15 Faʻataʻitaʻiga o Fesili e uiga i le Vevela ma le Vevela
Fa'atulagaina o le Thermometer
1. O le termometa ua fa'atulagaina X o lo'o fa'aalia ai le -30o i le tulaga aisa o le vai ma le 90o i le tulaga pupuna o le vai. Vevela 60oE tutusa le X ma le …
A. 20 oC
B. 45 oC
C. 50 oC
D. 75 oC
E. 80 oC
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tulaga aisa o le vai i luga o le termometa X = -30o
O le pupuna o le vai i luga o le termometa X = 90o
Na fesili atu: 60oX = ….. oC
Tali:
I le fua o Fahrenheit, o le tulaga aisa o le vai e 32oF ma o le tulaga pupuna o le vai e 212oF. E iai le eseesega o le 212 i le va o le tulaga aisa ma le tulaga pupuna o le vaio - 32o = 180o.
I le fua o le Celsius, o le tulaga aisa o le vai e 0oC ma o le tulaga pupuna o le vai e 100oC. E iai le eseesega o le 100°C i le va o le tulaga aisa ma le tulaga pupuna o le vai.o - 0o = 100o.
I le fua fa'atatau X, o le tulaga aisa o le vai e -30oX ma o le tulaga pupuna o le vai e 90oX. E iai le eseesega o le 90 i le va o le tulaga aisa ma le tulaga pupuna o le vaio – (-30o) = 90o + 30o = 120o.
Liliu le fua X i le fua Celsius:

O le tali sa'o o le D.
Fa'alauteleina
2. Ua fa'avevela se u'amea i le vevela o le 80oE 115 cm le umi o le C. Afai o le coefficient o le fa'alauteleina laina o le u'amea e 3.10-3 oC-1 ma o le vevela muamua o le uʻamea e 30oC, o lona uiga o le umi muamua o le uʻamea o le….
A. 100 cm
B. 101,5 senitimita
C. 102 senitimita
D. 102,5 cm
E. 103 cm
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Vevela muamua (T1) = 30oC
Vevela mulimuli (T2) = 80oC
Suiga o le vevela (ΔT) = 80oC - 30oLe C = 50oC
O le fua fa'atatau o le fa'alauteleina laina o le u'amea (α) = 3.10-3 oC-1
O le umi mulimuli o le u'amea (L) = 115 cm
Na fesili atu: O le umi muamua o le uʻamea (Lo)
Tali:
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le umi:

O le tali sa'o o le A.
3. O le umi muamua o se uʻamea apameme e 40 cm. A faʻavevela i le vevela o le 80oE 40,04 cm le umi o le C. Afai o le coefficient of linear expansion of brass e 2,0 x 10-5 oC-1 O le vevela muamua la o le uʻamea apamemea o le….
A. 20 oC
B. 22 oC
C. 25 oC
D. 30 oC
E. 50 oC
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Vevela mulimuli (T2) = 80oC
Umi muamua (Lo) = 40cm
Umi mulimuli (L) = 40,04 cm
Fa'ateleina o le umi (ΔL) = 40,04 cm – 40 cm = 0,04 cm
O le fua fa'atatau o le fa'alauteleina laina o apameme (α) = 2,0 x 10-5 oC-1
Na fesili atu: Vevela muamua (T1)
Tali:
Fua fa'alautele u'amea:

0,04 = (2,0 x 10-5)(40)(80 – T1)
0,04 = (80 x 10-5)(80 – T1)
0,04 = 0,0008 (80 – T1)
0,04 = 0,064 – 0,0008 T1
0,0008 T1 = 0,064 - 0,040
0,0008 T1 = 0,024
T1 = 30oC
O le tali sa'o o le D.
Fesiitaiga o le Vevela e ala i le Fa'asoloina
4. O uʻamea e tutusa le lapoʻa, ae faia i uʻamea eseese, ua faʻapipiʻiina e pei ona faʻaalia i le ata o loʻo i lalo. Afai o le faʻavevela o le uʻamea I e 4 taimi le faʻavevela o le uʻamea II, o lona uiga o le vevela i le feiloaʻiga o uʻamea e lua o le…
A. 450 C
B. 400 C
C. 350 C
D. 300 C
E. 250 C
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tutusa le tele o le au
Fa'avevela o le u'amea I = 4k
Fa'avevela o le u'amea II = k
Vevela o le pito u'amea I = 500 C
Vevela o le pito u'amea II = 00 C
Na fesili atu: Vevela i le feiloa'iga o u'amea e lua
Tali:
O le fua fa'atatau mo le fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela e ala i le fa'aosofiaga:
![]()
Fa'amatalaga: Q/t = fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela, k = fa'atinoina o le vevela, A = lautele o le fogaeleele, T1-T2 = suiga i le vevela, l = umi o le uʻamea
Vevela i le tuaoi o le vaalele P ma le Q:

E lua u'amea lapopo'a A ma le B o lea ua ave'esea ai le lautele o le laualuga (A) ma le umi (l) o u'amea mai le fuafuaga.
