla kwenani, izinguquko emananini emakethe, noma ukwehla kwezinzuzo zomnotho. Ngokufanayo, izimpahla ezingabonakali njengemikhiqizo noma isofthiwe zingaba nenani elikhulu kwezomnotho, kodwa ukunquma inani lazo kudinga ukwahlulela nokulinganisa.

Izisekelo Zokulinganisa

Ukubalwa kwezimali kuqaphela izisekelo eziningana zokulinganisa ezisetshenziswa ukuhlola izakhi zezitatimende zezimali. Ukukhetha isisekelo sokulinganisa kuvame ukuncika ezindinganisweni zokubalwa kwezimali ezisebenzayo, izici ze-akhawunti, kanye nezinhloso zokubika.

1. Izindleko zomlando
Izindleko zomlando yinani eliqoshwe ngentengo yokuthengwa ngesikhathi sokuthengiselana. Lesi yisisekelo sokulinganisa esivame kakhulu ngoba siqinisekiswa kalula futhi sivame ukuba qotho. Isibonelo, uma imoto esebenzayo ithengwa ngo-Rp300 million, iqoshwa ngo-Rp300 million bese yehla ngenxa yesikhathi sayo sokusebenza.

FUNDA  Uhlelo lokuqopha ukuthengiselana kwezezimali

2. Inani elifanele
Inani elifanele yintengo ezotholwa ukuthengisa impahla noma ekhokhwayo ukuze kudluliselwe isikweletu ekuthengiselaneni okuhlelekile phakathi kwabahlanganyeli bemakethe ngosuku lokulinganisa. Lesi sisekelo sibhekwa njengesifanele kakhulu ekuboniseni izimo zomnotho zamanje, kodwa ngokuvamile sidinga izilinganiso kanye nedatha yemakethe. Isibonelo, ukutshalwa kwezimali kwamasheya kuvame ukulinganiswa ngenani elifanele ngoba amanani emakethe ayashintsha ngokuhamba kwesikhathi.

3. Inani eliphelele elifinyelelekayo
Inani elibonakalayo eliphelele yintengo yokuthengisa elinganiselwe ngaphandle kwezindleko zokuqedela nezindleko zokuthengisa. Lesi sisekelo sivame ukusetshenziswa esitokweni, ikakhulukazi lapho inani lesitokwe lehla ngenxa yomonakalo, ukuphelelwa yisikhathi, noma ukwehla kwamanani emakethe.

4. Inani lamanje
Inani lamanje lilinganisa inani lokugeleza kwemali kwesikhathi esizayo ngokulinciphisa libe yinani lalo lamanje. Le ndlela ivame ukusetshenziswa ekulinganiseni izikweletu zesikhathi eside, imibandela ethile, noma ukulinganisa amathuluzi ezezimali.

Lokhu kwehluka kwezisekelo zokulinganisa kungabangela amanani ahlukene ezitatimende zezimali, noma ngabe kwenzeka ukuthengiselana okufanayo. Ngakho-ke, ukuvumelana nokudalulwa kubalulekile ukuqinisekisa ukuthi abasebenzisi bombiko bayaqonda isisekelo esisetshenzisiwe.

Ukuqonda Ukuqashelwa Kwezimali

Ukuqashelwa ekubalweni kwezimali kuyinqubo yokufaka into ezitatimendeni zezimali—kungaba yibhalansi noma isitatimende semali engenayo—ngoba ihlangabezana nezindinganiso ezithile. Ukuqashelwa kuphendula umbuzo othi: “Kubhalwa nini ukuthengiselana noma isenzakalo sezomnotho?”

Akuzona zonke izehlakalo eziqashelwa ngokushesha. Isibonelo, inkampani ingaba nezinhlelo zokwandisa ezinamandla okukhiqiza inzuzo enkulu, kodwa lezi zinhlelo azikabi yizinkokhelo ezilinganisekayo futhi azikafanelekeli ukuqashelwa. Ngakolunye uhlangothi, uma inkampani ingene enkontilekeni edala isibopho esilinganisekayo, khona-ke leso sici cishe sizoqashelwa.

FUNDA  I-Akhawunti Yezezimali Ethuthukisiwe

Izindlela Zokuqaphela

Ngokuvamile, into iyaqashelwa ezitatimendeni zezimali uma ihlangabezana nezindinganiso ezimbili eziyinhloko:

1. Kungenzeka ukuthi izinzuzo zomnotho zizogeleza (kungenzeka)
Ngezimpahla, inkampani kumele ibe nenzuzo yezomnotho yesikhathi esizayo. Ngezikweletu, kungenzeka ukuthi kuzophuma izinsiza ukuze kulungiswe lesi sibopho.

