Leai se Galuega Fa'asolosolo: Malamalama i Lona Natura ma le Aafiaga i le Tamaoaiga Fa'aonaponei
Pengantar
O le leai o ni galuega o se mataupu tau tamaoaiga e tosina mai ai pea le mafaufau o malo ma tagata fai pisinisi tau tamaoaiga i le lalolagi atoa. E tele ituaiga o leai o ni galuega e mafai ona aʻafia ai le tamaoaiga i ni auala eseese, o se tasi o ia ituaiga o le leai o ni galuega e feeseeseaʻi ai. O lenei tusiga o le a talanoaina loloto ai le leai o ni galuega e feeseeseaʻi ai, lona natura, lona aʻafiaga i le tamaoaiga, ma le auala e foia ai.
Fa'amatalaga o le Leai o Galuega Fa'asolosolo
E tupu le leai o ni galuega fa'asolosolo pe a fesuia'i tagata ta'ito'atasi i le va o galuega, pe a latou ulufale fou i le maketi o galuega ma saili ni galuega talafeagai. O lenei ituaiga o leai o ni galuega e masani lava ona le tumau ma e masani ona manatu o se vaega o le "tafe masani" o le leai o ni galuega i le tamaoaiga. E le pei o isi ituaiga o leai o ni galuega, e pei o le leai o ni galuega fa'asolosolo po'o le leai o ni galuega fa'atulagaina, o le leai o ni galuega fa'asolosolo e le mafua mai i mea tau tamaoaiga e pei o le pa'ū o le tamaoaiga po'o suiga o pisinisi, ae o gaioiga a tagata ta'ito'atasi i o latou olaga po'o galuega.
Faʻataʻitaʻiga o le Leai o ni Galuega Faʻafuaseʻi
O se faʻataʻitaʻiga faigofie o le leai o ni galuega faʻasolosolo (frictional nounou) o se tagata ua faʻauʻu mai le iunivesite ua ulufale atu i le maketi o galuega ma o loʻo sailia lana galuega muamua. E mafai foʻi ona tupu le leai o ni galuega faʻasolosolo (frictional nounou) pe a faʻamavae se tasi mai lana galuega o loʻo iai nei e saili ni avanoa e sili atu pe filifili e siitia atu i se isi nofoaga e tatau ona ia sailia se galuega fou.
Mafua'aga o le Leai o ni Galuega Fa'afuase'i
O nisi o mea e ono mafua ai le leai o ni galuega faigata (fractional unemployment):
1. Sailiga Sili Atu: E toatele tagata e faamavae mai a latou galuega o iai nei ona o loo latou sailia se galuega e sili atu ona fetaui ma o latou tomai, mea e fiafia i ai, po o totogi e faamoemoeina.
2. Suiga o Galuega: Atonu e filifili se tagata e sui lana galuega, ma iu ai i se vaitaimi puupuu e leai ai sana galuega a o sailia se galuega fou i se isi matata.
3. Femalagaa'iga Fa'ale-nu'u: O le siitia atu i se isi 'a'ai po'o se isi atunu'u ona o ni mafua'aga patino po'o ni mafua'aga fa'apolofesa e mafai ona mafua ai ona leai se galuega a se tasi mo sina taimi se'ia o'o ina maua se galuega fou.
4. Ulufale Mai o Tagata Faigaluega Fou: O tagata fou ua faauu mai iunivesite po o aoga maualuga e leai se poto masani i galuega e masani ona manaomia le taimi e sue ai le galuega sa'o.
O le Aafiaga o le Leai o ni Galuega Fa'afuase'i i le Tamaoaiga
E ui o le leai o ni galuega faigata e masani ona manatu i ai o se vaega e le maalofia ma e oo lava i se vaega maloloina o le tamaoaiga ona e atagia ai le malosi o se maketi o galuega, ae o loo i ai pea nisi o aafiaga e manaomia ona mafaufau i ai:
1. Lelei o le Maketi o Galuega: O le leai o ni galuega fa'asolosolo e atagia mai ai le lelei o le fa'agaioiga o le maketi o galuega, fa'atasi ai ma le fa'aauau pea ona gaoioi ona o le sailiga mo ni tulaga sili ona lelei mo tagata faigaluega.
2. Tau o le Sailiga Galuega: O le leai o ni galuega fa'afuase'i e mafai ona fa'ateleina ai tau e fa'aaluina e tagata ta'ito'atasi ma kamupani i le sailia o tagata talenia sa'o. O nei tau e aofia ai le taimi, taumafaiga, ma tupe na fa'aalu i le faiga o le sailiga galuega.
3. Gaosiga ma le Tuputupu Aʻe o le Tamaoaiga: I se taimi puʻupuʻu, o le maualuga o le fua faatatau o le leai o ni galuega e mafai ona faʻaitiitia ai le gaosiga ma le tuputupu aʻe o le tamaoaiga ona o le toʻatele o tagata e leai ni galuega pe le o galulue lelei.
4. Lē Tutusa o le Maketi o Galuega: O le umi o le leai o ni galuega e mafai ona oo atu ai i le lē tutusa pe a feagai nisi o vaega, e pei o tagata laiti po o tagata talavou, ma ni faafitauli tetele i galuega.
Taulimaina o le Leai o ni Galuega Fa'afuase'i
E tele laasaga e mafai ona faia e faʻaitiitia ai le tulaga o le leai o ni galuega faigata, e aofia ai:
1. A'oa'oga ma Atina'eina o Tomai: O le tu'uina atu o a'oa'oga talafeagai ma le atina'eina o tomai, e mafai ai e tagata ta'ito'atasi ona saunia lelei ma vave ona maua galuega e fetaui ma mana'oga o le maketi.
2. Auaunaga Lelei mo le Sailiga Galuega: E mafai e faʻalapotopotoga a le malo ma faʻalapotopotoga tumaoti ona tuʻuina atu auaunaga lelei mo le sailia o galuega, e pei o fesuiaʻiga o galuega ma faʻavae i luga ole laiga e faʻafaigofie ai le fetaui i le va o tagata saili galuega ma tagata e ana galuega.
3. Fa'amatalaga Manino o le Maketi o Galuega: O le maua lelei o fa'amatalaga e uiga i avanoa faigaluega, mana'oga o tomai, ma aga masani o maketi e mafai ona fesoasoani i tagata ta'ito'atasi e fai ni fa'ai'uga sili atu ona lelei i galuega.
4. Atina'e Fa'apitoa mo le Fe'avea'i o Tagata Faigaluega: O le fa'aleleia atili o atina'e fa'aletino ma fa'atekinolosi e fa'afaigofie ai le fe'avea'i o tagata faigaluega e mafai ona fa'aitiitia ai le taimi e leai ni galuega pe a sui nofoaga o tagata ta'ito'atasi.
I'uga
O le leai o ni galuega fa'asolosolo o se mea masani i tamaoaiga o lo'o olaola ma tau atia'e. E ui atonu e le mafai ona fa'aumatia atoatoa, ae e mafai e malo ma tagata fa'atino tamaoaiga ona faia ni la'asaga mautu e fa'aitiitia ai lona a'afiaga e ala i le fa'aleleia atili o le lelei o le sailia o galuega ma ia mautinoa o lo'o maua e tagata ta'ito'atasi fa'amatalaga ma a'oa'oga talafeagai. I lenei auala, e mafai ona pulea lelei le leai o ni galuega fa'asolosolo, e lagolagoina ai le tuputupu a'e o le tamaoaiga ma le soifua manuia lautele o le sosaiete.