Tšusumetso - mathata le litharollo
1. Ho oa ha bolo ea 0.5 kg ho tloha bophahamong ba h1 = limithara tse 7.2 'me e bonahatsa bophahamo ba h2 = limithara tse 3.2. Ho potlakisa ka baka la matla a khoheli = 10 m/s2. Etsa qeto tšusumetso.
Tse tsejoang:
Boima ba bolo (m) = 0.5 kg
Bolelele ba pele (h)1) = limithara tse 7.2
Bolelele ba bobeli (h2) = limithara tse 3.2
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
Ho batloa: Tšusumetso (I)
Tharollo:
Lebelo la bolo pele ho thulana (vo)
Lebelo la bolo pele ho thulana le baloa ho sebelisoa equation ea motsamao oa ho oa ka bolokolohi. Tse tsejoang: Bophahamo (h) = limithara tse 7.2, ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2. Ho batloa: Lebelo la ho qetela kamora ho thulana.
v2 = 2 gh
vo2 = 2(10)(7.2) = 144
vo = 2(10)(7.2) = 12 m/s
Lebelo la bolo pele ho Ho thulana (vo) = -12 m/s. Letšoao la ho tlosa le bontša tsela eo bolo e tsamaeang ka eona.
Lebelo la bolo ka mor'a ho thulana (vt)
Lebelo la bolo ka mora ho thulana le balwa ho sebediswa equation ya motsamao o otlolohileng. Tsejoa : bolelele (h) = limithara tse 3.2, ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = -10 m/s2, lebelo la ho qetela bophahamong bo phahameng ka ho fetisisa (vt2= 0. Ho batloa: Lebelo la pele kamora ho thulana pakeng tsa bolo le fatše.
vt2 = vo2 + 2 gh
0 = vo2 + 2 (-10)(3.2)
vo2 = 64
vo = √64 = 8 m/s
Lebelo la bolo ka mor'a ho thulana (vt) ke 8 m/s
Tšusumetso (I)
Tšusumetso (I) = phetoho ho botsitso (Δp)
Ke = m (vt - vo) = (0.5)(8-(-12)) = (0.5)(8 + 12) = (0.5)(20) = Metsotsoana e 10 ea Newton
2. Bolo ea ligrama tse 5 e oela ka bolokolohi ho tloha bophahamong 'me e otla fatše. Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli, g = 10 ms-2Lebelo la bolo pele ho thulana ke 6 ms-1 'me ka mor'a ho thulana, bolo e bonahatsoa e otlolohile ka lebelo la 4 m/s. Fumana hore na tšusumetso e kae.
Tse tsejoang:
Boholo ea libolo (m) = ligrama tse 5 = 0.005 kg
Lebelo la bolo pele ho thulana (vo) = -6 m/s
Lebelo la bolo ka mor'a ho thulana (vt) = 4 m/s
Matšoao a Plus le Minus a bontša hore tsela e ka pele ho thulano e fapane le tsela e ka morao ho thulano.
Oa Batla: Tšusumetso (I)
Tharollo:
Tšusumetso (I) = phetoho e felletseng ea momentum (Δp).
I = Δp = mvt – mvo = m (vt - vo)
Ke = (0.005)(4 – (-6)) = (0.005)(4 + 6) = (0.005)(10) = 0.05 Motsotswana wa Newton
3. 20-gram e lahleloang ka lebelo la 4 ms-1 ka letsohong le letšehali. Kamora ho thulana le lebota, bolo e bonahatsoa ka lebelo la v2 = 2 ms-1 ka ho le letona. Fumana hore na tšusumetso ke efe.
Tse tsejoang:
Boima ba bolo (m) = 20 grams = 0.020 kg
Lebelo la bolo pele ho thulana (vo) = -4 m/s (ka letsohong le letšehali)
Lebelo la bolo ka mor'a ho thulana (vt) = +2 m/s (ka ho le letona)
Matšoao a Plus le Minus a bontša lehlakore le fapaneng.
Ho batloa: tšusumetso e tsoang ho
Tharollo:
Tšusumetso (I) = phetoho ea motsamao (Δp) = mvt – mvo
Tšusumetso (I) = m (v)t - vo) = 0.02 (2 – (-4))
Tšusumetso (I) = 0.02 (2 + 4) = 0.02 (6)
Tšusumetso (I) = 0.12 Metsotsoana ea Newton.
