Autū o le fa'ata'ita'iga: Tulafono Lona Lua a Newton
O le fa'amoemoega o le fa'ata'ita'iga: – Ina ia su'esu'eina le sootaga i le va o le malosi ma le fa'avavevaveina
– Su'esu'eina o le sootaga i le va o le mamafa ma le fa'avavevaveina
Meafaigaluega ma meafaitino: Ala u'amea, sapalai eletise, ave e tele-tulaga, nofoaafi fa'asolosolo, mea e pu'e ai le taimi, lipine, mamafa e 50 kalama (3), uaea feso'ota'i.
Laasaga o sauniuniga:
1. Fa'apotopoto ia ala, fa'apipi'i le mea e fa'amaumau ai le taimi e pei ona fa'aalia i le ata.
2. Tuu le taavale fa'asolosolo i le itu taumatau o le masini faamaumau taimi. Tuu se mamafa i luga o le taavale fa'asolosolo.
3. Fa'apipi'i le lipine i le masini faamaumau taimi ma fa'afeso'ota'i le pito o le lipine i le ta'avale o le dynamics.
4. Seti le voltage o le sapalai o le eletise i le 12 volts
5. Fa'afeso'ota'i le sapalai o le eletise i se punaoa o le eletise ma fa'aola le masini fa'amaumau taimi.
6. Seti le masini faamaumau taimi ina ia galue lelei
Laasaga fa'ata'ita'i 1: Sootaga i le va o le malosi ma le fa'avavevaveina
1. Tuu le uʻamea i luga o le laulau.
2. Fa'afeso'ota'i le avega e 50 kalama i le nofoaafi fa'agaoioi e fa'aaoga ai le filo.
3. Fa'aola le masini fa'amaumau taimi
4. Tu'u le avega ina ia pa'ū sa'oloto le avega ma toso ai le nofoaafi feliuliua'i.
5. Tape le masini faamaumau taimi pe a taunuu le taavale fa'agaoioi i le pito i lalo o le vaalele fa'asolo pe a taunuu le avega i le fola.
6. Aveese le lipine mai le matagaluega
7. Toe fai le fa'ata'ita'iga i le fa'aaogaina o uta e 100 kalama ma le 150 kalama.
Fa'amaumauga ma Su'esu'ega o Fa'amaumauga 1:
Vaitaimi (t) = vaitaimi (T) = 1/f = 1/50Hz = 0,02 sekone
50 Hertz o le televave PLN.
Mamafa o le avega = 50 kalama = 0,05 kg
Mamafa o le avega (malosi toso) = (0,05 kg)(9,8 m/s) = 0,49 N
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Mamafa o le avega = 100 kalama = 0,1 kg
Mamafa o le avega (malosi toso) = (0,1 kg)(9,8 m/s) = 0,98 N
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Mamafa o le avega = 150 kalama = 0,15 kg
Mamafa o le avega (malosi toso) = (0,15 kg)(9,8 m/s) = 1,47 N
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Laasaga fa'ata'ita'i 2: Sootaga i le va o le mamafa ma le fa'avavevaveina
1. Tuu le u'amea i luga o se laulau. Fa'aopopo se mamafa e 50 kalama i luga o le u'amea fa'agaoioi.
2. Fa'afeso'ota'i le avega e 100 kalama i le nofoaafi fa'agaoioi e fa'aaoga ai le filo.
3. Fa'aola le masini fa'amaumau taimi
4. Tu'u le mamafa e 100 kalama ina ia pa'ū sa'oloto le mamafa ma toso le nofoaafi fa'a'a'a'a.
5. Tape le masini faamaumau taimi pe a taunuu le taavale fa'agaoioi i le pito i lalo o le vaalele fa'asolo pe a taunuu le avega i le fola.
6. Aveese le lipine mai le matagaluega
7. Toe fai le fa'ata'ita'iga e ala i le fa'aopoopoina o uta e 100 kalama ma le 150 kalama i luga o le ta'avale fa'ata'avalevale.
Fa'amaumauga ma Su'esu'ega o Fa'amaumauga 1:
Vaitaimi (t) = vaitaimi (T) = 1/f = 1/50Hz = 0,02 sekone
50 Hertz o le televave PLN.
Mamafa o le avega = 50 kalama = 0,05 kg
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Mamafa o le avega = 100 kalama = 0,1 kg
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Mamafa o le avega = 150 kalama = 0,15 kg
|
Vaitaimi (sekone) |
Mamao (cm) |
Saosaoa (cm/sekone) |
Fa'avavevave (cm/sekone 2 ) |
|
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
0,02 |
||||
|
Averesi |
||||
1. Fuafua le mamao i le va o vaega e lua e sili ona lata ane, tusi i totonu taunuuga o le fuaina i le laulau o faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
2. Fuafua le saoasaoa e faʻaaoga ai le fua faʻatatau v = s/t, faʻaofi iʻuga o le fuafuaga i le laulau faʻamaumauga ma iloilo faʻamaumauga.
3. Fuafua le fa'avavevaveina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a = v/t, fa'aofi i'uga o le fuafuaga i le laulau fa'amaumauga ma iloilo fa'amaumauga.
Talanoaga:
1. O le ā le fesoota’iga i le va o le malosi ma le fa’avavevaveina, o le tele o le malosi, o le tele fo’i lea o le fa’avavevaveina?
2. O le ā le fesoota’iga i le va o le mamafa ma le fa’avavevaveina, o le tele o le mamafa, o le tele fo’i lea o le fa’avavevaveina?
I'uga
Ta'u mai lau fa'ai'uga.