Gaioiga pa'ū saoloto

Tusitusiga e uiga i le gaioiga o le Free fall

I le olaga i aso faisoo, e masani ona tatou vaʻaia ni mea e oʻo i ai le gaioiga o le paʻuʻū saʻoloto, mo se faʻataʻitaʻiga, o le gaioiga o le paʻuʻū o fualaʻau mai se laʻau, o le gaioiga o mea e paʻuʻū pe paʻuʻū mai se maualuga patino. Aiseā e oʻo ai mea i le gaioiga o le paʻuʻū saʻoloto? Afai e vaʻaia i le tilotilo tasi, e oʻo le mea i le paʻuʻū saʻoloto e peiseaʻī o loʻo i ai se saoasaoa mautu, pe i se isi faaupuga e le faʻavavevaveina le mea. O le mea moni e tupu, o mea uma e paʻuʻū saʻoloto e oʻo i ai se faʻavavevaveina faifai pea. O lenei mafuaʻaga e mafua ai le gaioiga o le paʻuʻū saʻoloto, e aofia ai le faʻataʻitaʻiga o le gaioiga laina e le tutusa. E faʻapefea ona faʻamaonia o mea o loʻo oʻo i le paʻuʻū saʻoloto e oʻo i le faʻavavevaveina faifai pea pe faʻateleina lona saoasaoa?

Fa'apipi'i fao e lua i le eleele ma fa'apa'u se ma'a mai se maualuga eseese i fao ta'itasi. O le a e va'aia ai o fao e fa'apipi'i i ma'a i se tulaga maualuga e pipi'i loloto atu nai lo isi fao. O le maualuga o le tulaga o le ma'a mai le fogāeleele, o le tele fo'i lea o le saoasaoa o le ma'a pe a pa'i i le eleele ma oomi loloto ai le fao.

I aso ua mavae, o le gaioi o mea e pa'ū i le eleele o se mataupu manaia tele i filosofia faalenatura. Na saunoa Aristotle, o se faifilosofia, e vave ona pa'ū se mea e tele atu lona mamafa nai lo mea mama. O le manatu o Aristotle na aafia ai manatu o tagata na soifua a o lei oo i le taimi o Kalileo, o e na manatu o mea e tele atu lona mamafa e vave ona pa'ū nai lo mea mama ma o le saoasaoa o le pa'ū o mea e tutusa ma le mamafa o le mea. Atonu a o lei aoaoina lenei mataupu, e te manatu foi faapena. Mo se faataitaiga, tatou te pa'ūina se fasipepa ma se maa mai le maualuga tutusa. O taunuuga na matou matauina na faaalia ai na muamua pa'i le maa i le eleele po o le fola nai lo le pepa. O lenei, se'i o tatou pa'ūina ni maa se lua mai le maualuga tutusa, lea e sili atu le tele o le tasi maa nai lo le isi. Na pa'i maa e lua i le eleele i le taimi e tasi, pe a faatusatusa i le maa ma le pepa na matou pa'ū muamua. E mafai foi ona tatou faataitai i le pa'ūina o maa ma pepa i foliga o ni fasi mea.

O le ā e aʻafia ai le gaoioi o papa poʻo pepa e paʻuʻū? Malosiaga o le feteʻenaʻiga o le ea! O le teteʻe atu i le ea poʻo le feteʻenaʻiga e matuā aʻafia ai le gaoioi o le paʻuʻū saʻoloto. Na faʻapea mai Galileo o mea uma o le a paʻuʻū i le saoasaoa tutusa pe afai e leai se ea poʻo ni isi faʻalavelave. Na finau Galileo o mea uma, mamafa pe mama, e paʻuʻū i le saoasaoa tutusa, pe afai e leai se ea. Na talitonu Galileo o le ea e fai ma faʻalavelave i mea mama tele e iai se fogāʻeleʻele tele. Ae i le tele o tulaga, e mafai ona le amanaʻiaina lenei teteʻe atu i le ea. I totonu o se potu ua mitiia ai le ea (vacuum), o mea mama e pei o se fasipepa o loʻo uuina faalava o le a paʻuʻū i le saoasaoa tutusa e pei o isi mea. O le sao o Galileo i lo tatou malamalama i le gaoioi o mea e paʻuʻū e mafai ona aoteleina faapenei:

