Gaioiga lapotopoto tutusa

Mataupu e uiga i le gaioiga faataamilomilo tutusa

I le olaga i aso faisoo, e masani ona tatou fetaia’i ma ni mea e fealua’i fa’ata’amilomilo tutusa. O se tasi o fa’ata’ita’iga o se mea e fealua’i fa’ata’amilomilo tutusa o le nila lona lua, le nila minute, ma le nila o le uati i luga o le uati analog. E fealua’i pea le nila lona lua i le tulimanu o le 360 ° mo le 60 sekone (tasi le minute) pe fealua’i i le tulimanu 6 ° mo le sekone e tasi. E fealua’i pea le nila minute i le tulimanu 360 ° mo le 60 minute (tasi le itula) pe fealua’i i le tulimanu 6 ° mo le minute e tasi. E fealua’i fo’i le nila itula i le 360 ° mo le 24 itula (tasi le aso). Afai e fealua’i se mea i se li’o masani e pei o le nila lona lua, le nila minute, po’o le nila o le uati, ona ta’ua lea o mea o lo’o faia le fealua’i fa’ata’amilomilo. E mafai ona e mafaufau i ni fa’ata’ita’iga o mea e fealua’i fa’ata’amilomilo?

Fa'amatalaga o le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa

E lua uiga o le gaioiga faataamilomilo tutusa. Muamua, e ta'ua o se mea e fai se gaioiga faataamilomilo e le tutusa pe afai o le umi e gaoioi ai le mea i se li'o, e tumau pea le saoasaoa o le mea pe tumau pea le saoasaoa o vaega ta'itasi o le mea. Lua, e ta'ua o se mea o lo'o faia se gaioiga faataamilomilo tutusa pe afai e tumau pea le saoasaoa tulimanu o le mea. O le saoasaoa tulimanu o se aofa'iga vector. O le mea lea, o le saoasaoa tulimanu e aofia ai le tele ma le itu o le saoasaoa tulimanu. Ina ia malamalama atili i le uiga o le gaioiga faataamilomilo tutusa, taga'i i le fa'ata'ita'iga o lo'o mulimuli mai.

E tumau le saoasaoa o le tulimanu (ω)

Toe iloilo le nila lona lua i luga o se uati fa'a-analog. A feliuliua'i le nila lona lua, o vaega uma o le nila lona lua, o vaega uma ia o lo'o i le pito, i le ogatotonu, ma e lata ane i le axis, e feliuliua'i fa'atasi. Talu ai ona feliuliua'i fa'atasi vaega uma o le nila lona lua, ona a feliuliua'i lea o le nila lona lua i le tulimanu o le 360 ​​o (tasi le ta'amilosaga), o vaega uma o le lima sekone e feliuliua'i fo'i i le tulimanu o le 360 ​​o (tasi le ta'amilosaga). A faia e le nila lona lua se tulimanu o le 36 o (tasi le ta'amilosaga) mo le 60 sekone (tasi le minute), o vaega uma o le nila lona lua e feliuliua'i fo'i i le tulimanu o le 360 ​​o mo le 60 sekone (tasi le minute).

Gaioiga faataamilomilo tutusa 1

O le saoasaoa tulimanu o le nila lona lua e 6 o /s.

ω = saoasaoa tulimanu, θ = tulimanu, t = taimi

O le saoasaoa tulimanu o le nila lona lua e 6 o /s ma o le itu o le saoasaoa tulimanu (itu o le faataamilosaga) o le nila lona lua e tutusa lava.

E tumau le saoasaoa (v)

A feliuliua'i le nila lona lua mo le 60 sekone (tasi le minute), o vaega uma o le nila lona lua, pe latalata i le 'au pe mamao ese mai le 'au e feliuliua'i fo'i mo le 60 sekone (tasi le minute). E ui lava e tutusa le va o taimi o vaega uma o le nila lona lua, e pei o le 60 sekone, ae e eseese le umi o le ala e ui atu ai i vaega ta'itasi o le nila lona lua. O le vaega o le nila lona lua e latalata i le 'au e pu'upu'u lana ala, ae o le vaega o le nila lona lua e mamao ese mai le 'au e umi atu lana ala.

tagai foi i le  Termometer ma fua fa'atatau o le vevela

Gaioiga faataamilomilo tutusa 2

v = saoasaoa, d = umi, t = va o taimi, T = vaitaimi (taimi e manaʻomia e faʻataʻamilo ai le tasi taʻamilosaga), r = mamao mai le au o le faʻataʻamilosaga.

E faʻavae i luga o le fua faʻatatau o le saoasaoa, e mafai ona faʻaiʻuina o le saoasaoa o vaega taʻitasi o le nila lona lua e faʻalagolago i lona mamao mai le au o le vili (r). O le mamao ese mai le au (tele), o le tele foʻi lea o le saoasaoa. E ui lava e eseese le saoasaoa o vaega taʻitasi o le nila, ae o le saoasaoa o vaega taʻitasi o le nila e tumau pea.

