Teoria o le Fa'aaogāina o Mea a Keynesian: O se Auala Fa'aletamaoaiga Lautele i le Fa'aaogāina o Mea a Aiga
Pendahuluan
O le aʻoaʻoga o le faʻaaogāina o tupe o se vaega taua tele o le auʻiliʻiliga o le tamaoaiga lautele, aemaise lava i le iloiloina o amioga a aiga i le faʻaaogaina o a latou tupe maua. O se tasi o tagata sili ona tāua i le atinaʻeina o le aʻoaʻoga o le faʻaaogāina o tupe o John Maynard Keynes. I lana galuega tāua, "The General Theory of Employment, Interest, and Money," na lomia i le 1936, na faʻalauiloa mai ai e Keynes se vaaiga fou i le faʻaaogāina o tupe lea na suia ai le faʻataʻitaʻiga ma faiga faʻavae tau tamaoaiga o lona taimi.
Talaaga Fa'ateorē
A o le’i talanoaina loloto le mataupu faavae o le fa’aaogāina o tupe a Keynes, e taua le malamalama i le tala faasolopito ma le mafaufauga fa’avae o le tamaoaiga. A o le’i iai Keynes, sa pulea e le tamaoaiga masani, ma talitonu o maketi e masani ona aga’i atu i le paleni. Peita’i, o le aafiaga o le Pa’ū Tele o le Tamaoaiga i le vaitau o le 1930 na fa’aalia ai e le lava lenei mataupu faavae e fa’amatalaina ai mea tutupu tau tamaoaiga. Na matauina e Keynes o amioga fa’aaogāina tupe ma tupe fa’aalu uma e le gata ina a’afia e tau ma fua faatatau o tului, ae fa’apea fo’i i tupe maua fa’amoemoeina ma mea tau mafaufau.
Manatu Autū i le Aʻoaʻoga Faʻatau a Keynes
O le a'oa'oga a Keynes i le fa'aaogāina o mea e fa'atatau i ni manatu autū se tele e taumafai e fa'amatala pe fa'apefea ona fuafua e tagata ta'ito'atasi po'o aiga a latou fa'aaogāina o mea. E lua o mea e sili ona lauiloa o le fa'atinoga o le fa'aaogāina o mea ma le uiga fa'atatau o le fa'aaogāina o mea.
1. Galuega Fa'aaogāina
O le galuega fa'aaogā a Keynes e fa'atatau i le tulaga o le fa'aaogāina i tupe maua e mafai ona fa'aaogāina (tupe maua pe a uma lafoga). I se faaupuga faigofie, e mafai ona tusia le galuega fa'aaogā a Keynes e fa'apea:
\[ C = C_0 + cY_d \]
di mana:
– \( C \) o le aofaʻi atoa o le faʻaaogaina,
– \( C_0 \) o le fa'aaogāina tuto'atasi, o lona uiga o le fa'aaogāina e fa'aauau pea e ui lava e leai se tupe maua e mafai ona fa'aaogāina,
– \( c \) o le uiga fa'atatau o le fa'aaogāina (MPC),
– \( Y_d \) o tupe maua e mafai ona fa'aaluina.
2. Faiga Fa'atauva'a e Fa'aaogā (MPC)
O le marginal proneness to consume (MPC) o le vaega lea o tupe maua faaopoopo e mafai ona faaaogaina i le faaaogaina nai lo le teuina. I se fua faatatau, e mafai ona faamatalaina le MPC e faapea:
\[ MPC = \frac{\Delta C}{\Delta Y_d} \]
O lenei manatu e faʻamatalaina ai se sootaga tuusaʻo i le va o suiga i tupe maua ma suiga i le faʻaaogaina. Na finau Keynes o le MPC o se tau i le va o le 0 ma le 1, o lona uiga o iunite faʻaopoopo taʻitasi o tupe maua e le o faʻaaogaina atoa; o nisi e sefe.
Aafiaga ma Aafiaga o Faiga Faavae
O le aʻoaʻoga a Keynes e uiga i le faʻaaogāina o tupe e tele ni ona aafiaga tāua, aemaise lava i le faiga faʻavae tau tupe. Na finau Keynes e faʻapea i se tamaoaiga vaivai poʻo se paʻū o le tamaoaiga, e manaʻomia e le malo ona faʻalavelave e faʻaosofia ai le faʻaaogāina o tupe ma tupe teufaafaigaluega. O le faiga faʻavae tau tupe faʻalauteleina, e pei o le faʻaitiitia o lafoga poʻo le faʻateleina o tupe faʻaalu a le malo, e mafai ona faʻateleina ai tupe maua a tagata, lea o le a faʻateleina ai le faʻaaogāina o tupe e tusa ai ma le galuega faʻatino o le faʻaaogāina o tupe ua taʻua muamua.