I se nofoaga faapitoa i le lalolagi ma e leai se tete'e atu o le ea, e pa'u'ū uma mea i le saoasaoa tutusa e le suia. Matou te ta'ua lenei saoasaoa e mafua mai i le kalave ma tu'uina atu i ai le fa'ailoga g. O le tele o le g e tusa ma le 9.8 m/s² . I iunite o le English System, o le tele o le g e tusa ma le 32 ft/s² . O le itu o le saoasaoa o le kalave e agai atu i le ogatotonu o le lalolagi.

Fa'amatalaga o le gaioiga o le pa'ū saoloto

E ta'ua o lo'o pa'ū sa'oloto se mea pe afai e gaoioi sa'o le mea i le ogatotonu o le lalolagi ma a'o gaoioi, e o'o i le mea le fa'avavevaveina faifai pea o le kalave. Afai e pa'ū sa'oloto latalata i le fogaeleele, ona o'o lea i le mea le fa'avavevaveina faifai pea o le kalave e 9.8 m/s².

ma le itu o le fa'avavevaveina o le kalave agai atu i le ogatotonu o le lalolagi (e tutusa ma le fogaeleele). Mo le fa'afaigofieina o fuafuaga, o le g e 10 m/s 2.

E tolu tulaga eseese:

1. E gaoioi sa'o mea i lalo e aunoa ma le saoasaoa muamua (leai se v o ). Mo se fa'ata'ita'iga, e pa'ū le fua mai le la'au pe a uma ona fa'asa'olotoina mai le 'au. O le itu e gaoioi ai e masani ona agai i lalo ma e o'o i le fa'avavevaveina le mea ina ia lelei ai pea le g. I nisi tusi fisiki e ta'ua o le free-fall motion.

2. E alu sa'o ifo le mea faitino i le saoasaoa muamua (e iai le v o ). Mo se fa'ata'ita'iga, o se ma'a e togi sa'o ifo. O le itu o le gaioiga e alu i lalo i taimi uma ma e o'o le mea faitino i le fa'avavevaveina ina ia lelei i taimi uma le g. I nisi tusi fisiki, e ta'ua o le gaioiga fa'asolo ifo i lalo.

tagai foi i le  Malosi fa'aitu

3. E gaoioi fa'alava le mea faitino i luga i le saoasaoa muamua, a mae'a ona o'o i le maualuga aupito maualuga, ona toe gaoioi lea i lalo. Fa'apea e te togiina ni maa fa'alava i luga ma toe pu'eina pe a gaoioi i lalo maa. A gaoioi i luga, e o'o i ai le fa'agesegese o le saoasaoa o mea faitino (g leaga), a gaoioi fa'alava i lalo, e fa'avavevave le mea faitino (g lelei). I nisi tusi fisiki, e ta'ua o le gaoioi fa'alava i luga. E tatau ona maitauina afai e o'o i ai se mea faitino i se tasi o tulaga e tolu o lo'o i luga, e fai mai o lo'o faia e le mea faitino le gaioiga pa'ū sa'oloto.

O le fua fa'atatau o le gaioiga pa'ū saoloto

O le gaioiga pa'ū-sa'oloto o se fa'ata'ita'iga o le gaioiga laina e le tutusa, o lea la o le fua fa'atatau o le gaioiga pa'ū-sa'oloto e tutusa lava ma le fua fa'atatau o le gaioiga laina e le tutusa ma ua fetu'una'i i tulaga o le gaioiga pa'ū-sa'oloto.

