Tekonolosi o le Pamu Vevela mo le Tufatufaina o le Malosiaga Fa'avevela
Ua lauiloa lautele le malosiaga geothermal o se punaoa faatuatuaina o le eletise, aemaise lava e ala i fale eletise geothermal. Peitai, o le faaaogaina o le geothermal e sili atu nai lo le gaosiga o le eletise. O se tasi o avanoa sili ona tetele, e masani ona le iloa, o le faaaogaina lea o le malosiaga geothermal mo le faamafanafana ma le faamaluluina o fale e ala i tekinolosi o pamu vevela. I le faaaogaina o le vevela mautu i lalo o le eleele po o le vevela mai vai geothermal, e mafai ai e pamu vevela ona tufatufaina lelei, taugofie, ma maualalo le faasalalauina o le malosiaga vevela. O lenei tusiga o loo talanoaina ai le auala e galue ai pamu vevela, pe faapefea ona tuufaatasia ma punaoa geothermal, ma la latou matafaioi i faiga tufatufaina atu o le malosiaga i aso nei e pei o fesoʻotaʻiga faamafanafana a le itumalo.
Manatu autū o pamu vevela ma lo latou tāua i le geothermal
O le pamu vevela o se masini e fa'aliliuina ai le malosi o le vevela mai le tasi nofoaga i le isi nofoaga e fa'aaoga ai galuega fa'amekanika (e masani lava o le eletise). E le pei o masini fa'avevela masani, lea e "fa'atupuina" le vevela e ala i le mu po'o le fa'avevela tete'e, o pamu vevela e fa'aliliuina le vevela ua uma ona iai. O le mea lea, o le fa'atinoga o le pamu vevela e fuaina e lona COP (Coefficient of Performance), o le fua fa'atatau lea o le malosi o le vevela e gaosia i le malosi eletise e fa'aaogaina. O le COP e 3 o lona uiga mo le 1 kWh uma o le eletise e fa'aaogaina, e mafai ona gaosia le 3 kWh o le vevela aoga.
I se tulaga fa'avevela i le lalolagi, e matuā tāua tele pamu vevela auā o le eleele ma le vai i lalo o le eleele e faatumauina ai le vevela mautu i le tausaga atoa pe a fa'atusatusa i le ea i fafo. O lenei mautu o le vevela e fa'amama ai ma sili atu ona lelei pamu vevela. I tau vevela, e mafai ona matuā aogā mo le fa'amālūlūina (fesiita'iga o le vevela mai totonu o se fale i le eleele), ae i tau malulu, e matuā aogā mo le fa'avevela.
Punaoa o le geothermal: geothermal papa'u ma geothermal loloto
O le faʻaaogaina o le geothermal mo pamu vevela e masani ona vaevaeina i ni vaega tetele se lua:
1. Geothermal papa'u (geothermal papa'u)
I le fa'aaogaina o le vevela o le eleele i le loloto o le tele o mita i le selau mita, lea e masani ona mautu, o lenei faiga e masani ona ta'ua o le Ground Source Heat Pump (GSHP). O le malosiaga papa'u o le geothermal e le mana'omia ai se tane vai geothermal e pei o se fale gaosi eletise, o lea e mafai ai ona fa'aogaina i toetoe lava o so'o se nofoaga, pe afai e lelei tulaga o le eleele ma le maua o le laueleele.
2. Geothermal loloto (geothermal loloto)
Fa'aaogaina o vai vevela mai fa'atanoa geothermal. I nisi tulaga, o le vevela geothermal e le lava le maualuga mo le gaosiga o le eletise (geothermal maualalo/feoloolo le vevela) e fetaui lelei mo le fa'avevela o le itumalo, fa'agasologa tau alamanuia e feololo le vevela, po'o le tu'ufa'atasia ma pamu fa'avevela e fa'aleleia atili ai le vevela i tulaga mana'omia.
O le tuufaatasiga o nei punaoa e mafai ai ona faia ni fuafuaga fetuutuunai mo le tufatufaina atu o le malosiaga vevela—mai le fua faatatau o fale e tasi e oo atu i le fua faatatau o le aai.
Ituaiga o faiga pamu vevela mo le tufatufaina atu o le malosiaga geothermal
1. Faiga tapuni-mata'itusi
I totonu o lenei faiga, o le vai galue (vai poʻo se paluga vai-antifreeze) e fealuaʻi i totonu o paipa ua faʻapipiʻiina i le eleele, ma e le fefiloi ma le vai i lalo o le eleele. O faʻatulagaga masani e aofia ai:
– Matasele faalava: e tanu papa'u le paipa, ma e mana'omia ai se vaega tele atu.