E le gata i lea, na faʻalauiloa foʻi e Keynes le manatu o le "multiplier effect," lea o le faʻateleina o tupe faʻaalu o le a iʻu ai i le faʻateleina tele o tupe maua a le atunuʻu ma le aofaʻi o le faʻaaogaina. I se isi faaupuga, o iunite faʻaopoopo taʻitasi o tupe faʻaalu a le malo o le a iʻu ai i le faʻateleina o le sili atu ma le tasi le iunite i le tamaoaiga lautele ona o le faʻateleina pea o tupe maua ma le faʻaaogaina.
Iloiloga ma le Atinaʻeina o le Teori o le Faʻaaogaina o Mea
E ui i lona faatosinaga tele, ae sa le’i aunoa ma ni faitioga ma ni isi atinae i le a’oa’oga a Keynes i le fa’aaogaina o mea. Na finau nisi o tagata atamamai tau tamaoaiga e fa’apea, o le auala a Keynes sa faigofie tele ma sa le’i aofia ai isi mea e ono a’afia ai le fa’aaogaina o mea, e pei o fa’amoemoega i le lumana’i, pasene o tului, ma le tamaoaiga atoa.
O se tasi o atinaʻeina o le aʻoaʻoga faʻatau a Keynesian o le Life-Cycle Hypothesis, na fautuaina e Franco Modigliani ma Richard Brumberg i le vaitau o le 1950. E tusa ai ma lenei aʻoaʻoga, e fuafua e tagata taʻitoʻatasi a latou faʻatauga ma tupe teu i o latou olaga atoa e faʻavae e le gata i tupe maua o loʻo iai nei ae faʻapea foʻi i tupe maua e faʻamoemoeina ma manaʻoga faʻatauga i le matua.
E le gata i lea, o le Permanent Income Hypothesis, na fautuaina e Milton Friedman i le vaitau o le 1950, o loʻo faʻamatalaina ai foʻi o le faʻalagolago o le faʻaaogāina o tupe e le gata i tupe maua o loʻo iai nei ae faʻapea foʻi i tupe maua tumau e faʻamoemoeina. E tusa ai ma le tala a Friedman, o le a taumafai tagata taʻitoʻatasi e faʻatumauina le tulaga o le faʻaaogāina o tupe e ala i le mafaufau i tupe maua mo se taimi umi nai lo le tali atu i suiga le tumau o tupe maua.
I'uga
O le aʻoaʻoga a Keynes i le faʻaaogāina o tupe ua maua ai se faʻavae taua mo le malamalama i amioga faʻaaogāina o tupe i se tulaga faʻaletamaoaiga lautele. I le faʻamamafaina o le sootaga i le va o tupe maua e mafai ona faʻaaogāina ma le faʻaaogāina o tupe ma le faʻalauiloaina o le manatu o le MPC, na saunia ai e Keynes se meafaigaluega mamana mo le auʻiliʻiliga o faiga faʻavae tau tamaoaiga, aemaise lava i taimi o faʻalavelave tau tamaoaiga.
E ui ina faitioina ma toe suia e isi atina'e fa'ateorē e pei o le Life Cycle Hypothesis ma le Permanent Income Hypothesis, ae o lo'o tumau pea le tāua o sao o Keynes ma avea ma fa'avae o le faiga fa'avae tau tupe fa'aonaponei. O se malamalamaga atoatoa i lenei mataupu fa'atatau i le fa'aaogāina o mea e mana'omia e tagata atamamai i le tamaoaiga, tagata faia tulafono, ma so'o se tasi e fiafia e su'esu'e le fa'agasologa o le tamaoaiga.
E le gata ina saunia e Keynes se aʻoaʻoga ae faʻapea foʻi ma se faʻataʻitaʻiga fou na faʻamalosia ai se matafaioi malosi a le malo i le tamaoaiga, aemaise lava i le tausia o le mautu ma le tuputupu aʻe o le tamaoaiga e ala i faiga faʻavae e faʻatatau i le faʻatosinaina o le faʻaaogaina ma tupe teufaafaigaluega. O le mea lea, o le aʻoaʻoga a Keynes i le faʻaaogaina o mea o se poutū taua i le fesoasoani ia i tatou e malamalama ma pulea lelei le tamaoaiga.