Katoloso ea molumo - mathata le litharollo

Katoloso e otlolohileng e bonoa ke lintho tse tiileng feela; katoloso ea bophahamo e bonoa ke lintho tsohle, tse tiileng, tse metsi le tse nang le khase. Tekanyo ea katoloso ea bophahamo e tšoana le ekanyo ea katoloso e otlolohileng.

Katoloso ea bophahamo ba modumo 1

Tlhaloso: Vo o = Bolumo ba pele, V = Bolumo ba ho qetela, ΔV = V – Vo o = Phetoho ya bophahamo, To o = Mocheso wa pele, T = Mocheso wa ho qetela, ΔT = T – To o = Phetoho ya mocheso, β = coefficient ya katoloso ya bophahamo. Diyuniti tsa β = ( Co ) -1

[irp]

Katoloso ea bophahamo ba modumo 2

Katoloso ea bophahamo ba modumo 3

Katoloso ea bophahamo ba modumo 4

Tekanyo ea katoloso ea bophahamo ba modumo e kaholimo e sebetsa feela ha liphetoho tsa bophahamo ba modumo tsa lintho (tse tiileng, tse metsi le tse nang le khase) li le nyane ho feta bophahamo ba modumo ba pele ba ntho. Haeba phetoho ea bophahamo ba modumo ea ntho e le kholo ho feta bophahamo ba modumo ba pele ba ntho, equation ea katoloso ea bophahamo ba modumo ha e fane ka liphetho tse nepahetseng. Hangata, liphetoho tsa bophahamo ba modumo tse bonoang ke lintho tse tiileng ha li kholo haholo. Ka lehlakoreng le leng, coefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo ea mokelikeli le khase e kholo. Coefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo bakeng sa lintho tse nang le khase le eona e bonolo ho e fetola haeba mocheso o fetoha. Ka hona foromo e kaholimo e sebelisoa feela bakeng sa katoloso ea lintho tse tiileng.

[irp]

1. Ho 30 o C bophahamo ba modumo wa aluminium circle ke 30 cm 3. Koefficient ya katoloso e otlolohileng ke 24 x 10 -6 o C -1 . Haeba modumo wa ho qetela ke 30.5 cm 3 , mocheso wa ho qetela wa aluminium circle ke ofe?

Tse tsejoang:

Koefficient ea katoloso e otlolohileng ( α ) = 24 x 10 -6 o C -1

Koefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo ( β ) = 3 α = 3 x 24 x 10 -6 o C -1 = 72 x 10 -6 o C -1

Mocheso oa pele (T 1 ) = 30 o C

Bophahamo ba pele (V 1 ) = 30 cm 3

Bolumo ba ho qetela (V 2 ) = 30.5 cm 3

Phetoho ea bophahamo ba modumo ( Δ V) = 30.5 cm 3 – 30 cm 3 = 0.5 cm 3

Ho batloa: Thempereichara ea ho qetela (T 2 )

Tharollo:

Δ V = β (V 1 )( ΔT )

Δ V = β (V 1 )(T 2 – T 1 )

0.5 cm,3 = (72: x 10-6 oC-1)(30 cm)3)(T2 - 30oC)

0.5 = (2160 x 10 -6 ) (T 2 – 30 )

0.5 = (2.160 x 10 -3 ) (T 2 – 30 )

0.5 = (2.160 x 10 -3 ) (T 2 – 30 )

0.5 / (2.160 x 10 -3 ) = T 2 – 30

0.23 x 10 3 = T 2 – 30

0.23 x 1000 = T 2 – 30

230 = T 2 – 30

230 + 30 = T 2

T 2 = 260 o C

[irp]

2. Palo e lekanang ea katoloso e otlolohileng ea polaka ea tšepe ke 9 x 10 -6 o C -1 . Bophara ba ka hare ba polaka ea tšepe ho 20 o C ke 2.2 cm. Haeba bophara ba ho qetela e le 2.8 cm, mocheso oa ho qetela ke ofe!

