Fua Fa'atatau o le Trigonometric i Piramiti: O se Iloiloga o le Matematika ma le Fausaga Anamua
O piramiti Aikupito, aemaise lava le Piramiti Tele o Kiza, ua leva ona avea ma faailoga o le tomai faufale o tagata ma o se mealilo e leʻi foia. O nei fausaga e le gata ina mataʻina i lo latou tele ma le saʻo, ae ofoina atu foi le tele o faʻamatalaga mo tagata suʻesuʻe matematika, aemaise lava i le faʻaaogaina o le trigonometry. O lenei tusiga e suʻesuʻeina ai le faʻaaogaina o metotia ma manatu trigonometric i le mamanuina o piramiti Aikupito ma le mafuaʻaga e taua ai fua faatatau trigonometric i le malamalama i lenei tekinolosi faufale anamua.
1. O se Talafaasolopito Pupuu o Piramiti Aikupito
O piramiti Aikupito o ni fausaga tetele na fausia e fai ma tuugamau mo farao ma masiofo i le talitonuga anamua a Aikupito i se olaga a sau. O le piramiti aupito leva ua iloa o le Piramiti a Djoser i Saqqara, na fausia i le taimi o le Tolu o Tupuaga e Imhotep, o le tusiata sili ona lauiloa i le talafaasolopito anamua a Aikupito. O le tumutumuga o le fausiaina o piramiti na tupu i le taimi o le Fa o Tupuaga, faatasi ai ma le Piramiti Tele o Giza, na fausia mo Farao Khufu i le va o le 2580–2560 T.L.M.
2. Trigonometry: Manatu Faavae ma Faʻaoga
O le Trigonometry o se lala o le matematika e suʻesuʻeina le sootaga i le va o tulimanu ma le umi o itu i tafatolu. O manatu autū o le trigonometry e aofia ai galuega faatino a le sine (sin), cosine (cos), ma le tangent (tan) o tulimanu o se tafatolu. O nei galuega faatino e tolu e fesoʻotaʻi ma le umi o itu o se tafatolu saʻo ma fesoasoani i le fuafuaina o tulimanu ma itu e le o iloa.
I le tulaga o le fausiaina o le piramiti, e faʻaaogaina le trigonometry e fuafua ai le auvae o itu ma le tumutumu o le piramiti. E lua manatu autu o le trigonometric e masani ona faʻaaogaina o le "inclination," lea e masani ona fuaina i tikeri poʻo radiants, ma le "slope," lea e fesoʻotaʻi ma le fua faʻatatau i le va o le itu faʻafeagai ma le vae o se tafatolu i le tulaga o le auvae o se piramiti.
3. Fa'aaogāina o le Trigonometry i le Fuafuaga o Piramiti
I le toe foʻi atu i se vaitaimi a o leʻi iai ni masini faʻataʻitaʻi ma komepiuta, e foliga mai e ofoofogia le trigonometry anamua. Peitaʻi, na faʻaaogaina ma le atamai e tusiata fale anamua o Aikupito ia manatu faavae o le trigonometry i le fausiaina o pyramids, e pei o le Piramids Tele.
a. Tulimanu o le Fa'asino o le Piramida
O le Piramiti Tele o Kiza e matuā sa'o lava lona fa'asolo e tusa ma le 51,5 tikeri. Na fa'apefea ona latou ausia lenei mea? Se'i o tatou iloiloina e fa'aaoga ai le trigonometry. Afai tatou te mafaufau i se tafatolu sa'o e fausia e le afa o le fa'avae o le piramiti, le maualuga o le piramiti, ma le hypotenuse mai le fa'avae i le tumutumu, e mafai ona tatou fa'aaogaina le galuega fa'atino o le tangent.
O le tangent o le tulimanu o le fa'asino (θ) o le fua fa'atatau lea o le maualuga o le pyramid (h) i le afa o le umi o le fa'avae o le pyramid (b/2).
