Momentum - mathata le ditharollo
1. Bolo ea 0.5-kg e tsamaea ka lebelo la 2 m/s. Ebe bolo e otloa ka matla F ho fapana le moo bolo e shebileng teng , kahoo lebelo la bolo le fetoloa ho ba 6 m/s . Bolo e kopana le motho ea otlang ka metsotsoana e 0.01, phetoho ea lebelo la bolo ke efe?
Tse tsejoang:
Boima ba bolo (m) = 0.5 kg
Lebelo la pele (vo o ) = 2 m/s
Lebelo la ho qetela (v t ) = -6 m/s
Nako ea nako (t) = motsotsoana o le mong
Ho batloa: Phetoho ea lebelo
Tharollo:
∆p = mv t – mv o = m (v t – v o )
∆p = (0.5 kg)(- 6 m/s – 2 m/s)
∆p = (0.5 kg)(-8)
∆p = 4 kg m/s
2. Ntho ea boima ba ligrama tse 100 e tsamaea ka lebelo la 5 m/s. Matla a F a sebetsa metsotsoana e 0.2 ho emisa ntho eo. Fumana boholo ba matla a F.
Tse tsejoang:
Boima ba ntho (m) = 100 grams = 100/1000 = 0.1 kg
Lebelo la pele (vo o ) = 5 m/s
Lebelo la ho qetela (v t ) = 0
Nako ea ho arohana (Δt) = metsotsoana e 0.2
Ho batloa: Boholo ba matla F
Tharollo:
I = ΔP
F (Δt) = m (v t – vo o )
F (0.2) = 0.1 (0 – 5)
F (0.2) = 0.1 (– 5)
F (0.2) = -0,5
F = -0,5 / 0.2
F = -2.5N
Boholo ba matla F = 2.5 Newtons. Letšoao la ho tlosa le bontša tataiso ea matla e fapaneng le tataiso ea ntho.
3. Bolo ea ligrama tse 100 e oa ka bolokolohi ho tloha bophahamong ba 20 cm ntle le lebelo la pele ebe bolo e otla fatše. Kamora ho thulana, bolo e hlaha holimo (ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli ke 10 ms -2 ). Phetoho ea momentum ea bolo ke efe?
Tse tsejoang:
Boima ba bolo (m) = 100 grams = 0.1 kg
Bolelele (h) = 20 cm = 0.2 metres
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s 2
Lebelo la bolo ka mora ho otla fatshe (v t ) = 1 m/s
Ho batloa: Phetoho ea lebelo
Tharollo:
Lebelo la bolo pele ho thulana ( vo )
Bala lebelo la bolo pele o thulana o sebedisa equation ya motsamao wa ho wa ka bolokolohi. Tse tsebahalang: bophahamo ba bolo (h) = 0.2 metres, ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s 2 . Ho batlwa: lebelo la bolo ha e fihla fatshe.
v 2 = 2 gh
v 2 = 2 (10)(0.2) = 4
v = √4 = -2 m/s
Letšoao la ho tlosa le bontša hore tsela eo bolo e tsamaeang ka eona pele ho thulano e fapane le tsela eo bolo e tsamaeang ka eona kamora thulano.
Phetoho motsamaong oa bolo (Δp)
Δp = mv t – mv o = m (v t – v o )
Δp = (0.1)(1 – (-2)) = (0.1)(1 + 2) = (0.1)(3) = 0.3 Metsotsoana ea Newton
4. Ntho e qalang e phomotse, e phatloha dikarolong tse 2 ka karolelano ya 3: 2. Karolo e kgolo ya boima e lahlelwa ka lebelo la 20 m/s. Lebelo la karolo e nyane ke lefe ?
Tse tsejoang:
Boima ba ntho 1 pele ho phatloha = m
Lebelo la ntho 1 pele ho phatloha = 0 (ntho e phomotse)
Boima ba karolo e kgolo kamora ho phatloha (m 1 ) = 3m
Boima ba karolo e nyane kamora ho phatloha (m2 ) = 2m
Lebelo la karolo e kgolo kamora ho phatloha (v 1 ') = 20 m/s
Ho batloa: Lebelo la karolo e nyane kamora ho phatloha (v 2 ')
Tharollo:
Tekanyo ea molao oa paballo ea momentum:
m 1 v 1 = m 1 v 1 ' + m 2 v 2 '
(m)(0) = (3m)(20) + (2m) v 2 '
0 = 60m + (2m) v 2 '
60m = -2m v 2 '
60 = -2 v 2 '
v 2 ' = -60/2
v 2 ' = -30 m/s
Letšoao la ho tlosa le bontša hore tsela eo karolo e nyenyane e shebaneng le tsela eo karolo e kholo e shebaneng le eona.
