Su'esu'ega o Fesuia'iga o le Tai i Galuega Tau i le Uafu

Su'esu'ega o Fesuia'iga o le Tai i Galuega Tau i le Uafu

Pendahuluan
O uafu o ni nofoaga taua i feso'ota'iga tau felauaiga, fefa'ataua'iga, ma femalaga'iga a tagata. O le sologa lelei o le fa'agaioiga o galuega tau uafu e a'afia i le tele o mea, e aofia ai le tau, galu, matagi, tafega o le sami, ma tulaga o le vai e pei o le loloto o alāvai ma vanu o le uafu. O nei mea, e taua tele le sao o le tai ona e suia sa'o ai le maualuga o le sami i le aluga o taimi. O suiga o tai e mafai ona avea ma se tulaga lelei pe a fa'ateleina le loloto, ae e mafai fo'i ona avea ma fa'alavelave pe a faigata i va'a ona ulufale, pa'u'ū i le matafaga, pe fa'atali ona o tai maualalo. O le mea lea, o le su'esu'eina o tai o se vaega taua i le fuafuaina o le uafu, fa'agaioiga, ma le saogalemu o va'a.

Manatu Fa'avae o Tai ma o Latou Suiga
O tai o le si'itia ma le pa'ū ifo lea o le maualuga o le sami e mafua ona o le toso a le Masina ma le La i luga o le vai o le Lalolagi, fa'atasi ai ma le faatosinaga o le feliuliua'i o le Lalolagi. I le fa'atinoina, o tai i se nofoaga patino e a'afia fo'i e le foliga o le talafatai, loloto o le vai, fa'atulagaga o le faga, ma le leo o le sami i le lotoifale. O le i'uga, e mafai ona fesuisuia'i uiga o tai i le va o uafu, e tusa lava pe i totonu o ni mamao pu'upu'u fa'afanua.

I se tulaga lautele, e tele ituaiga o tai:
1. Tasi i le aso (diurnal): tasi le tai maualuga ma le tasi le tai maualalo i le aso.
2. Faalua i le aso (semidiurnal): lua tai maualuluga ma lua tai maulalo i le aso e tasi ma maualuga tutusa.
3. Fefiloi: e lua tai maualuga ma tai maulalo ae e le tutusa le maualuga ma le vaitaimi, o lea e sili atu ona lavelave ai fesuiaiga.

O le isi eseesega tāua o le tai o le tautotogo ma le tai o le tau mālūlū. A toetoe lava a tutusa le Masina, le La, ma le Lalolagi (masina atoa po o le masina fou), e masani ona maualuga le maualuga o le tai o le tau (tai o le tautotogo). I le taimi nei, a fausia e le Masina ma le La se tulimanu e tusa ma le 90 tikeri i le Lalolagi, e maualalo le maualuga o le tai o le tau (tai o le tau mālūlū). Mo uafu, o suiga i lenei vaega e i ai ni aafiaga i le loloto aoga ma tulaga lamatia o galuega.

A'afiaga o Suiga o le Tai i le Loloto o Alavai ma Vaita'ele o le Uafu
O loloto o le vai i le uafu e masani ona mamanuina e faʻavae i luga o le tuʻufaʻatasiga o loloto masani, taunuuga o le eliina, ma manaʻoga o le tosoina o le vaʻa. Peitaʻi, o le loloto "fuaina" i luga o se siata bathymetric e le o taimi uma e tutusa ma le loloto moni i soʻo se taimi, aua e fesuisuiaʻi le maualuga o le vai ona o le tai. O le popolega autu o le loloto aoga: o le loloto o le alāvai/vai faʻatasi ai ma le maualuga o le vai o loʻo iai nei e toʻesea ai le avanoa manaʻomia i lalo o le keel (UKC), o le mamao saogalemu lea i le va o le keel o le vaʻa ma le pito i lalo.

FAITAU  Malosiaga fa'afouina mai le sami

A oo ina maulalo le tai, e faʻaitiitia le loloto aoga ina ia:
– Atonu e lē mafai e vaa tetele ona ulu atu pe tuua le uafu.
– E faʻateleina le lamatiaga o le goto ifo o le eleele, aemaise lava i vaega papaʻu e tafe atu ai le vai poʻo nofoaga e iai le palapala e tafe ai.
– E fa'aitiitia le saoasaoa o le fa'agaoioiga o le va'a ona o le tapula'a o le avanoa fa'atulagaina ma e sili atu ona taua le aafiaga o le squat (e "pa'ū" teisi le va'a pe a vave ona alu i le vai papa'u).

