Galulue Fa'atasi a Initonesia i le Malae Ta'alo Fa'aitulagi
O Initonesia, o le atunuu o atumotu aupito tele i le lalolagi ma o se tasi o atunuu e sili ona iai sona aafiaga i Asia i Sautesasae, e iai sona sao taua i fegalegaleaiga faaleitulagi. O le galulue faatasi a Initonesia i fonotaga faaleitulagi e le gata ina aofia ai itu faaupufai ma le saogalemu, ae faapea foi itu tau tamaoaiga, agafesootai, ma aganuu. E ala i se fuafuaga faava-o-malo malosi, ua faaaogaina e Initonesia lona tulaga e faalauiloa ai le mautu ma le manuia i le itulagi.
Matafaioi i le ASEAN
I le avea ai ma sui faavae o le ASEAN (Association of Southeast Asian Nations), o Indonesia sa i le tulaga muamua i taumafaiga e faalauiloa ai le tuufaatasiga faaitulagi. Na faavaeina i le 1967, o le ASEAN e faamoemoe e faafaigofie le galulue faatasi ma faatelevaveina le tuputupu aʻe o le tamaoaiga i le itulagi o Asia i Sautesasae. O Indonesia, e sili ona toatele le faitau aofai i le ASEAN, e masani ona manatu i ai o le taitai aloaia o le poloka. Ua tele fonotaga tetele a le ASEAN na talimalo ai Jakarta ma sa i ai sona sao taua i le faavaeina o le ASEAN Charter i le 2008, lea e maua ai le faavae faaletulafono ma faalapotopotoga mo le faalapotopotoga.
E le gata i lea, o loʻo faʻafaigofieina e Initonesia le ASEAN Framework for Strengthening Regional Connectivity e ala i fuafuaga e pei o le Master Plan on ASEAN Connectivity (MPAC). E aofia ai galuega faatino e faʻaleleia atili ai fesoʻotaʻiga faʻaletino, faʻalapotopotoga, ma fesoʻotaʻiga a tagata i tagata i le ASEAN atoa. Mo se faʻataʻitaʻiga, o loʻo faʻalauiloaina le atinaʻeina o atinaʻe faʻavae i le va o tuaoi e faʻateleina ai fefaʻatauaʻiga ma tupe teufaafaigaluega i le va o atunuu o le ASEAN.
Galulue Fa'atasi Tau Tamaoaiga
I le itu tau tamaoaiga, e auai Initonesia i le tele o maliega tau fefaatauaiga saoloto i totonu o le ASEAN ma paaga mai fafo. O le ASEAN Free Trade Area (AFTA) o se taumafaiga tuufaatasi e aveese ai pa puipui tau lafoga ma pa puipui e le o ni lafoga i le va o atunuu auai. O lenei mea e faamoemoe e faateleina ai le tauvaga a le itulagi o se vaega tau tamaoaiga tuufaatasi.
E le gata i lea, ua fa'aaogaina e Initonesia lona tulaga i totonu o le ASEAN e ulufale atu ai i le Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), lea e aofia ai le silia ma le 15 atunuu i le itulagi o Asia ma le Pasefika. O le RCEP o le maliega tau fefa'ataua'iga saoloto aupito tele i le lalolagi, e silia ma le 30 pasene o le oloa fa'alotoifale atoa i le lalolagi. O le auai i le RCEP e maua ai e Initonesia ni avanoa taua e fa'alautele ai lana maketi fa'atau atu i fafo ma tosina mai ai nisi tupe teufaafaigaluega tu'usa'o mai fafo.
Faiga Fa'ava-o-malo ma le Puipuiga Fa'aitulagi
I le vaega o le saogalemu, o loʻo i ai i Initonesia ni fuafuaga eseese e faʻamautinoa ai le mautu ma le filemu i Asia i Sautesasae. Na amataina e Initonesia le Bali Process, lea e taulaʻi i le foʻia o mataupu tau solitulafono faʻavaomalo e pei o fefaʻatauaʻiga o tagata ma le faʻatau faʻasolitulafono o tagata. E masani foʻi ona taʻitaʻia e Initonesia ni talanoaga faʻavaomalo a malo e foʻia ai faiga faatupu faalavelave ma faiga faʻatupu faʻalavelave i le itulagi.