Fa'atelevaveina o le ogatotonu

E lua ituaiga o le fa'avavevaveina i se gaioiga fa'ata'amilomilo, o le fa'avavevaveina angular ma le fa'avavevaveina linear. E tupu le fa'avavevaveina angular pe a suia le saoasaoa angular (angular velocity) po'o le itu o le saoasaoa angular. Nai lo le linear, e tupu le fa'avavevaveina pe a suia le saoasaoa po'o le itu o le saoasaoa. I le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa, e tumau pea le saoasaoa angular ma le itu o le saoasaoa angular. O le mea lea, e leai se fa'avavevaveina angular i le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa. I le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa, e na'o le saoasaoa e tumau pea. O le itu o le saoasaoa e suia pea pe le tumau. Talu ai ona o le itu o le saoasaoa linear e suia pea, e tatau ona i ai se fa'avavevaveina linear i le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa.

O le fa'avavevaveina e tupu ona o suiga i le itu o le saoasaoa e ta'ua o le fa'avavevaveina centripetal. O le fa'avavevaveina centripetal e ta'ua fo'i o le fa'avavevaveina radial. O le fa'avavevaveina centripetal po'o le fa'avavevaveina radial o se ituaiga o fa'avavevaveina linear. O le fa'avavevaveina centripetal o se vector quantity. O le mea lea, o le fa'avavevaveina centripetal e iai lona tele ma lona itu.

Tele o le fa'atelevaveina o le centripetal:

Gaioiga faataamilomilo tutusa 3Gaioiga faataamilomilo tutusa 4

a c = le tele o le fa'avavevaveina centripetal

v = saoasaoa

r = mamao mai le 'au

ω = saoasaoa tulimanu

Fesili ma tali fa'avae e uiga i le gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa

  1. fesili: O le ā le uiga o le gaioiga faataamilosaga tutusa? tali: O le gaioiga faataamilomilo tutusa e faasino i le gaioiga o se mea o loʻo fealuaʻi i se saoasaoa tumau i se ala faataamilo.
  2. fesili: O le ā le ituaiga o faatelevavega e oo i ai se mea faitino i le gaioiga faataamilomilo tutusa? tali: O se mea faitino o loʻo faia i se gaioiga faataamilomilo tutusa e oʻo i ai se faʻatelevavega faʻasenetipe lea e faʻasaga tonu i le ogatotonu o le ala faataamilomilo.
  3. fesili: E faapefea ona suia le saoasaoa o se mea faitino i le gaioiga faataamilomilo tutusa? tali: I le gaioiga faataamilomilo tutusa, e tumau pea le tele o le saoasaoa, ae e suia pea lona itu, o lea la e le tumau ai le saoasaoa.
  4. fesili: Ta'u ma faamatala le fua fa'atatau mo le tele o le fa'atelevaveina o le centripetal. tali: O le fua fa'atatau mo le tele o le fa'avavevaveina o le centripetal o le a = v²/r, lea o le v o le saoasaoa o le mea faitino ma o le r o le radius o le ala fa'ata'amilomilo. O lenei fua fa'atatau e fa'atusalia ai le mea moni e fa'atatau sa'o le fa'avavevaveina i le sikuea o le saoasaoa ma e fa'afeagai ma le radius.
  5. fesili: O le ā e maua ai le malosiaga centripetal mo se paneta o loʻo faataamilo i le la? tali: O le malosi o le kalave i le va o le paneta ma le la e maua ai le malosi fa'acentripetal lea e fa'agaoioi ai le paneta i lona ta'amilosaga.
  6. fesili: O le ā e tupu i le saoasaoa o le paneta a o latalata atu i le la i lona taamilosaga elliptical? tali: E tusa ai ma le tulafono lona lua a Kepler (le tulafono o vaega), e vave ona gaoioi se paneta pe a latalata i le la ma faagesegese pe a mamao ese.
  7. fesili: O le ā le tulaga e avea ai le malosiaga centripetal ma sele mo se mea o loʻo gaoioi i se ala liʻo? tali: Afai e fa'asa'oloto le mea faitino mai lona ala fa'ata'amilomilo, e leai se malosi e tosoina ai le mea faitino agai i le ogatotonu.
  8. fesili: O le ā le matafaioi a le feteʻenaʻiga i le gaioiga faataamilo tutusa o se taavale o loʻo fealuaʻi faataamilo i se piʻoga? tali: A fealua'i se ta'avale i se pi'oga, o le fete'ena'iga i le va o pa'u ma le auala e maua ai le malosi centripetal e mana'omia e fa'agaoioi ai le ta'avale i se ala fa'ata'amilomilo.
  9. fesili: E mafai ea ona iai se mea faitino i le paleni i se gaioiga faataamilomilo tutusa? tali: Leai, o se mea faitino o loʻo faia se gaioiga faʻataʻamilomilo tutusa e le o iai i le paleni aua o loʻo iai se malosiaga atoa o loʻo faʻatinoina i luga (le malosiaga centripetal) ma se suiga faifai pea i le itu o lona saoasaoa.
  10. fesili: O le ā le itu o le velocity vector i soʻo se tulaga i le ala faʻataʻamilomilo? tali: I soo se tulaga i le ala faataamilo, o le velocity vector e faasino i le li'o ma i le itu o le gaioiga.
  11. fesili: E faʻapefea ona e faʻateleina le faʻavavevaveina o le centripetal o se mea faitino i se gaioiga faʻataʻamilomilo tutusa? tali: E mafai ona fa'ateleina le fa'avavevaveina o le centripetal e ala i le fa'ateleina o le saoasaoa o le mea faitino po'o le fa'aitiitia o le radius o le ala fa'ata'amilomilo.
  12. fesili: E mafai ea e se mea ona i ai se saoasaoa tumau ae o loʻo faʻavavevave pea? Faʻamatala e faʻatatau i le gaioiga faʻataʻamilomilo tutusa. tali: Ioe, i le gaioiga faataamilomilo tutusa, e gaoioi se mea i se saoasaoa tumau ae e le tumau lona saoasaoa aua o lona itu e suia pea lava pea. O le suiga o le saoasaoa e faʻaalia ai se faʻavavevavega (le faʻavavevavega centripetal).
  13. fesili: E i ai se galuega e faia e le malosi centripetal i luga o se mea faitino i se gaioiga faataamilo tutusa? tali: Leai, o le galuega e faia e le malosi centripetal e sero aua o le malosi e faʻasaga saʻo i le itu o le gaioiga, ma o le galuega e faʻamatalaina o le vaega o le malosi i le itu o le gaioiga.
  14. fesili: O le ā e tupu i se mea faitino o loʻo gaoioi faʻataʻamilomilo tutusa pe afai e faʻafuaseʻi ona mou atu le malosi faʻacentripetal? tali: Afai e faafuaseʻi ona mou atu le malosiaga centripetal, o le a alu ese le mea i se laina saʻo e fetaulaʻi ma le ala faataamilo, i le mulimuli ai i le tulafono muamua a Newton mo le gaioiga.
  15. fesili: O le ā le fua fa'atatau mo le malosi fa'acentripetal? tali: O le fua fa'atatau mo le malosi fa'asenetivale o le F = mv²/r, lea o le m o le mamafa o le mea faitino, v o le saoasaoa, ma le r o le radius o le ala fa'ata'amilomilo.
  16. fesili: E faapefea ona aafia e le mamafa o se mea faitino le malosiaga centripetal i se gaioiga faataamilomilo tutusa? tali: E tutusa lelei le malosi fa'asenetipela ma le mamafa o le mea faitino. Afai e fa'ateleina le mamafa, o le a fa'ateleina fo'i le malosi fa'asenetipela, ona o le saoasaoa ma le radius e tumau pea.
  17. fesili: E fa'alagolago ea le vaitaimi o le viliina i le mamafa o le mea faitino i se gaioiga fa'ata'amilomilo tutusa? tali: Leai, e lē fa'alagolago le vaitaimi o le vili i le mamafa o le mea faitino. E na'o le saoasaoa o le mea faitino ma le radius o le ala fa'ata'amilomilo e fa'alagolago i ai.
  18. fesili: O le a le eseesega i le va o le malosi centrifugal ma le malosi centripetal? tali: O le malosi fa'aseneti o le malosi moni lea e agai atu i le ogatotonu o le li'o ma mafua ai le gaioiga fa'ata'amilomilo. O le malosi fa'aseneti, i le isi itu, o se malosi fa'atusa e matauina i totonu o se fa'avae fa'ata'amilomilo, lea e agai atu i fafo, e mamao ese mai le ogatotonu o le fa'ata'amilomilo.
  19. fesili: Aiseā e lē galue ai le malosiaga centripetal i se gaioiga faataamilo tutusa? tali: E leai se galuega e faia e le malosiaga centripetal i se gaioiga faataamilosaga tutusa aua e tumau pea le malosi i le tulaga fa'asaga i le si'itia o le mea faitino. Talu ai o le galuega o le fua fa'atatau o le malosi ma le si'itia, ma o le cosine o le 90 tikeri e leai se galuega e faia.
  20. Fesili: E mafai ona suia le saoasaoa o se mea i le gaioiga faataamilomilo tutusa? Tali: I le gaioiga faataamilomilo tutusa, e tumau le saoasaoa o le mea. Peitaʻi, afai e suia le saoasaoa, o le a le toe taʻua o se gaioiga faataamilomilo tutusa. Nai lo lea, o le a taʻua o se gaioiga faataamilomilo e le tutusa, lea e aofia ai le faatelevaveina o le centripetal ma le tangential.