O le tali sa'o o le B.
5. Ia e ua'i toto'a atu i le fa'amatalaga lenei!
(1) Fa'aolaolaina o u'amea
(2) O le eseesega o le vevela i le va o pito u'amea
(3) Umi o le u'amea
(4) Tele o u'amea
O mea e fuafua ai le saoasaoa o le sosolo o le vevela i totonu o le uʻamea o...
A. (1), (2) ma le (3)
B. (1) ma le (4)
C. (2) ma le (4)
D. (3) ma le (4)
E. (4) na'o
Talanoaga
E fa'avae i luga o le fua fa'atatau mo le fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela e ala i le fa'aosofiaga, o mea e fuafua ai le fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela o le fa'aosofiaga o le u'amea (k), le eseesega o le vevela i le va o pito o le u'amea (T) ma le umi o le u'amea (l). E leai se aafiaga o le mamafa o le u'amea.
O le tali sa'o o le A.
6. E lua uʻamea PQ e tutusa le lapoʻa, ae eseese ituaiga uʻamea o loʻo faʻapipiʻi e pei ona faʻaalia i le ata o loʻo i lalo. Afai o le coefficient o le faʻavevela o le vevela P e faaluaina le coefficient o le faʻavevela o le vevela Q, o lona uiga o le vevela i le tuaoi i le va o P ma le Q e...
A. 84°C
B. 78°C
C. 72°C
D. 70°C
E. 90°C
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
E tutusa le lapopo'a o tootoo PQ.
Fa'asologa o le fa'avevela o le u'amea P (kP) = 2k
Fa'asologa o le fa'avevela o le u'amea Q (kQ) = k
Na fesili atu: Vevela i le tuaoi o le vaalele P ma le Q
Tali:
O le fua fa'atatau mo le fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela e ala i le fa'aosofiaga:
![]()
Fa'amatalaga: Q/t = fua fa'atatau o le fesiitaiga o le vevela, k = fa'atinoina o le vevela, A = lautele o le fogaeleele, T1-T2 = suiga i le vevela, l = umi o le uʻamea
Vevela i le tuaoi o le vaalele P ma le Q:

E tutusa le lapopo'a o tootoo PQ o lea ua ave'esea ai le A ma le l mai le fuafuaga.
E leai se tali sa'o.
Suiga o le Folasaga
7. 1 kg o le aisa i le vevela o le 0 oC ua palu faatasi ma le 0,5 kg o le vai i le vevela e 0 oC, ona…
A. e liu aisa nisi o le vai
B. ua liusuavai nisi o aisa
C. ua liusuavai uma aisa
D. e liu aisa uma le vai
E. e tumau pea le mamafa o le aisa i le vai
Talanoaga
O le upu aisa e faʻaalia ai le vai i lona tulaga maʻaʻa, ae o le upu vai e faʻaalia ai le vai i lona tulaga vai.
I le vevela o le 0oE suia le aisa mai le malō i le vai. Ina ia suia le tulaga o le aisa, e tatau ona mitiia e le aisa le vevela. E palu le aisa ma le vai, o lea e tatau ai ona mitiia e le aisa le vevela mai le vai. Peitaʻi, e 0°C foʻi le vevela o le vai.oC ina ia leai se vevela e mitiia e le aisa. O lea la, e tumau pea le mamafa o le aisa i le vai.
O le tali sa'o o le E.
Mataupu Faavae o le Uliuli
8. I totonu o se ipu uʻamea e 200 kalama le mamafa o loʻo i ai le 100 kalama o le suāuʻu i le vevela o le 20 oC. E 50 kalama o le uʻamea i le vevela o le 75 ua tuʻu i totonu o le fagu. oC. Afai e si'itia le vevela o le ipu i le 5oC ma vevela fa'apitoa suāuu = 0,43 kalori/g oC, o lona uiga o le vevela faapitoa o le uʻamea o le...