Gaioiga pa'ū saoloto 1

Gaioiga pa'ū saoloto 2

h = maualuga (mita), v o = saoasaoa muamua (mita/sekone), v t = saoasaoa mulimuli (mita/sekone), t = taimi (sekone), g = fa'avavevaveina o le kalave (mita/sekone) = 9.8 m/s 2 po'o le 10 m/s 2.

O le fa'avavevaveina o le kalave e tumau i le 10 m/s 2 (g lelei, e alu ifo le mea faitino) o lona uiga o le saoasaoa o le mea faitino e fa'ateleina i le 10 m/s i le 1 sekone. 2 sekone mulimuli ane, e fa'ateleina le saoasaoa o le mea faitino i le 20 m/s. 3 sekone mulimuli ane, e fa'ateleina le saoasaoa o le mea faitino i le 30 m/s. O le fa'agesegese faifai pea o le kalave e 10 m/s 2 (g leaga, e alu i luga le mea faitino) o lona uiga o le saoasaoa o le mea faitino e fa'aitiitia i le 10 m/s i le 1 sekone. 2 sekone mulimuli ane, e fa'aitiitia le saoasaoa o le mea faitino i le 20 m/s. 3 sekone mulimuli ane, e fa'aitiitia le saoasaoa o le mea faitino i le 30 m/s. O le fa'avavevaveina faifai pea po'o le fa'agesegese faifai pea e na'o le latalata i le fogaeleele e tupu ai.

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 1:

Ua tatalaina le mago ma pa'ū i le eleele. Afai o le tulaga muamua e 10 mita mai le fogaeleele ma o le mamafa o le mago e 5 kalama, fuafua:

(a) le saoasaoa o le mago pe a taunuu i le eleele

(b) le taimi e pa'ū ai le mago i le eleele.

g = 9.8 m/s 2

fofo:

Ua iloa: h = 10 m, g = 9.8 m/s 2

a) O le saoasaoa o le manga pe a taunuu i le eleele

Gaioiga pa'ū saoloto 3

E fuafuaina le mamafa i le fua fa'atatau o le gaioiga pa'ū saoloto

b) Vaitaimi i le ea

Gaioiga pa'ū saoloto 4

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 2:

Ua pa'ū se mea mai se maualuga patino. Fuafua:

(a) le tele o le fa'avavevaveina o le mea faitino

(b) le mamao na malaga ai le mea faitino mo le 2 sekone muamua

(c) le saoasaoa o le mea ina ua uma ona pa'ū i le 50 mita

(d) le umi o le taimi e manaʻomia mo le mea e oʻo atu ai i le saoasaoa o le 20 m/s,

(e) le umi o le taimi e manaʻomia e paʻu ai le mea i le mamao e 100 mita

fofo:

Ua iloa: g = 9.8 m/s 2

a) Le tele o le fa'avavevaveina o le mea faitino

Fa'avavevaveina o le mea faitino = fa'avavevaveina o le kalave = g = 9.8 m/s 2

b) O le mamao na malaga ai le mea faitino mo le 2 sekone muamua

Ua iloa: g = 9.8 m/s² , t = 2 s

Sa manaʻomia: h

h = 1⁄2 gt 2 = 1⁄2 (9.8)(2) 2 = (4.9)(4) = 19.6 mita

c) O le saoasaoa o le mea ina ua uma ona pa'ū i le mamao e 50 mita

Ua iloa: h = 50 m, g = 9,8 m/s 2

Sa manaʻomia: v t

Gaioiga pa'ū saoloto 5

d) O le a le umi o le taimi e manaʻomia mo mea e oʻo atu ai i le saoasaoa o le 20 m/s

Ua iloa: vt = 20 m/s, g = 9,8 m/ s 2

Sa manaʻomia: t

Gaioiga pa'ū saoloto 6

e) O le vaitaimi e manaʻomia mo mea e paʻuʻū ai i le mamao e oʻo atu i le 100 mita