E le gata i lea, e iai le sao o Initonesia i faiga faʻaitulagi e pei o le Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) ma le East Asia Summit (EAS) e faʻamalosia ai le galulue faʻatasi faʻapolokiki ma le saogalemu. E ala i nei faʻavae, e faʻalauiloa ai e Initonesia se auala filemu ma le tele o paʻaga e foia ai feeseeseaiga, e pei o le feeseeseaiga i le Sami o Saina i Saute.
Luʻitau ma Faʻamoemoega i le Lumanaʻi
E ui i le tele o ana ausia, ae o loo feagai pea Initonesia ma le tele o luitau i le tulaga o le galulue faatasi faaitulagi. O se tasi o luitau autu o le faamautinoaina lea o le tuufaatasia o le tamaoaiga e maua ai faamanuiaga tutusa i vaega uma, aemaise lava pisinisi laiti ma feololo (SMEs), lea e masani ona tauivi e tauva i maketi e sili atu ona matala.
E le gata i lea, o loʻo i ai le mamafa e faʻaleleia atili ai le pulega ma le faʻamalosia o tulafono ina ia fausia ai se siosiomaga faʻapisinisi e sili atu ona manaia ma saogalemu. I le lotolotoi o le faʻatupulaʻia o feeseeseaiga faʻapolokiki i le itulagi, e manaʻomia foʻi e Initonesia ona galue o se tagata e fesoasoani lelei e faʻatumauina le mautu o le itulagi.
Tautinoga i le Galulue Faatasi Faaitulagi
O le auai o Initonesia i faʻalapotopotoga faʻaitulagi e pei o le ASEAN, APEC, ma le RCEP ua faʻaalia ai lona tautino atu i le galulue faʻatasi a le tele o malo. E talitonu Initonesia o le galulue faʻatasi o le ki lea i le foʻia o luʻitau faʻalelalolagi ma faʻaitulagi e pei o le suiga o le tau, le faʻalavelave tau meaʻai, ma le le mautu o le tamaoaiga.
I le vaʻavaʻai atu i le lumanaʻi, o loʻo i ai le gafatia o Initonesia e faʻaleleia atili ai lana matafaioi e ala i le faʻalauiloaina atili o aganuʻu ma turisi i le itulagi. O fefaʻatauaʻiga faʻaleaganuu faʻavaomalo ma polokalame faʻaleaʻoaʻoga e mafai ona fesoasoani e faʻaleleia atili ai le felagolagomaʻi ma le galulue faʻatasi i le va o atunuʻu o le ASEAN ma le isi vaega o le itulagi.
I'uga
O le galulue faʻatasi a Initonesia i le malae faʻaitulagi o loʻo atagia mai ai mataupu faavae o se faiga faʻavae tutoʻatasi ma galue malosi i fafo. I le avea ai ma malosiaga faʻamalosia i le tuʻufaʻatasia faʻaitulagi i Asia i Sautesasae, e le gata ina saofagā Initonesia i le mautu o le tamaoaiga ma le faʻapolokiki ae faʻalauiloa foʻi tulaga taua o le galulue faʻatasi ma le filemu. E ui o loʻo i ai pea luʻitau, ae o loʻo tautino atu Initonesia e faʻaauau pea ona faia se sao taua i le faʻaleleia atili o le manuia ma le mautu o le itulagi. Faatasi ai ma se fuafuaga faʻava-o-malo atamai ma aofia ai, e mafai e Initonesia ona faʻaauau pea ona faʻamalosia lona tulaga o se taʻitaʻi faʻaitulagi i Asia i Sautesasae ma tua atu.