A. 0,143 kalori/g oC
B. 0,098 kalori/g oC
C. 0,084 kalori/g oC
D. 0,075 kalori/g oC
E. 0,064 kalori/g oC
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Mamafa o le ipu uʻamea (m) = 200 kalama
Vevela muamua o le ipu uʻamea (T1) = 20oC
O lo'o i totonu o le fagu u'amea le suāu'u o lea la o le vevela o le suāu'u = o le vevela o le fagu u'amea.
Vevela mulimuli o le ipu uʻamea (T2) = 20oC+5oLe C = 25oC
Mamafa o le suāuu (m) = 100 kalama
Vevela patino o le suāuu (c suāuu) = 0,43 cal/g oC
Vevela muamua o le suāuu (T1) = 20oC
O lo'o i totonu o le fagu le suāu'u ina ia tutusa le vevela o le suāu'u ma le fagu u'amea. O lea la, afai o le vevela mulimuli o le fagu u'amea e 25oC ona 25 lea le vevela mulimuli o le suāuuoC.
Vevela mulimuli o le suāuu (T2) = 20oC+5oLe C = 25oC
Mamafa o le uʻamea (m) = 50 kalama
Vevela muamua o le u'amea (T1) = 75oC
E fa'asusu le u'amea i le suāu'u i totonu o se fagu, o lea e iai le u'amea i le paleni fa'avevela ma le suāu'u ma le fagu. O lea la, afai o le vevela mulimuli o le fagu e 25oC ona 25 lea le vevela mulimuli o le uʻameaoC.
Na fesili atu: Vevela fa'apitoa o le u'amea (c u'amea)
Tali:
Vevela e fa'asa'olotoina e le u'amea:
Q = mc ΔT = (50)(c)(75-25) = (50)(c)(50) = 2500c kalori
Vevela e mitiia e le ipu uʻamea:
Q = mc ΔT = (200)(c)(25-20) = (200)(c)(5) = 1000c kalori
Vevela e mitiia e le suāuu:
Q = mc ΔT = (100)(0,43)(25-20) = (43)(5) = 215 kalori
O le mataupu faavae a Black e taʻu mai ai i totonu o se faiga tapuni ma tuʻufua, o le vevela e faʻasaʻolotoina e se mea e maualuga le vevela e mitiia e se mea e maualalo le vevela.
Q ua fa'asa'olotoina = Q ua mitiia
2500c = 1000c + 215
2500c – 1000c = 215
1500c = 215
c = 215/1500
c = 0,143 kalori/g oC
O le tali sa'o o le A.
9. O se ipu tioata o loʻo i ai le 200 kalama o le vai i le vevela o le 20°C ua faʻatumuina i le 50 kalama o le aisa i le vevela o le -2°C. Afai e naʻo le fesuiaʻiga o le vevela e tupu i le va o le vai ma le aisa, a maeʻa ona oʻo i le paleni, o le a maua mea nei: (c vai = 1 cal/gr°C; ces = 0,5 kalori/gr°C; L = 80 kalori/gr)
A. ua liusuavai uma aisa ma ua sili atu le vevela i le 0°C
B. ua liusuavai uma aisa ma ua 0°C le vevela
C. E lē o aisa uma e liusuavai ma e 0°C le vevela
D. o le vevela o le faiga atoa e i lalo ifo o le 0°C
E. e liu aisa nisi o le vai ma e 0°C le vevela o le masini
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Tele o le vai (msavili) = 200 kalama
Vevela o le vai (Tsavili) = 20oC
Vevela fa'apitoa o le vai (csavili) = 1 kal/gr°C
Tele o le aisa (mes) = 50 kalama
Vevela o le aisa (Tes) = -2oC
Vevela fa'apitoa o le aisa (c)es) = 0,5 kal/gr°C
Vevela o le vai ua liusuavai (L) = 80 kal/gr
Tali:
Fa'avevela e si'itia ai le vevela o le aisa mai le -2oC i le 0oI:
Q = mc ΔT
Q = (50 kalama)(0,5 kal/gr°C)(0oC – (-2oC))
Q = (50)(0,5 kal)(2)
Q = 50 kalori
Fa'avevela e fa'a'asu uma aisa i le vai:
Q = m L = (50 kalama)(80 kalori/kalama) = 4000 kalori
Fa'avevela e fa'aitiitia ai le vevela o vai uma mai le 20oC i le 0oI:
Q = mc ΔT
Q = (200 kalama)(1 kal/gr°C)(0oC – (20oC))
Q = (200)(1 kalori)(-20)
Q = -4000 kalori
O le faailoga lelei o lona uiga ua faaopoopoina le vevela, o le faailoga leaga o lona uiga ua tatalaina le vevela.