– Pū vai fa'atulagaina: e fa'aofi le paipa i totonu o le pu e vili ai, e sefe ai le fanua ae e maualuga atu tau o le viliina.
– Matafaga o le vaituloto/vaituloto: e fa'aaogā ai se vai, pe a maua.
O tulaga lelei autū o ni matasele tapuni (closed loops) o le faigofie lea o le tausiga ma le itiiti ifo o le lamatiaga o le faaleagaina.
2. Faiga tatala-matasele
O lenei faiga e pamuina ai le vai i lalo o le eleele poʻo le vai i luga o le fogaeleele, aveese/faʻasaʻoloto le vevela e ala i se mea e fesuiaʻi ai le vevela, ona toe faʻafoʻi lea o le vai i le eleele (e ala i se vaieli tui) poʻo se vai. E mafai ona maualuga le lelei, ae e manaʻomia:
– tulaga lelei o le vai,
– pemita tau si'osi'omaga,
– o mamanu e puipuia ai le goto ifo o le vai i lalo o le eleele poʻo faʻafitauli o le ele ma le faʻapala.
3. Pamu vevela i le feso'ota'iga fa'avevela/fa'amālūlūina o le itumalo
I se tulaga i totonu o le taulaga, e mafai e pamu vevela ona avea o ni fa'aleleia atili o le vevela i totonu o se feso'ota'iga vevela. O se manatu fa'aonaponei manaia o le 5th generation district heating and cooling (5GDHC), o se feso'ota'iga paipa maualalo le vevela (e.g., 10–30°C). I lenei fa'ata'ita'iga:
– e tufatufa atu le vevela ma le “malulu” i le vevela maualalo,
– e si'itia/fa'aitiitia e pamu fa'avevela i fale ta'itasi le vevela pe a mana'omia,
– e mafai ona fesuia’i le malosi i le va o fale (mo se fa’ata’ita’iga, o se fale e mana’omia ona fa’amālūlūina e fa’asa’oloto ai le vevela ona fa’aaogaina lea e se isi fale e fa’avevela ai le vai).
E matuā fetaui lelei punaoa papa'u o le geothermal mo nei feso'ota'iga maualalo le vevela ona e faatumauina ai le mautu o le vevela ma fa'aitiitia ai le leiloa o le vevela i luga o paipa.
Auala e tufatufa atu ai le malosi: mai le vai e fa'aputu ai le malosi i le tagata fa'aoga mulimuli
O le tufatufaina atu o le malosiaga geothermal e faʻavae i luga o le pamu vevela e aofia ai ni vaega autu:
1. Puna o le vevela/vaieli/matasele eleele e fai ma mea e fesuia'i ai le vevela.
2. Mea e fesuia'i ai le vevela (i nisi faiga) e vavae'ese ai le vai fa'avevela mai le faiga o fale.
3. O se iunite pamu vevela e faʻateleina (mo le faʻavevela) pe faʻaliliuina (mo le faʻamālūlūina) le malosi faʻavevela.
4. Faiga tufatufaina atu o vai i totonu o fale: fola fa'avevela (folo fa'avevela), uaea ili, radiators e maualalo le vevela, po'o faiga fa'avevela o le vai i totonu o fale.
5. Puleaina ma le puleaina o le malosiaga: masini e iloa ai le vevela, puleaina o le avega maualuga, feso'ota'iga ma le teuina o le vevela.
O se tasi o mataupu faavae e sili ona tāua o le tausia lea o le faiga o le tufatufaina atu o le eletise i le pito i tua o le faiga a le tagata faʻaoga ia faʻagaoioia i le vevela maualalo e mafai ona faʻavevela ai ma le maualuga e mafai ona faʻamālūlūina ai, ma faʻateleina ai le COP a le pamu vevela. Mo se faʻataʻitaʻiga, o se fola vevela e manaʻomia ai le vai i le 30–40°C e sili atu le lelei nai lo se radiator e manaʻomia ai le 60–70°C.
Fa'amanuiaga autū: lelei, fa'aitiitia o le kaponi ma le fetu'una'i
O le tekinolosi o le pamu vevela mo le tufatufaina atu o le geothermal e ofoina atu ai ni nai faʻamanuiaga taua:
– Lelei maualuga: Faatasi ai ma le COP o le 3–5 (e sili atu foi i lalo o tulaga sili ona lelei), o le faaaogaina autu o le malosiaga e mafai ona maualalo tele nai lo masini faamafanafana eletise tetee po o paila e faaaoga ai le suauu masani.
– Maualalo le kasa fa'asao: Afai o le eletise e fa'aaogaina e sau mai le malosiaga fa'afouina, e mafai e lenei faiga ona latalata atu i le leai o se kasa fa'asao.