Mana'omia: h = 100 m, g = 9,8 m/s 2

Tali: t

Gaioiga pa'ū saoloto 7

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 3:

Ua togi se maa i totonu o se vaieli ma le saoasaoa muamua e 5 m/s. Afai e pa'ū le maa i le vai pe a mavae le 4 sekone, fuafua:

(a) le saoasaoa o le maa pe a oo i le vai

(b) le loloto o le vaieli

fofo:

a) Saosaoa o le maa pe a sau i le vai

Iloa:

v o = 5 m/s, t = 4 s, g = 9.8 m/s 2

Sa manaʻomia: v t

vt = v o + g t

vt = 5 m/s + (9.8 m/s 2 )(4 s) = 5 m/s + 39.2 m/ s

vt = 44.2 m/ s

b) Loloto o le vaieli

Iloa:

v o = 5 m/s, t = 4 s, g = 9.8 m/s 2

Sa manaʻomia: h

h = v o t + ½ gt 2

h = (5)(4) + ½ (9.8)(4) 2

h = 20 + (4.9)(16)

h = 20 + 78.4

h = 98.4 mita

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 4:

Mai le pito i luga o le fale e oo atu i le 50 mita le maualuga, ua togi fa'alava i lalo se afifi i le saoasaoa e 10 m/s. Fuafua:

(a) O le taimi i le ea

(b) O le saoasaoa o le afifi pe a pa'ū i le eleele

fofo:

a) O le taimi i le ea

Iloa:

h = 50 m, g = 9.8 m/s² , v o = 10 m/s

tagai foi i le  Fa'asaoina o le momentum linear

Sa manaʻomia: t

h = v o t + ½ gt 2

50 = 10 t + ½ (9.8) t 2

50 = 10 t + 4.9 t 2

4.9 t 2 + 10 t – 50 = 0

Faaaoga le fua fa'atatau fa'atafafā:

Gaioiga pa'ū saoloto 8

Taimi i le ea = 2.3 sekone

b) O le saoasaoa o le afifi pe a pa'ū i le eleele

Iloa:

h = 50 m, g = 9.8 m/s² , v o = 10 m/s

Sa manaʻomia: v t

Gaioiga pa'ū saoloto 9

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 5:

Ua togi sa'o i luga se polo i le saoasaoa muamua e 20 m/s. Fuafua le maualuga aupito maualuga na o'o i ai le polo.

fofo:

O aofaʻiga o le vector e agai i luga e lelei, ae o aofaʻiga o le vector e agai i lalo e leaga. O le tulaga muamua o le polo e filifilia e fai ma faʻasinomaga.

Iloa:

v o = 20 m/s (o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga, ua togi i luga le polo, o lea e lelei le v o )

vt = 0 m/s (o le saoasaoa o le polo i le maualuga aupito maualuga e 0 m/s )

g = – 9.8 m/s 2 (o le itu o le fa'avavevaveina o le kalave e agai i lalo, o lea e leaga ai le g)

Sa manaʻomia: h

Gaioiga pa'ū saoloto `10

Fa'ata'ita'iga o le fa'afitauli 6:

O se maamora ua togi sa'o i luga mai le tumutumu o se fale e 100 mita i luga a'e o le eleele i le saoasaoa muamua e 20 m/s. Fuafua:

(a) Taimi i le ea

(b) le saoasaoa o le maamora pe a pa'ū i le eleele

fofo:

O le tulaga e togi ai le maamora e fai ma fa'asinomaga; o le pito i luga o le fale o le fa'asinomaga lea. O le tele o le vector e agai i luga e lelei, o le tele o le vector e agai i lalo e leaga.

a) Taimi i le ea

Iloa:

h = – 100 m (e leaga le h auā o loʻo i lalo ifo o le tulaga muamua poʻo le tulaga faʻasino le fogāeleele)

v o = 20 m/s (o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga, o lea e lelei le v o )

g = – 9.8 m/s 2 (o le itu o le fa'avavevaveina o le kalave e agai i lalo, o lea e leaga ai le g)