Fa'avevela e si'itia ai le vevela o le aisa i le 0oO le C e 50 kalori, ma o le vevela e manaʻomia e faʻamalūlū ai aisa uma e 4000 kalori. O lea la, o le aofaʻi o le vevela e manaʻomia e faʻamalūlū ai aisa uma e 4050 kalori. O le vevela e maua o le vevela e faʻasaʻolotoina e le vai, e 4000 kalori.
E mafai ona fa'ai'uina e le lava le vevela o lo'o maua e fa'amalūlūina ai le aisa uma i le vai. O le tele o le aisa ua fa'amalūlūina i le vai, ae o se vaega itiiti e le'i fa'amalūlūina. O lenei vai ma le aisa o totoe e iai le vevela o le 0°C.oC.
O le tali sa'o o le C.
10. O se fasi alumini e 200 kalama le mamafa i le vevela o le 20oUa tu'u le C i totonu o se pesini vai e 100 kalama le mamafa ma e 80 le vevela.oC. Afai e iloa le vevela faapitoa o le alumini e 0,22 cal/g oC ma o le vevela faapitoa o le vai e 1 cal/g oC, ona latalata lea o le vevela mulimuli o le alumini i le…
A. 20oC
B. 42oC
C. 62oC
D. 80oC
E. 100oC
Talanoaga
Ua iloa :
Mamafa o le alumini = 200 kalama
Vevela o le alumini = 20oC
Mamafa o le vai = 100 kalama
Vevela o le vai = 80oC
Vevela faapitoa o le alumini = 0,22 cal/g oC
Vevela patino o le vai = 1 cal/g oC
Fesiligia : vevela mulimuli o le alumini
Tali :
O lo'o i totonu o le vai le alumini o lea o le vevela mulimuli o le alumini = o le vevela mulimuli lea o le vai.
O le vevela e fa'asa'olotoina e le vai e maualuga le vevela (Q e fa'asa'olotoina) = le vevela e mitiia e le alumini e maualalo le vevela (Q e mitiia)
msavili c (ΔT) = maluminium c (ΔT)
(100)(1)(80 – T) = (200)(0,22)(T – 20)
(100)(80 – T) = (44)(T – 20)
8000 – 100T = 44T – 880
8000 + 880 = 44T + 100T
8880 = 144T
T = 62oC
O le tali sa'o o le C.
11. O se tupe siliva e mamafa e 50 kalama i le vevela o le 85 °C ua fufui i totonu o le 50 kalama o le vai i le vevela o le 29,8 °C (vevela patino o le vai = 1 cal.g -1 .°C-1 ). Afai o le vevela mulimuli e 37 °C ma e le mitiia e le koneteina le vevela, o lona uiga o le vevela patino o le uʻamea e…
A. 0,15 kalori kalama -1 .°C-1
B. 0,30 kalori kalama -1 .°C-1
C. 1,50 kalori kalama -1 .°C-1
D. 4,8 kalori kalama -1 .°C-1
E. 7,2 kal.g -1 .°C-1
Talanoaga
Ua iloa :
Mamafa o le u'amea (mlogam) = 50 kalama
Vevela o le u'amea = 85oC
Tele o le vai (msavili) = 50 kalama
Vevela o le vai = 29,8oC
Vevela fa'apitoa o le vai (csavili) = 1 kal.g -1 .°C-1
Vevela mulimuli o le paluga = 37oC
Fesiligia : vevela fa'apitoa o le u'amea (c u'amea)
Tali :
O le vevela e fa'asa'olotoina e le u'amea e maualuga le vevela (Q ua fa'asa'olotoina) = le vevela e mitiia e le vai e maualalo le vevela (Q ua mitiia)
mlogam c (ΔT) = msavili c (ΔT)
(50)(c)(85 – 37) = (50)(1)(37 – 29,8)
(c)(85 – 37) = (1)(37 – 29,8)
48 c = 7,2
c = 0,15 kal.g -1 .°C-1
O le tali sa'o o le A.
12. O se aisa poloka e 50 kalama i le 0°C ua fufui i totonu o le 200 kalama o le vai i le 30°C ua tuu i totonu o se pusa faapitoa. Ia faapea e le mitiia e le pusa le vevela. Afai o le vevela faapitoa o le vai e 1 cal.g- 1 ° C -1 ma o le vevela o le fefiloi o le aisa e 80 kal.g -1, o lona uiga o le vevela mulimuli o le paluga o le….