– E lua galuega i le tasi faiga: E mafai ona taulimaina le fa'avevela ma le fa'amālūlūina e le masini e tasi, e talafeagai mo fale fa'aonaponei.
– Mausali o le malosiaga: E lē faalagolago le geothermal papa’u i le tau i aso taitasi, o lea e sili atu ona mautu le faatinoga nai lo pamu vevela e maua mai le ea i le vevela tele.
– Fa'alauteleina: E mafai ona fa'aogaina mai fale nofoia, fale ofisa, i nofoaga tau alamanuia ma 'a'ai.
Lu'itau fa'apitoa ma lu'itau e lē fa'apitoa
E ui ina folafolaina mai, o le faʻaaogaina o pamu vevela geothermal e feagai ma ni luʻitau:
– Tau o tupe teufaafaigaluega muamua: O le viliina o lua ma le faʻapipiʻiina o paipa i lalo o le eleele e mafai ona taugata, e ui lava e maualalo tau o le faʻagaioiga.
– Mauaina o fanua ma pemita: E manaʻomia e faiga faʻalava le fanua, ae o faiga faʻatūtū e manaʻomia ai pemita eli ma suʻesuʻega o le eleele.
– Lamatiaga o le fa'apala ma le 'ele: Aemaise lava mo faiga tatala-loop po'o le fa'aaogaina loloto o le vai geothermal, e mafai e minerale ua liu suavai ona fa'aputu ma fa'aitiitia ai le fa'atinoga.
– Fuafuaga e ʻalofia ai le “lē paleni o le vevela”: I faiga e sili atu le malulu nai lo le vevela (pe faʻafeagai), e mafai e le eleele ona faʻaputuina le vevela poʻo le malulu. O fofo e aofia ai le mamanu talafeagai o le liʻo, faʻagaioiga paleni faʻavaitaimi, poʻo le tuʻufaʻatasia ma olo faʻamālūlū/faiga faʻavevela o le la.
– Gafatia ma tulaga faatonuina o le tagata faigaluega: E manaʻomia tagata tomai faapitoa mo le mamanuina, faʻapipiʻiina, ma le faʻatinoina o galuega ina ia mautinoa o loʻo aoga moni lava le faiga.
Itulau o le atina'e: feso'ota'iga ma le smart grid ma le teuina o le vevela
Ua fa'ateleina le taua o pamu vevela o le geothermal i le fesuia'iga o le malosiaga, aua e mafai ona avea o se "alalaupapa" i le va o le eletise ma le vevela. A tele le malosiaga o le la po'o le matagi, e mafai e pamu vevela ona teuina le malosiaga o le vevela i totonu o le teuina o le vevela (tane vai vevela po'o le teuina i lalo o le eleele), ona fa'aaoga lea i taimi e sili ona pisi ai le uta. O le tu'ufa'atasia ma le smart grid e mafai ai ona fa'atino lelei i tau o le eletise ma le maua o le malosiaga fa'afouina.
E le gata i lea, o aga masani fa'atekonolosi e pei o refrigerants maualalo-GWP, inverter compressors e sili atu ona lelei, ma le fa'atekinolosiina o pulega (IoT) o lo'o fa'aleleia atili ai le fa'atinoga ma fa'aitiitia ai tau o le olaga atoa.
I'uga
O le tekinolosi o le pamu vevela e tatala ai le ala mo le faʻaaogaina lautele o le malosiaga geothermal mo le malosiaga faʻavevela tufatufaina—e le gata mo le eletise, ae faʻapea foi mo le faʻavevela, faʻamālūlūina, ma le vai vevela i totonu o aiga. I le faʻaaogaina o le vevela mautu o le eleele poʻo le vevela o vai geothermal, e mafai e pamu vevela ona ausia ni faʻatinoga maualuga ma fesoasoani i le faʻaitiitia o le kaponi o vaega o fale ma alamanuia. E ui o loʻo i ai pea luʻitau i tulaga o tupe teufaafaigaluega muamua, mamanu faʻapitoa, ma tulafono faatonutonu, o le tuʻufaʻatasia o pamu geothermal ma pamu vevela—aemaise lava i fesoʻotaʻiga faʻavevela/faʻamālūlūina o le itumalo e maualalo le vevela—e mafai ona avea ma se tasi o ivitū o se faiga faʻaeletise mama, sili atu ona malosi, ma sili atu ona lelei i le lumanaʻi.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga ina ia sili atu ona faʻapitoa (faʻatasi ai ma faʻataʻitaʻiga o fuafuaga COP ma fuafuaga 5GDHC), pe sili atu ona lauiloa mo le aufaitau lautele, faʻapea foʻi ma le faʻaopoopoina o suʻesuʻega o mataupu mai atunuʻu patino.