I se isi itu, i le taimi e maualuga ai le tai, e faʻateleina le loloto aoga ma e masani ona faʻaaogaina mo:
– E talia ai va'a tetele.
– Fa'atulaga taimi e malaga ese ai/taunuu ai e fa'aitiitia ai fa'atapula'aga o le tafega i le ea.
– Fa'aitiitia ai le mana'omia o le tele naua o le eliina o le eleele (e ui lava e mana'omia pea tulaga fa'atonuina o le saogalemu).

O le Aafiaga o le Tai i Faasologa o le Uafu ma Fegalegaleaiga o Vaa
E fa'alagolago tele galuega tau uafu i le taimi atofaina. Peita'i, e masani ona tatau ona fetu'una'i taimi o va'a ma le tai. I uafu e tetele le tai po'o ni alāvai papa'u, e na'o taimi fa'apitoa e mafai ai ona fa'agaoioia nisi va'a. O a'afiaga e aofia ai:
– E fa’ateleina le taimi e fa’atali ai pe a taunu’u le va’a i le taimi e maulalo ai le tai.
– Fa'aputuga o va'a i le vaega e taula ai ona o le tele o va'a o lo'o fa'atali mo le tai maualuga.
– Fa'aitiitia le gaosiga o le uta ma le la'uina o uta pe afai ua tuai ona taula le va'a pe e tatau ona vave alu ese ina ia mafai ona maua le tai maualuga.

I le isi itu, o uafu e fa'apipi'i fa'amaumauga o le tai i totonu oa latou faiga fa'atulagaina e mafai ona fa'aitiitia ai taimi fa'atali. O le tele o uafu fa'aonaponei e fa'aogaina le va'aiga o le tai, AIS (Automatic Identification System), ma faiga fa'atonutonu o le taunu'u mai o va'a e fa'atulaga ai laina i se auala sili atu ona lelei.

A'afiaga i le Fa'agaioiga ma le Saogalemu o le Utaina ma le La'uina o Mea
E aʻafia foʻi e tai le tulaga o galuega pe a taula se vaʻa. O suiga i le maualuga o le vai e aʻafia ai:
– Fete'ena'iga o le uaea taula: A'o si'itia pe pa'ū ifo le maualuga o le vai, e suia fo'i le maualuga o le va'a. Afai e le fetu'una'i lelei uaea, e mafai ona matuā fufusi pe matuā matala, ma lamatia ai le motusia pe mafua ai ona gaoioi le va'a.
– Fa'atinoga ma le avanoa e ulufale ai i le alatele: o le eseesega o le maualuga i le va o le uafu ma le va'a e suia pe a oo i le tai, o lea e tatau ai ona fetu'una'i le avanoa e ulufale ai tagata faigaluega e puipuia ai fa'alavelave.
– Fa'agaioiga o crane ma nofoaga e fa'agaoioi ai: e ui lava e mautu lelei crane i le uafu, ae o suiga i le tulaga o le va'a e mafai ona a'afia ai le tulimanu e fa'agaoioi ai, aemaise lava i nisi o fa'agaioiga e mana'omia ai le sa'o.

FAITAU  Le aafiaga o le vevela ma le masima i meaola o le gataifale

E fesoʻotaʻi foʻi le saogalemu o folauga ma tafega o le tai. O tafega e o faʻatasi ma le tai maualuga poʻo le tai maualalo e mafai ona faʻateleina ai faigata o le faʻatautaia, aemaise lava i alavai vaapiapi, nofoaga e liliu ai, poʻo uafu o loʻo i gutu o le vaitafe. O tafega malolosi e mafai ona mafua ai ona "tuleia" vaʻa (tulei) i se itu patino, ma faʻateleina ai le lamatiaga o le fetoʻai ma fausaga o le uafu poʻo isi vaʻa.

O le Sootaga i le va o Tai ma le Sedimentation ma le Manaʻoga mo le Dredging
E feso'ota'i vavalalata galu ma le fa'agasologa o le palapala. I le tele o uafu, aemaise lava i latou o lo'o i totonu o auvai po'o tafatafa o gutu o vaitafe, e mafai e tafega o le sami ona ave le palapala i totonu o alāvai ma pesini o le uafu. E mafai e ta'amilosaga o le galu maualuga ona tuleia mea manifinifi i totonu, ae o galu maualalo e mafai ona toe fa'afo'i i fafo pe fa'aputu i ni vaega fa'apitoa e itiiti le malosi.

O le faaputuputuina o palapala e mafua ai le palapala, e manaʻomia ai le eliina soo o le uafu. E fesoasoani le suʻesuʻeina o le tai i le faʻafanua:
– O afea ma o fea e sili ona taatele ai le sone e fa'aputu ai mea.
– Le auala e fegalegaleai ai mamanu o le tai ma le tafega o le vaitafe ma peau.
– O le fuafuaga sili ona lelei mo le eliina o le eleele e faatumauina ai le saogalemu o loloto.