Tse tsejoang:

Koefficient ea katoloso e otlolohileng ( α ) = 9 x 10 -6 o C -1

Koefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo ( β) = 3 α = 3 x 9 x 10 -6 o C -1 = 27 x 10 -6 o C -1

Mocheso oa pele (T 1 ) = 20 o C

Bophara ba pele (D 1 ) = 2.2 cm

Bophara ba ho qetela (D 2 ) = 2.8 cm

Radius ea pele (r 1 ) = D 1 / 2 = 2.2 cm 3 / 2 = 1.1 cm 3

Radius ea ho qetela (r 2 ) = D 2 / 2 = 2.8 cm 3 / 2 = 1.4 cm 3

Bolumo ba pele (V 1 ) = 4/3 π r 1 3 = (4/3)(3.14)(1.1 cm) 3 = (4/3)(3.14)(1.331 cm 3 ) = 5.57 cm 3

Bolumo ea ho qetela (V 2 ) = 4/3 π r 2 3 = (4/3)(3.14)(1.4 cm) 3 = (4/3)(3.14)(2.744 cm 3 ) = 11.48 cm 3

Phetoho ea bophahamo ba modumo ( Δ V) = 11.48 cm 3 – 5.57 cm 3 = 5.91 cm 3

Ho batloa: Thempereichara ea ho qetela ( T2 )

Tharollo:

Δ V = β (V 1 )( ΔT )

5.91 cm,3 = (27: x 10-6 oC-1)(5.57 cm,3)(T2 - 20oC)

5.91 = (150.39 x 10 -6 ) (T 2 - 20)

5.91 / 150.39 x 10 -6 = T 2 – 20

0.039 x 10 6 = T 2 – 20

39 x 10 3 = T 2 – 20

39,000 = T 2 - 20

39,000 + 20 = T 2

T 2 = 39,020 o C

3. 2000-cm3 setshelo sa aluminium, e tletse metsi ho 0oC. Ebe e futhumatsoa ho fihlela ho 90oC. Haeba coefficient ea katoloso e otlolohileng bakeng sa aluminium e le 24 x 10-6 (oC)-1 'me coefficient ea katoloso ea bophahamo ba metsi ke 6.3 x 10-4 (oC)-1, fumana bongata ba metsi a tšolohileng.

Tse tsejoang:

Bophahamo ba pele ba setshelo sa aluminium le metsi (Vo o ) = 2000 cm 3 = 2 x 10 3 cm 3

Mocheso oa pele oa setshelo sa aluminium le metsi (T 1 ) = 0 o C

Mocheso oa ho qetela oa setshelo sa aluminium le metsi (T2 ) = 90 o C

Koefficient ea katoloso e otlolohileng bakeng sa aluminium (α) = 24 x 10 -6 ( o C ) -1

Koefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo bakeng sa aluminium (γ) = 3α = 3 (24 x 10 -6 ( o C ) -1 ) = 72 x 10 -6 o C -1

Koefficient ea katoloso ea bophahamo ba modumo bakeng sa metsi (γ) = 6.3 x 10 -4 ( o C ) -1

Ho batloa: Bongata ba metsi a tšolohileng

Tharollo:

Tekanyo ea katoloso ea molumo:

V = Vo o + γ Vo o ΔT

V – Vo o = γ Vo o ΔT

ΔV = γ Vo o ΔT

V = bophahamo ba ho qetela, Vo o = bophahamo ba pele, ΔV = phetoho bophahamong, γ = coefficient ea katoloso ea bophahamo, ΔT = phetoho mochesong

Bala phetoho ea bophahamo ba setshelo sa aluminium:

ΔV = γ Vo o ΔT = (72 x 10 -6 )(2 x 10 3 )(90) = 12960 x 10 -3 = 12.960 cm 3

Bala phetoho ea bophahamo ba metsi:

ΔV = γ Vo o ΔT = (6. 3 x 10 -4 )(2 x 10 3 )(90) = 1134 x 10 -1 = 113.4 cm 3

Phetoho ea bophahamo ba metsi e kholo ho feta setshelo sa aluminium hoo metsi a mang a tšolohang.

Bala bophahamo ba metsi a tšolohileng:

113.4 cm 3 – 12.960 cm 3 = 100.44 cm 3

[ID ea sephutheloana sa wpdm='702′]

  1. Ho fetola sekala sa mocheso
  2. Katoloso ya mola
  3. Katoloso ea sebaka
  4. Ho atolosoa ha molumo
  5. Heat
  6. E lekanang le mocheso ka mechine
  7. Mocheso le bokgoni ba mocheso bo ikgethang
  8. Mocheso o patehileng, mocheso oa ho kopana, mocheso oa mouoane
  9. Paballo ea matla bakeng sa phetisetso ea mocheso

Leave a Comment