4. Bolo ea 2 kg e tsamaeang ka lebelo la 5 m/s e otla lebota mme e khutlela morao ka lebelo la -5 m/s. Fumana tšusumetso e sebelisoang ho bolo.
Tharollo: Tšusumetso = phetoho motsamaong = m(v₂ – v₁) = 2(-5 – 5) = -20 kg m/s
5. Ntho e boima ba 3 kg e fumana matla a 6 N ka metsotsoana e 4. Ke eng e etsang hore ntho e be le tšusumetso?
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 6 × 4 = 24 Ns
6. Ntho ea 0.5 kg e phomotse ebe e potlakisoa ke tšusumetso ea 10 N·s. Lebelo la ho qetela ke lefe?
Tharollo: Lebelo la ho qetela = Tšusumetso / boima = 10 / 0.5 = 20 m/s
7. Phetoho ea 30 N·s e sebetsa nthong ea boima ba lik'hilograma tse 6. Phetoho ea lebelo ke efe?
Tharollo: Δv = Tšusumetso / boima = 30 / 6 = 5 m/s
8. Bolo ea 100 g e tsamaeang ka lebelo la 3 m/s e emisoa ke impulse. Bohlokoa ba impulse ke bofe?
Tharollo: Tšusumetso = m(v₂ – v₁) = 0.1(0 – 3) = -0.3 kg m/s
9. Ntho e boima ba 2 kg e ba le matla a 4 N ka metsotsoana e 5. Fumana tšusumetso.
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 4 × 5 = 20 Ns
10. Ntho e boima ba 3 kg e tsamaya ka lebelo la 3 m/s mme e phomola ka lebaka la ho sisinyeha. Fumana ho sisinyeha.
Tharollo: Tšusumetso = m(v₂ – v₁) = 3(0 – 3) = -9 kg m/s
11. Ntho e boima ba 5 kg e ba le matla a 2 N ka metsotsoana e 3. Mokgwa wa ho sisinya ke eng?
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 2 × 3 = 6 Ns
12. Phetoho ea 8 N·s e sebetsa nthong ea boima ba lik'hilograma tse 4. Phetoho ea lebelo ke efe?
Tharollo: Δv = Tšusumetso / boima = 8 / 4 = 2 m/s
13. Bolo ea 1 kg e tsamaeang ka lebelo la 2 m/s e otla lebota mme e khutlisetsa morao tataiso ea eona ka lebelo le tšoanang. Fumana tšusumetso e sebelisoang ho bolo.
Tharollo: Tšusumetso = m(v₂ – v₁) = 1(-2 – 2) = -4 kg·m/s
14. Ntho e boima ba 4 kg e ba le matla a 3 N ka metsotsoana e 3. Fumana tšusumetso.
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 3 × 3 = 9 Ns
15. Phetoho ea 10 N·s e sebetsa nthong ea boima ba lik'hilograma tse 2. Phetoho ea lebelo ke efe?
Tharollo: Δv = Tšusumetso / boima = 10 / 2 = 5 m/s
16. Ntho e boima ba 3 kg e fumana matla a 5 N ka metsotsoana e 2. Ke eng e etsang hore ntho e be le tšusumetso?
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 5 × 2 = 10 Ns
17. Ntho e boima ba 4 kg e tsamaya ka lebelo la 5 m/s mme e phomola ka lebaka la ho sisinyeha. Fumana ho sisinyeha.
Tharollo: Tšusumetso = m(v₂ – v₁) = 4(0 – 5) = -20 kg m/s
18. Ntho e boima ba 2 kg e ba le matla a 6 N ka metsotsoana e 3. Fumana tšusumetso.
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 6 × 3 = 18 Ns
19. Phetoho ea 12 N·s e sebetsa nthong ea boima ba lik'hilograma tse 3. Phetoho ea lebelo ke efe?
Tharollo: Δv = Tšusumetso / boima = 12 / 3 = 4 m/s
20. Ntho e boima ba 5 kg e ba le matla a 1 N ka metsotsoana e 4. Mokgwa wa ho sisinya ke eng?
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 1 × 4 = 4 Ns
21. Phetoho ea 15 N·s e sebetsa nthong ea boima ba lik'hilograma tse 5. Phetoho ea lebelo ke efe?
Tharollo: Δv = Tšusumetso / boima = 15 / 5 = 3 m/s
22. Bolo ea 3 kg e tsamaeang ka lebelo la 4 m/s e emisoa ke impulse. Bohlokoa ba impulse ke bofe?
Tharollo: Tšusumetso = m(v₂ – v₁) = 3(0 – 4) = -12 kg m/s
23. Ntho e boima ba 2 kg e ba le matla a 5 N ka motsotsoana o le mong. Fumana pululelo.
Tharollo: Tšusumetso = FΔt = 5 × 1 = 5 Ns
- Ke eng e susumetsang maikutlo?