Afai o le d o le umi o le faavae o le piramiti, ona:
tan(θ) = h / (d / 2)
Faatasi ai ma le tulimanu ua fuafuaina o le faasinomaga e 51,5 tikeri, tatou te maua ai:
enaena (51.5°) ≈ 1.273
O lona uiga o le fua faatatau o le maualuga o le piramiti i le afa o le umi o lona faavae e tatau ona tusa ma le 1.273. O lenei mea e mafai ai ona tatou fuafua le maualuga o le piramiti pe afai e iloa le umi o lona faavae.
e. Faaaogaina o le Teorama Pythagorean
E le gata i le galuega faatino o le tangent, ae o le Pythagorean theorem e faʻaaogaina foʻi e faʻamautinoa ai le saʻo o fua faʻatatau i le fausiaina o le pyramid. Mo le tafatolu taumatau na taʻua muamua, e mafai ona tatou faʻaaogaina le Pythagorean theorem:
a² + b² = c²
Pe a o le a le maualuga o le piramiti, o le b o le afa o le umi o le faavae, ma o le c o le maualuga fa'asino o le piramiti.
4. Fa'amaoniga o le Fa'aogaina o le Trigonometry e Tufuga Anamua
E ui e toatele e finau e faapea atonu e leʻi iloa e tagata Aikupito anamua ia mataupu faavae aloaia o le trigonometry, ae sa lava lo latou malamalama faatino e faaaoga ai ni metotia faapena. O faamaoniga o le maualuga o le saʻo e faailoa mai ai sa ia i latou ni metotia faigata o le fuaina ma le fuafuaina.
Ua lauiloa tufuga fale o le vaitaimi lea na latou faʻaaogaina le faiga 'seked' o le fuaina o tulimanu e faʻaaoga ai lima ma tamatamailima. I lenei faiga, o le tasi 'lima' e tutusa ma se umi faʻapitoa, ma o le tasi 'tamailima' o se ordal e sili atu ona laʻititi - e tai tutusa lava ma le manatu faʻaonaponei o le trigonometry, lea e vaevaeina ai tulimanu i ni vaega.
5. Fa'atusatusaga o Piramiti i le va o Trigonometric
E ese mai le Piramiti Tele, e le tutusa le tulimanu o le fa’asolo o piramiti uma a Aikupito. Mo se fa’ata’ita’iga:
– O le Piramiti Mumu i Dahshur e sili atu lona tulimanu fa'apito e tusa ma le 43 tikeri, e 'ese mai le tulimanu fa'apito o le Piramiti Tele o Kiza.
– O le Piramiti Pi'o, e lauiloa i lona suiga o le tulimanu o le fa'asino mai le 54 tikeri i le 43 tikeri i le ogatotonu.
O nei eseesega ua faaalia ai sa faataitai foi e tusiata fale anamua ni tulimanu eseese ma ni metotia, ma gaosia ai ni piramiti e tulaga ese ma ni foliga vaaia.
6. Faaiuga
O le tu'ufa'atasia o le malamalama i mea anamua ma le matematika, o le su'esu'ega trigonometric o piramiti ua fa'aalia ai le atamai o metotia fau fale anamua. E le gata ina latou fuafuaina tulimanu ma fua fa'atatau i se atamai e foliga mai e faigofie ae sa matua aoga tele. O le fa'aogaina o le trigonometry na mafai ai ona fatuina ni fausaga e le gata ina tetele i le fua ae fa'apea fo'i ona tumau i le sa'o ma le tutusa.
O le malamalama i le faʻaaogaina o le trigonometry i nei piramiti, e le gata ina tatou talisapaia le tomai faʻainisinia o Aikupito anamua ae tatou te aʻoaʻoina atili ai foʻi e uiga i le talafaasolopito o le atinaʻeina o le matematika i le fausaga anamua. O piramiti o loʻo avea ma faʻamaoniga mataʻina o le tuʻufaʻatasia o faatufugaga ma le saienisi lea na oʻo atu i tulaga maualuluga i le faitau afe o tausaga aʻo leʻi iai a tatou tekinolosi faʻaonaponei.