O mea uma lava i lenei atulaulau e faia a'e i atomuO atoma e faia a'e i protons, neutrons, ma electrons. E iai le eletise lelei i protons, e iai le eletise leaga i electrons, ma e leai se eletise i neutrons. O lo'o iai i se atoma le tele o electrons, protons, ma neutrons. Afai e tutusa le aofa'i o electrons ma le aofa'i o protons, o le aofa'i atoa o le eletise i luga o le atoma e leai. O ia atoma e leai se eletise. Afai e sili atu le aofa'i o electrons i le aofa'i o protons, e tele atu electrons i le atoma, ma mafua ai ona molia leaga. Afai e sili atu le aofa'i o electrons i le aofa'i o protons, e tele atu protons i le atoma, ma mafua ai ona molia lelei.
O meafaitino uma lava e faia a'e i atomu, o lea afai e tutusa le tele o electrons o atomu e fausia ai se mea atoa ma protons, o lona uiga e leai se totogi o le mea po'o le neutral. I le isi itu, afai e tele atu electrons o atomu e fausia ai se mea atoa nai lo protons, o lona uiga e iai se totogi leaga o le mea. E fa'apena fo'i, afai e itiiti ifo electrons o atomu e fausia ai se mea atoa nai lo protons, o lona uiga e iai se totogi lelei o le mea.
E tele mea e fetaia'i i le olaga i aso faisoo e toetoe lava a leai se eletise. Peita'i, e mafai ona fa'aola nei mea i le eletise. O le suia o se mea e leai se eletise i se mea e fa'aola e mafai ona faia e ala i le fe'ese'esea'iga po'o le fa'aosofiaga. fa'ata'ita'iga o le fa'atumuina o le eletise Ua faʻamatalaina le auala e sui ai se mea e le faaituau i se mea e tumu i le eletise e ala i le feeseeseaʻiga ma se isi mea. fa'ata'ita'iga o le fa'atumuina o se mea e ala i le fa'aosofiaga Ua talanoaina fo'i le fa'agasologa o le liua o se mea e le fa'aitu'au i se mea e fa'atumuina i le eletise e fa'aaoga ai le induction. I le metotia o le friction, o le mea e fa'atumuina i le eletise e pa'i atu i ai se isi mea, ae i le metotia o le induction, o le mea e fa'atumuina i le eletise e le pa'i atu i ai ae na'o le aumaia fa'alatalata i se isi mea e fa'atumuina i le eletise.
O se fasi palasitika sa i le amataga e leai se mea e fa'aaogaina, e toe fa'atumuina i le eletise pe a uma ona oloina i fulufulu po'o lauulu mago. O le fa'amaoniga ua fa'atumuina le palasitika i le eletise, o le tete'e lea o ni u'amea palasitika se lua ua oloina i fulufulu po'o lauulu mago. O u'amea palasitika e lua e tete'e le tasi i le isi ona e tutusa le mamafa o la'ua uma. E pei ona fa'amatalaina i le autu le fa'atumuina o le eletise, e tusa ai ma le maliega e faʻavae i luga o le fautuaga a Benjamin Franklin (1706-1790), o le eletise e maua i le palasitika e fuafuaina o se eletise leaga. O le palasitika e molia leaga ona o le aofaʻi atoa o eletise i totonu o le palasitika e sili atu nai lo le aofaʻi o protons. I le amataga, o le palasitika e le faʻaituau o lea e mafai ai ona faʻaiʻuina o le tele o eletise e maua i le palasitika e sau mai fulufulu mago poʻo lauulu. O eletise i totonu o fulufulu poʻo lauulu e siitia atu i le palasitika i le taimi o le feeseeseaʻiga i le va o le palasitika ma le fulufulu poʻo lauulu. I le amataga, e le faʻaituau le fulufulu o lea a siitia ana eletise i le palasitika, e leai ni eletise i totonu o le fulufulu ma e tele atu protons. E tele atu protons i totonu o le fulufulu o lea e maua ai le moli lelei i totonu o le fulufulu. A maeʻa le feeseeseaʻiga, e maua le moli leaga i totonu o le palasitika ma e maua le moli lelei i totonu o le fulufulu.
O le aofaʻi o eletise ua fesiitaʻi mai le fulufulu i le palasitika e tutusa ma le aofaʻi o eletise ua leiloa mai le palasitika. A maeʻa le feteʻenaʻiga, e tele atu eletise i le palasitika o lea e maua ai le totogi leaga, ae o le fulufulu e le lava eletise o lea e maua ai le totogi lelei. O le totogi mama i luga o le palasitika = aofaʻi o eletise – aofaʻi o protons. E faʻapena foʻi, o le totogi mama o le fulufulu = aofaʻi o protons – aofaʻi o electrons. E leai se totogi e leiloa i le taimi o le feteʻenaʻiga, e le faia foʻi se totogi i le taimi o le feteʻenaʻiga, o le mea e tupu o le fesiitaʻiga o le totogi. E maua le totogi leaga i le palasitika ma e maua le totogi lelei i le fulufulu. O lea la, e faʻavavau le totogi eletise.
Tulafono o le faasaoina o le eletise Ua taʻua ai i totonu o se faiga tapuni, e le faia pe faʻaumatia le eletise ae naʻo le fesiitaʻi mai le tasi mea i le isi. A faʻatumuina lelei le tasi mea, e faʻatumuina foʻi le isi mea i le taimi e tasi i le itu leaga, ma e tutusa le mamafa o le mamafa o mea taʻitasi. O le faiga tapuni i le faʻamatalaga o loʻo i luga o loʻo faʻaalia e pei ona taua i lalo. Mo se faʻataʻitaʻiga, pe a mili le palasitika ma le fulufulu, e manatu o le fesiitaʻiga o le mamafa eletise e naʻo le va o le palasitika ma le fulufulu e tupu. O lea la, naʻo le fulufulu ma le palasitika e fegalegaleai. O le mea moni, e iai le ea o siomia ai i tatou, o lea e aofia ai foʻi le ea i le faagasologa o le feteʻenaʻiga i le va o le palasitika ma le fulufulu. Afai e amanaʻia foʻi le ea, o le tulafono o le faʻasaoina o le mamafa e faʻaaoga pea i le palasitika, fulufulu, ma le ea. Afai a maeʻa le feteʻenaʻiga, e faʻatumuina le palasitika i le 5, mo se faʻataʻitaʻiga, ma faʻatumuina le fulufulu i le 3, mo se faʻataʻitaʻiga, ona faʻatumuina foʻi lea o le ea o loʻo siomia ai i le 2. O lea la, o le aofaʻi atoa o le mamafa eletise i le va o nei mea e tolu e fegalegaleai e leai se tasi. Afai naʻo le palasitika ma le fulufulu e fegalegaleai, pe a faʻatumuina le palasitika i le 5, e faʻatumuina lelei le fulufulu i le 5, o lea o le aofaʻi atoa o le mamafa eletise o le palasitika ma le fulufulu e leai se tasi. O moli eletise e 2, 3, po'o le 5 ua na'o ni fa'ata'ita'iga. O le mea moni, o le aofa'i o le moli eletise e le tele naua, ae o se fa'atelega o le moli eletise o se eletise po'o se proton. Fa'amolemole su'esu'e le autu. le fa'atumuina o le eletise e faamanino ai lou malamalama i le tele o le eletise o loʻo i ai i se mea.