- Araba: Tšusumetso ke sehlahisoa sa matla le nako eo a sebetsang ho eona nthong. E emela phetoho motsamaong oa ntho 'me e fanoa ke foromo .
- Ho susumetsoa ke takatso ho amana joang le lebelo?
- Araba: Tšusumetso e lekana le phetoho ea lebelo la ntho. Haeba ntho e e-ba le tšusumetso, lebelo la eona le tla fetoha ka tekanyo e tšoanang.
- Ke hobane'ng ha ho bolokehile ho lula holim'a moseme o bonolo ho feta fatše le thata ha u tlola u le holimo?
- Araba: Materase e bonolo e eketsa nako e nkiloeng ho emisa jumper, ha e bapisoa le mokatong o thata. Nako e telele ea ho emisa e bolela matla a manyane a tloaelehileng a sebelisoang ho jumper, e leng se fokotsang kotsi ea kotsi. Nako ena e telele e fella ka matla a fokotsehileng empa tšusumetso e tšoanang.
- Mekotla ea moea ka likoloing e sebetsa joang mabapi le tšusumetso?
- Araba: Mekotla ea moea e phahama ka potlako nakong ea ho thulana, e leng se eketsang nako eo matla a motho a fihlang ho lefela. Ka ho eketsa nako ea matla (ho fokotsa lebelo), matla a tloaelehileng a sebelisoang ho motho aa fokotseha, e leng se fokotsang kotsi ea kotsi.
- Ke hobane'ng ha libapali tsa baseball li "latela" ha li otla bolo?
- Araba: Ho latela ho eketsa nako ea ho kopana pakeng tsa bet le bolo. Nako e telele ea ho kopana e bolela hore ho ka sebelisoa tšusumetso e kholo ho bolo, e leng se ka eketsang phetoho mokhoeng oa bolo, e leng se ka fellang ka ho otloa ho boima.
- Ke hobane'ng ha thepa e tsamaisoang hangata e tletse thepa ea ho roka?
- Araba: Lisebelisoa tsa ho khomarela, tse kang foam kapa bubble cover, li eketsa nako e nkiloeng hore ntho e eme ha e utloa matla (mohlala, nakong ea ho ema ka tšohanyetso kapa ho theoha). Sena se fokotsa matla a tloaelehileng holim'a ntho bakeng sa tšusumetso e itseng, e leng se thusang ho thibela tšenyo.
- Ho tsieleha ho hlalosa phello ea ho tlola basketball ka matla a mangata joang?
- Araba: Ho sebelisa matla a mangata ha o tlola basketball ho eketsa tšusumetso e fetisetsoang bolong, e leng se fellang ka phetoho e kholo mokhoeng oa bolo. Sena se bolela hore bolo e tla khutlela morao ka lebelo le phahameng.
- Ha ho tluoa tabeng ea ho susumetsoa ke maikutlo, ke hobane'ng ha baatlelete ba eletsoa ho "tikoloha" ha ba oa?
- Araba: Ho thellisa ha motho a wa ho eketsa nako eo phetoho ya lebelo e bang teng ka yona. Sena se bolela hore matla a tloaelehileng a sebediswang mmeleng wa moatlelete a a fokotseha, e leng se fokotsang kgonahalo ya ho lemala.
- Haeba matla a mabeli a boholo bo fapaneng a sebetsa nthong ka nako e tšoanang, maikutlo a bona a tla bapisoa joang?
- Araba: Tšusumetso ke sehlahisoa sa matla le nako. Kaha nako e lekana bakeng sa matla ka bobeli, tšusumetso ea matla a maholo e tla ba kholo ho feta ea matla a manyane.
- Ke hobane'ng ha libapali tsa kolofo li sebelisa motsamao oa "ho thekesela" ha li otla bolo ea kolofo, mabapi le tšusumetso?
- Araba: Motsamao oa ho thekesela o eketsa nako ea ho kopana pakeng tsa sehlopha sa kolofo le bolo. Nako e telele ea ho kopana e lumella tšusumetso e kholo ho fetisetsoa bolong, e leng se lebisang phetohong e kholo mokhoeng oa bolo, 'me ka hona, ho khanna hole.