- Momentum ke eng?
- Araba: Momentum ke bongata ba vector bo emelang sehlahisoa sa boima ba ntho le lebelo la eona. E bontša tataiso le boholo ba motsamao 'me hangata e tšoantšetsoa ke , e hlalosoa e le .
- Momentum e fapane joang le lebelo?
- Araba: Le hoja lebelo le lebelo e le bongata ba vector bo amanang le motsamao, lebelo le hlalosa feela lebelo le tataiso ea motsamao oa ntho, athe lebelo le nahana ka boima ba ntho le lebelo la eona. Momentum e fana ka tekanyo ea hore na ho thata hakae ho emisa ntho e tsamaeang.
- Molao-motheo oa ho boloka lebelo ke ofe?
- Araba: Molao-motheo oa paballo ea lebelo o bolela hore tsamaisong e arohaneng, lebelo lohle pele ho ketsahalo (joalo ka ho thulana) le tlameha ho lekana le lebelo lohle kamora ketsahalo, ha feela ho se na matla a kantle a etsang ketso tsamaisong.
- Ho susumetsoa ke takatso ho amana joang le lebelo?
- Araba: Tšusumetso ke phetoho mothating oa ntho ha matla a sebelisoa nakong e itseng. E fanoa ke sehlahisoa sa matla le nako eo a sebetsang ka eona, 'me e lekana le phetoho mothating: .
- Ke hobane'ng ha mekotla ea moea ka likoloing e thusa ho thibela likotsi nakong ea kotsi?
- Araba: Mekotla ea moea e eketsa nako eo matla a sebetsang ho motho ea kenang nakong ea thulano. Sena se fokotsa matla a tloaelehileng ao motho ea kenang a a fumanang. Ka kamano ea tšusumetso le matla, ho hasanya phetoho ea matla ka nako e telele ho fokotsa matla, ho thusa ho thibela likotsi.
- Phapang ke efe pakeng tsa ho thulana ha elastic le inelastic mabapi le momentum le kinetic energy?
- Araba: Ho thulana ha elastic le ho sa thekeseleng, momentum e a bolokwa. Leha ho le jwalo, ho thulana ha elastic, matla a kinetic a felletseng le ona a a bolokwa, ha ho sa bolokwe ho thulana ha elastic.
- Matla a bolokwa jwang motsamaong wa ho kgutlisa sethunya ha se thunngwa?
- Araba: Ha sethunya se thunngoa, kulo e fetela pele ka lebelo le itseng. Ho boloka lebelo tsamaisong e arohaneng (haeba matla a kantle a kang khanyetso ea moea a fokola), sethunya se tlameha ho khutlela morao ka lebelo le lekanang le le fapaneng. Motsamao ona oa ho khutlela morao o tsejoa e le ho khutlela morao.
- Ke hobane'ng ha lintho tsa boima bo fapaneng li oela ka lebelo le le leng ka har'a vacuum empa li e-na le linako tse fapaneng?
- Araba: Ka har'a vacuum, ho potlaka ho bakoang ke matla a khoheli hoa tšoana bakeng sa lintho tsohle ho sa tsotelehe boima ba tsona. Kahoo, boima bo fapaneng bo oa ka lebelo le tšoanang. Leha ho le joalo, lebelo le itšetlehile ka lebelo le boima. Kaha lebelo ke , lintho tse peli tse nang le boima bo fapaneng empa lebelo le tšoanang le tla ba le motsotso o fapaneng.
- Molao oa boraro oa Newton o amana joang le paballo ea lebelo?
- Araba: Molao oa boraro oa Newton o re bakeng sa ketso e 'ngoe le e 'ngoe, ho na le karabelo e lekanang le e fapaneng. Ha lintho tse peli li sebelisana, li sebelisa matla a lekanang le a fapaneng holim'a e 'ngoe ka nako e le 'ngoe, ho bolelang hore li na le liphetoho tse lekanang le tse fapaneng mothating. Sena se fella ka hore mothati o felletseng pele ho tšebelisano o lekane le mothati o felletseng ka mor'a moo, kahoo o boloka mothati.
- Ke hobane'ng ha ho le bonolo ho emisa baesekele e tsamaeang ho feta koloi e tsamaeang, leha li tsamaea ka lebelo le le leng?
- Araba: Leha baesekele le koloi li ka ba le lebelo le tšoanang, lebelo la tsona le fapane ka lebaka la boima ba tsona bo fapaneng. Matla a itšetlehile ka lebelo le boima. Koloi, e leng kholo haholo ho feta baesekele, e na le matla a maholo ka lebelo le tšoanang. Kahoo, ho hlokahala tšusumetso e kholo (kapa phetoho ea lebelo) ho emisa koloi ha e bapisoa le baesekele.