Fa'ata'ita'iga o le tulafono a Archimedes

Fa'atonuga o le fa'ata'ita'iga o le tulafono a Archimedes

O le faʻamoemoega o le faʻataʻitaʻiga o le tulafono a Archimedes:

– E mafai e tamaiti aʻoga ona fuaina le tele ma le mamafa o le vai ua see ese e se mea ua lofia i le vai.
– E mafai e tamaiti aʻoga ona iloa ma malamalama i le tulafono a Archimedes
Meafaigaluega ma meafaitino:
– Pusa lapopo’a feololo (1)
– Pusa laʻititi (1)
– Dynamometer (1)
– Avega (1)
- Ea

Laasaga fa'ata'ita'i:

(Su'ega e suʻesuʻe le tele o le avega)

– Tuu le vai i totonu o se pesini feololo se'ia o'o ina tafe le vai.
– Aumai le atigipusa laʻititi e latalata i le atigipusa feololo.
– Fa'aofi mālie le mamafa i totonu o se pesini lapo'a feololo ua fa'atumuina i le vai.
– Ina ua uma ona tuu le uta i totonu o se koneteina feololo, ona masaa lea o sina vai. Ona faatafe ese lea o le vai na masaa i totonu o se koneteina laʻitiiti.
– Fuafua le tele o le vai ua masaa. Afai e te fa'aogaina se paipa fua po'o se pusa fua, ona iai lea o se fua i luga o le puipui o le paipa. O le laina e fetaui ma le fogāeleele o le vai = le tele o le vai ua masaa. Voluma (V) = ……… mita kupita (m3)

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o Fesili e uiga i le Momentum Linear

– Afai e te lē faʻaaogaina se silini faʻasolosolo, e mafai ona fuafua le tele o le vai e faʻaaoga ai le metotia lenei. Fuafua le lapoʻa o le koneteina. Afai o le lapoʻa o le koneteina o se liʻo, fuafua le radius e faʻaaoga ai le fua faʻatatau o le lapoʻa o le liʻo. Afai o le lapoʻa o le koneteina o se sikuea poʻo se faʻatafafā, fuafua le umi ma le lautele e faʻaaoga ai le lapoʻa o se sikuea poʻo le perimeter o se fua faʻatatau o le faʻatafafā. Faʻamaumau au taunuuga o le fuafuaina. O le radius o le koneteina (r) = ……… mita poʻo le umi o le koneteina (p) = …….. mita. O le lautele o le koneteina (l) = ……… mita
– Fuafua le maualuga o le fogāeleele o le vai i se meafaigaluega e fua ai. Maualuga (t) = ……… mita
– Faaaoga le fua faatatau o le voluma e fuafua ai le voluma o le vai ua masaa. O le fua faatatau o le voluma ua fetuunai e tusa ai ma le foliga o le silini. Voluma (V) = ……… mita kupita (m3)
E tatau ona faʻaalia iunite uma i iunite faavaomalo.
  (Fuafuaga o le tele o le malosi o le opeopea)

FAITAU FOI  Fua fa'atatau o le kalave ma le malosi masani

Fuafua le tele o le malosi o le opeopea e faʻaaoga ai le fua faʻatatau o le malosi o le opeopea:

FA = g V = (1000)(9,8)(V) = (9800)(……..) = ……… Niutoni.
Fa'amatalaga:
FA = malosi o le opeopea, = mafiafia o le vai = 1000 kg/m3, g = fa'avavevave ona o le kalave = 9,8 m/s2.

(Fa'ata'ita'iga e su'esu'e ai le mamafa o le vai ua masaa)

– Tuu le vai i totonu o se pesini feololo se'ia o'o ina tafe le vai.
– Fuafua le mamafa o se koneteina laʻititi e faʻaaoga ai se fua faʻatatau (m = ……… kilokalama)
– Aumai le atigipusa laʻititi e latalata i le atigipusa feololo.
– Fa'aofi mālie le mamafa i totonu o se pesini lapo'a feololo ua fa'atumuina i le vai.
– Ina ua uma ona tuu le uta i totonu o se koneteina feololo, ona masaa lea o sina vai. Ona faatafe ese lea o le vai na masaa i totonu o se koneteina laʻitiiti.
– Fuafua le mamafa o se tama’i koneteina o lo’o i ai le vai ua masa’a (m' = ……….kilokalama)
– Mamafa o le vai ua masaa = m' – m = ……… kilokalama
– Fuafua le mamafa o le vai ua masaa. Faaaoga le averesi o le faatelevaveina o le kalave = g = 9,8 m/s2.
w = (m' – m)(9,8) = ………….Newton

FAITAU FOI  Faʻataʻitaʻiga o fesili o le ogatotonu o le kalave

Faaiuga:

Tali fesili nei e faʻavae i luga o faʻataʻitaʻiga na e faia.
– O le ā le telē o le malosi o le opeopea? FA = ………… Niutoni
– E fia le vai ua masaa? w = ……….. Newtons
– E tutusa ea le tele o le malosi o le opeopea ma le mamafa o le vai ua masaa pe toetoe lava tutusa?
Afai o lea, ua e faia lelei lau faʻataʻitaʻiga ma au fuafuaga. Afai e matuā ese le tele o le malosi o le opeopea mai le mamafa o le vai ua see ese, o lona uiga e leʻi faia lelei lau faʻataʻitaʻiga ma au fuafuaga.
O le tele o le malosi o le opeopea e tutusa ma le mamafa o le vai ua masaa = le tulafono a Archimedes.

Faʻataʻitaʻiga o fesili i le tulafono a Archimedes Tanu Fesili e uiga i le faiga o le tulafono a Archimedes