O le fuafuaina lelei o le eliina o le palapala o le a faʻaitiitia ai tau o galuega ma faʻaitiitia ai aafiaga i le siosiomaga, e pei o le palapalā o le vai poʻo le faʻalavelaveina o nofoaga ma aganuʻu.

Metotia o le Su'esu'ega o le Tai mo Mana'oga Tau Uafu
E masani ona faia le su'esu'ega o le tai i ni nai laasaga:
1. Mata'ituina i se fua o le tai i se vaitaimi patino e maua ai fa'amaumauga fa'atusa o le maualuga o le vai.
2. Su'esu'ega fa'ale-harmonic e vavae'ese ai vaega autū o le tai (e.g. M2, S2, K1, O1) ma vavalo i tai i le lumana'i.
3. Fuafuaina o fa'amaumauga fa'atulagaina e pei o le MSL (Mean Sea Level), LAT (Lowest Astronomical Tide), po'o le HAT (Highest Astronomical Tide) lea e fa'aaogaina mo le loloto ma le fa'asinomaga i le mamanu.
4. Tuufaatasia ma suʻesuʻega o femalagaaiga e aofia ai le UKC, squat, ma le saogalemu.
5. Fa'ata'ita'iga o le tafega o le vai i uafu faigata e iloilo ai le tafega o le tai, palapala ma le a'afiaga i gaioiga a va'a.

FAITAU  Le manaʻomia o inisiua mo faifaiva ma vaʻa

I se tulaga fa'atino, e fa'aaogaina taunuuga o le au'ili'iliga e tu'ufa'atasia ai "siata o le tai i le uafu," fuafua ai fa'amalama e ulufale ma alu ese ai va'a, ma lagolago ai fa'ai'uga o le pailate ma va'a toso.

Fuafuaga mo le Fa'aitiitia ma le Fa'aleleia atili o Galuega i le Uafu
Ina ia mautinoa o loʻo lelei pea galuega faatino i le uafu e ui lava i suiga o le tai, e mafai ona faʻatinoina ni nai fuafuaga:
– Pulega o le taimi e tula’i mai ai le tai: fa’atulagaina o tulafono ma fa’asologa mo va’a tetele e folau ai le tai e fa’avae i luga o valo’aga o le tai.
– Fa'aleleia o le eliina o le vai: taula'i i vaega taua o le palapala ma fetu'una'i le tele o le eliina o le vai i le vaitau ma le tulaga o lo'o iai nei.
– Faaleleia atili o atinae tetele: faalolotoina o alāvai, toe faaleleia o le pesini e liliu ai, po o le fausiaina o puipui o le vai e faaitiitia ai le palapala ma galu.
– Faiga faʻamatalaga taimi moni: fuaina saʻo o le maualuga o le vai, tafega o le vai ma le tau e fesoasoani ai i le faia o faʻaiuga.
– Faiga saogalemu mo le taula: fa'aaogaina o se mooring winch ma le mata'ituina o le fe'avea'i o le maea ina ia 'aua ne'i avea suiga i le maualuga o le vai ma se lamatiaga.

Faatasi ai ma lenei auala, e mafai e uafu ona faʻaitiitia taimi faʻatali, faʻateleina le saogalemu, ma faʻatumauina le sologa lelei o le tafega o oloa.

I'uga
E tele le aafiaga o fesuiaʻiga o le tai i galuega faatino i le uafu, mai le loloto lelei o le alāvai, faʻatulagaina o femalagaiga o vaʻa, saogalemu o le taula, i manaʻoga o le faʻaputuina o le vai ma le eliina o le sami. O uafu o loʻo feagai ma le tele o le tai poʻo vai papaʻu e tatau ona pulea galuega e faʻavae i luga o le saʻo o le auʻiliʻiliga o le tai. E ala i le mataʻituina malosi o faʻamaumauga, faʻamoemoeina o le vaʻaiga, tuʻufaʻatasia o faiga faʻatonutonu o le uafu, ma taʻiala talafeagai mo le faʻaitiitia o le mamafa, e mafai ai e uafu ona faʻateleina le lelei aʻo faʻatumauina pea tulaga faʻatonuina o le saogalemu. I le iuga, o le auʻiliʻiliga o le tai e le gata o se mea e manaʻomia faʻapitoa ae o se faʻavae taua foi mo le tauvaga o le uafu i se faiga faʻatautaia o felauaiga i le gataifale o loʻo faʻateleina le malosi.

Taofi faamatalaga