Sa manaʻomia: t

Gaioiga pa'ū saoloto 11

Faaaoga le fua fa'atatau fa'atafafā:

Gaioiga pa'ū saoloto 12

O le taimi e manaʻomia e taunuu ai i le eleele talu mai lena taimi

ua togi le polo = 7 sekone.

b) O le saoasaoa o le maamora pe a pa'i i le fogāeleele

Iloa:

h = -100 m (leai ona o loʻo i lalo ifo o le tulaga faʻasino poʻo le tulaga muamua le fogāeleele)

v o = 20 m/s (o le itu o le saoasaoa muamua e agai i luga, o lea e lelei le v o )

g = -9.8 m/s 2 (o le itu o le fa'avavevaveina o le kalave e agai i lalo, o lea e leaga ai le g).

Sa manaʻomia: v t

Gaioiga pa'ū saoloto 13

Fesili ma tali fa'avae e uiga i le gaioiga pa'ū saoloto

  1. O le ā le gaoioiga pa'ū saoloto?

    O le gaioiga pa'ū sa'oloto o le gaioiga lea o se mea i lalo o le aafiaga o le kalave, e aunoa ma se isi malosiaga o lo'o fa'atinoina i ai, e pei o le tete'e atu o le ea.

  2. O le a le fa'avavevaveina ona o le kalave?

    O le fa'avavevaveina ona o le kalave o le fa'avavevaveina lea e o'o i ai se mea pe a pa'ū sa'oloto i tafatafa o le fogaeleele o le Lalolagi. E masani ona fa'ailoa mai o le 'g' ma e tusa ma le 9.8 m/s² lona tau.

  3. O le ā le fua fa'atatau mo le fe'avea'iga i le gaioiga pa'ū saoloto, pe a tu'uina atu le saoasaoa ma le taimi muamua?

    O le fua fa'atatau o le h = ut + ½gt², lea o le h o le si'itia (maualuga), u o le saoasaoa muamua, g o le fa'avavevaveina ona o le kalave, ma le t o le taimi.

  4. E faapefea ona suia le saoasaoa o se mea faitino i le taimi o le gaoioi o le pa'ū saoloto?

    I le taimi o le pa'ū sa'oloto, e fa'atupula'ia le saoasaoa o se mea i le aluga o taimi ona o le fa'atelevaveina faifai pea o le kalave.

  5. O le ā le fua fa'atatau mo le saoasaoa mulimuli i le gaioiga pa'ū saoloto, pe a tu'uina atu le saoasaoa muamua ma le taimi?

    O le fua fa'atatau o le v = u + gt, lea o le v o le saoasaoa mulimuli, u o le saoasaoa muamua, ma le g o le fa'avavevaveina ona o le kalave.

  6. O le ā e tupu i le saoasaoa o se mea faitino i le tumutumu o lona ala i le taimi o le pa'ū sa'oloto?

    I le tumutumuga o lona ala, e mou atu le saoasaoa o le mea i le sero mo sina taimi.

  7. O le ā le mea e faʻatusalia e se faʻailoga leaga i le tulaga o le gaioiga pa'ū saoloto?

    O le fa'ailoga leaga e masani ona fa'ailoa mai ai se itu e fa'afeagai ma le itu lelei ua filifilia. E fuafua i le anotusi, e mafai ona fa'ailoa mai ai le pa'ū i lalo (pe afai e lelei le alu i luga) pe lafo i lalo (pe afai e leaga le alu i luga).

  8. O le ā e tupu i le faatelevaveina o se mea i le pa'ū sa'oloto pe a o'o i lona maualuga aupito maualuga?

    O le fa'avavevaveina o se mea faitino i lona maualuga maualuga i le pa'ū sa'oloto e tumau pea le tutusa ma le g (pe tusa ma le -9.8 m/s² e lata ane i le fogaeleele o le Lalolagi), ma e fa'asino i lalo.