2. Kungalinganiswa ngokuthembekile (ukulinganisa okuthembekile)
Inani lento kumele lilinganiswe ngezinga elithile lokuthembeka. Uma inani lingenakunqunywa ngokufanele, ngokuvamile alibonwa kodwa lingadalulwa kumanothi ezitatimendeni zezimali.

Le nqubo ivimbela izinkampani ukuthi zingafaki izibalo eziqagela ngokweqile. Kodwa-ke, izilinganiso eziningi zisaqukethe izilinganiso, njengesibonelelo sama-akhawunti angabazekayo, izilinganiso zewaranti, noma ukukhubazeka kwempahla.

Umehluko Phakathi Kokulinganisa Nokuqashelwa

Nakuba kuhlobene, ukulinganisa nokuqashelwa akufani. Ukuqashelwa kubheka ukuthi into iqoshwe nini futhi nini ezitatimendeni zezimali, kuyilapho ukulinganisa kubheka ukuthi kuqoshwe malini. Isibonelo, imali engenayo evela ekuthengisweni ingase iqashelwe lapho izimpahla zithunyelwa (ukuqashelwa), kodwa inani lemali engenayo eliqashelwayo lincike entengo yokuthengiselana ngemva kokubheka izaphulelo, ukubuyiselwa kwemali, noma izikhuthazo (ukulinganisa).

Isibonelo Sokusetshenziswa Kwemali Engenayo Nezindleko

Ekuqaphelweni kwemali engenayo, ukubalwa kwezimali kwanamuhla kugcizelela ukuthi imali engenayo iyaqashelwa lapho isibopho sokusebenza saneliswa—isibonelo, izimpahla sezilethiwe noma izinsizakalo sezinikeziwe. Uma ikhasimende likhokha kusengaphambili, inkampani akufanele iqaphele imali engenayo; okuqashelwa yisibopho semali engenayo engakatholwa. Kuphela lapho isevisi inikezwa khona lapho isibopho sincishiswa khona futhi imali engenayo iyaqashelwa.

Okwamanje, izindleko ziyaqashelwa kusetshenziswa umqondo ofanayo noma isimiso sokuqoqa imali: izindleko ziyaqoshwa uma zitholwa futhi zihlobene nemali engenayo yesikhathi, hhayi lapho kukhokhwa imali. Isibonelo, imiholo yabasebenzi ngoDisemba ekhokhwe ngoJanuwari isaqashelwa njengezindleko ngoDisemba.

FUNDA  Imibuzo Nezimpendulo Eziyisisekelo Ze-Accounting

Izinselele Zokulinganisa Nokuqaphela

Empeleni, ukunquma ukuthi kuzolinganiswa nini futhi kanjani kuvame ukubhekana nezinselele:

– Izilinganiso kanye nezahlulelo zokuphatha: Ukwehla kwenani, imibandela, kanye nokukhubazeka kudinga ukuqagela. Lokhu kuvula ithuba lokukhetha uma kungaqashelwa.
– Amathuluzi ezezimali ayinkimbinkimbi: Ezinye izinto ezisuselwe kanye nokutshalwa kwezimali kulinganiswa ngokufanele ngenani elifanele, kodwa idatha yemakethe ayitholakali ngaso sonke isikhathi.
– Izimpahla ezingabonakali: Inani elikhulu lezomnotho lenkampani yesimanje (isib., isisekelo samakhasimende, idumela, ukusungula izinto ezintsha) kunzima ukulilinganisa futhi ngokuvamile aliqashelwa ngaphandle kokuthi litholakale ngokuthengiselana okuthile njengokuthengwa.
– Izinguquko ezindinganisweni zokubalwa kwezimali: Izindinganiso zingase zithuthuke ukuze zandise ukufaneleka, okudinga izinkampani ukuthi zilungise izinqubomgomo nezinhlelo.

Isiphetho

Ukulinganisa nokuqashelwa kuyizinsika ezimbili ezibalulekile zokubika ngezezimali. Ukulinganisa kuqinisekisa ukuthi ukuthengiselana nezinto zesitatimende sezezimali kushiwo ngenani lemali elifanele ngokwesisekelo esikhethiwe, kuyilapho ukuqashelwa kuqinisekisa ukuthi ziqoshwa ngesikhathi esifanele futhi zihlangabezana nezindinganiso ezibekwe yizinga. Kokubili kuthinta ikhwalithi yezitatimende zezimali, kusukela ebhalansini kuya esitatimendeni semali engenayo, futhi kusiza abathintekayo—abatshalizimali, ababolekisi, abalawuli, kanye nabaphathi—ukwenza izinqumo ngokusekelwe olwazini oluthembekile. Ngokuqonda imiqondo yokulinganisa nokuqashelwa, singafunda izitatimende zezimali ngokuhlolisisa futhi sihlole isimo senkampani ngokunembe kakhudlwana.

Shiya amazwana