  9. E faapefea ona aafia le gaioiga o le pa'ū saoloto ona o le tete'e atu o le ea?

    O le mea moni, e mafai e le tete'e atu o le ea ona fa'agesegese tele ai le alu ifo o se mea, ma lē toe avea ai le gaioiga ma se pa'ū sa'oloto. Peita'i, i le tele o fa'afitauli o le fisiki, e le amana'iaina le tete'e atu o le ea ona o le faigofie.

  10. O le a le taimi e lele ai i le gaioiga o le pa'ū saoloto?

O le taimi e lele ai o le aofaʻi lea o le taimi e faaalu e le mea i le ea. Mo se mea na faʻalauiloa ma tulaueleele i le maualuga tutusa, e mafai ona maua le taimi e lele ai e ala i le fua faʻatatau t = 2u/g.

Fa'afitauli ma fofo e uiga i le gaioiga o le pa'ū saoloto

  1. faafitauli: Ua pa'ū se maa mai se tofē e 78.4 mita le maualuga. O le a le umi e alu ai ona pa'ū lea o le maa i le eleele? fofo: Matou te faʻaaogaina le fua faʻatatau h = ½gt². I le foʻia o le taimi, t = √(2h/g) = √(2×78.4/9.8) = 4 s.
  2. faafitauli: Ua togi i luga se polo i le saoasaoa muamua e 19.6 m/s. O le a le maualuga e alu i ai le polo? fofo: I le fa'aaogaina o le fua fa'atatau h = v₀t – ½gt² i le maualuga aupito maualuga (lea o le saoasaoa mulimuli e 0), o le maualuga h = v₀² / (2g) = (19.6)² / (2×9.8) = 20 m.
  3. faafitauli: Ua togi i luga se maa i le saoasaoa muamua e 10 m/s. O le a lona saoasaoa pe a mavae le 2 sekone? fofo: O le fua fa'atatau v = v₀ – gt e maua ai le saoasaoa v = 10 – 9.8×2 = -9.6 m/s.
  4. faafitauli: Ua pa'ū se tupe siliva i lalo o se vaieli ma pa'ū i le vai pe a mavae le 3 sekone. O le ā le loloto o le vaieli? fofo: Fa'aaogā le h = ½gt², o le loloto h = ½x9.8×3² = 44.1 m.
  5. faafitauli: Ua pa'ū se tusi mai luga o se laulau ma pa'ū i le eleele pe a mavae le 0.5 sekone. O le ā le maualuga o le laulau? fofo: I le fa'aaogaina o le h = ½gt², o le maualuga h = ½x9.8x(0.5)² = 1.225 m.
  6. faafitauli: Ua togi i luga se polo i le saoasaoa muamua e 20 m/s. O afea e oo ai i lona maualuga aupito maualuga? fofo: I le maualuga aupito maualuga, v = 0. O le foia o le t = (v – v₀) / -g, o le taimi t = (0 – 20) / -9.8 = 2.04 s.
  7. faafitauli: Ua pa'ū se mea mo le 6 sekone. O le a lona saoasaoa mulimuli? fofo: Fa'aaoga le v = v₀ + gt fa'atasi ai ma le saoasaoa muamua v₀ = 0, o le saoasaoa mulimuli v = 0 + 9.8×6 = 58.8 m/s.
  8. faafitauli: Ua pa'ū se apu mai se la'au ma e 1.5 sekone e pa'ū ai i le eleele. O le a le maualuga o le la'au? fofo: I le fa'aaogaina o le h = ½gt², o le maualuga h = ½x9.8x(1.5)² = 11 m.
  9. faafitauli: O se polo soka ua kikiina sa'o i luga i le saoasaoa muamua e 25 m/s. O le a le umi se'ia pa'ū i le eleele? fofo: Taimi e oo ai i le maualuga aupito maualuga t = v₀ / g = 25 / 9.8 = 2.55 s. O le aofaʻi o le taimi e paʻu ai i le eleele e faaluaina lenei, o lea la t = 2×2.55 = 5.1 s.
  10. faafitauli: Ua pa'ū se maa mai se alalaupapa ma pa'ū i le vai pe a mavae le 4 sekone. O le ā le maualuga o le alalaupapa? fofo: Fa'aaogā le h = ½gt², o le maualuga h = ½x9.8×4² = 78.4 m.
  11. faafitauli: Ua fa'alauiloa sa'o mai se roketi i le saoasaoa e 50 m/s. O le ā le maualuga e alu i ai? fofo: I le fa'aaogaina o le h = v₀² / (2g), o le maualuga h = (50)² / (2×9.8) = 127.55 m.
  12. faafitauli: Ua togi i lalo se polo i le saoasaoa muamua e 10 m/s. O le a lona saoasaoa pe a mavae le 2 sekone? fofo: Fa'aaogā le v = v₀ + gt, o le saoasaoa v = 10 + 9.8×2 = 29.6 m/s.
  13. faafitauli: Ua togi sa'o i luga se polo ma toe fo'i i le eleele i le 6 sekone. O le a lona saoasaoa muamua? fofo: Fa'aaogaina le v₀ = gt / 2 (talu ai o le aofa'i o le taimi e fa'aluaina le taimi e o'o ai i le maualuga maualuga), o le saoasaoa muamua v₀ = 9.8×6 / 2 = 29.4 m/s.
  14. faafitauli: E pa'ū se mea mo le 10 sekone. O le ā le mamao e pa'ū ai? fofo: I le fa'aaogaina o le h = ½gt², o le mamao h = ½x9.8×10² = 490 m.
  15. faafitauli: E pa'ū se ma'a la'au mai se 'olo ma e 5 sekone e pa'ū ai i le eleele. O le ā le maualuga o le 'olo? fofo: Fa'aaogā le h = ½gt², o le maualuga h = ½x9.8×5² = 122.5 m.
  16. faafitauli: Ua togi sa'o i luga se polo pesipolo i le saoasaoa muamua e 15 m/s. O afea e o'o ai i lona maualuga aupito maualuga? fofo: I le maualuga aupito maualuga, v = 0. O le foia o le t = (v – v₀) / -g, o le taimi t = (0 – 15) / -9.8 = 1.53 s.
  17. faafitauli: Ua pa'ū se mea ma pa'ū mo le 7 sekone. O le a lona saoasaoa mulimuli? fofo: Fa'aaoga le v = v₀ + gt fa'atasi ai ma le saoasaoa muamua v₀ = 0, o le saoasaoa mulimuli v = 0 + 9.8×7 = 68.6 m/s.
  18. faafitauli: Ua togi i luga se maa i le saoasaoa muamua e 30 m/s. O le a lona saoasaoa pe a mavae le 3 sekone? fofo: I le faʻaaogaina o le v = v₀ – gt, o le saoasaoa v = 30 – 9.8×3 = 0.6 m/s.
  19. faafitauli: Ua pa'ū se maa mai se tofē ma pa'ū i le eleele pe a mavae le 8 sekone. O le ā le maualuga o le tofē? fofo: Fa'aaogā le h = ½gt², o le maualuga h = ½x9.8×8² = 313.6 m.
  20. Fa'afitauli: Ua fana sa'o i luga se aū i le saoasaoa e 60 m/s. O le a le umi se'ia o'o i le pa'ū i le eleele? Tali: Taimi e o'o ai i le maualuga maualuga t = v₀ / g = 60 / 9.8 = 6.12 s. O le aofa'i o le taimi e pa'ū ai i le eleele e faaluaina lenei, o lea la t = 2×6.12 = 12.24 s.