A. 5°C
B. 8°C
C. 11°C
D. 14°C
E. 17°C
Talanoaga
Ua iloa :
Tele o le aisa (mes) = 50 kalama
Vevela o le aisa = 0°C
Tele o le vai (msavili) = 200 kalama
Vevela o le vai = 30oC
Vevela fa'apitoa o le vai (csavili) = 1 kal.g- 1 ° C -1
Vevela o le fefiloi o le aisa (Les) = 80 kal.g -1
Fesiligia : vevela mulimuli o le paluga
Tali :
Fuafua muamua le tulaga mulimuli:
O le vevela e fa'asa'oloto e le vai e fa'aitiitia ai lona vevela mai le 30oC i le 0oI:
Qese = msavili csavili (ΔT) = (200)(1)(30-0) = (200)(30) = 6000
O le vevela e manaʻomia e faʻamalūlūina ai le aisa uma:
Qliusuavai = mes Les = (50)(80) = 4000
O le vevela e faʻaaogaina e faʻamalūlū ai aisa uma e naʻo le 4000 ae o le aofaʻi o le vevela e maua e 6000. E mafai ona faʻaiʻuina o le vevela mulimuli o le paluga e sili atu i le 0.oC.
Mataupu Faavae o le Uliuli :
Vevela e fa'asa'olotoina e le vai = vevela e fa'amalūlūina ai le aisa uma + vevela e fa'ateleina ai le vevela o le vai aisa
(msavili)(csavili)(ΔT) = (mes)(Les) + (mes)(csavili)(ΔT)
(200)(1)(30-T) = (50)(80) + (50)(1)(T-0)
(200)(30-T) = (50)(80) + (50)(T-0)
6000 – 200T = 4000 + 50T – 0
6000 – 4000 = 50T + 200T
2000 = 250T
T = 2000/250
T = 8oC
O le tali sa'o o le B.
Suiga i le tulaga o mea faitino
13. O le kalafi o loʻo i lalo o loʻo faʻaalia ai le sootaga i le va o le vevela (T) ma le vevela (Q) e faʻaaogaina i le 1 kalama o mea malo. O le aofaʻi o le vevela o le ausa o le mea malo o le…
A. 60 kalori/kalama
B. 70 kalori/kalama
C. 80 kalori/kalama
D. 90 kalori/kalama
E. 100 kalori/kalama
Talanoaga:
O le vevela o le ausa o le aofaʻi lea o le vevela e mitiia (pe faʻasaʻolotoina) e le 1 kalama o se mea e sui ai lona tulaga mai le vai i le kesi (pe mai le kesi i le vai).
Ua iloa :
Vevela ua mitiia pe fa'asa'olotoina: Q = 140 kalori – 60 kalori = 80 kalori
Mamafa o mea malō: m = 1 kalama
Fesiligia :
Vevela o le ausa (Lv) mea malo?
Tali :
Fua fa'atatau mo le fuafuaina o le vevela o le ausa :
Q = mLv
Fa'amatalaga: Q = vevela ua mitiia pe fa'asa'olotoina, m = mamafa o le mea, Lv = vevela o le ausa
Lv = Q / m
Lv = 80 kalori / 1 kalama
Lv = 80 kalori/kalama
O le tali sa'o o le C.
14. O loʻo i lalo se kalafi o le vevela e faʻatusatusa i le vevela o le 1 kg o le ausa i le mamafa masani. O le tulaga pupuna o le vai e 2256 x 103 J/kg ma le vevela patino o le vai e 4,2 x 103 J/kg K, o lona uiga o le vevela e faʻasaʻolotoina i le suiga mai le ausa i le vai e…
A. 4,50 × 103 Joule
B. 5,20 × 103 Joule
C. 2,00 × 106 Joule
D. 2,26 × 106 Joule
E. 4,40 × 106 Joule
Talanoaga:
Ua iloa :
Vevela o le ausa po'o le vevela pupuna (L)v) = 2.256 x 103 J / kg
Vevela patino o le vai (c) = 4200 J/kg K
Mamafa o le ausa (m) = 1 kg
Fesiligia :
Ua fa'asa'olotoina le vevela (Q)?
Tali :
Q = mLv
Q = (1 kilokalama)(2.256 x 103 J/kg)
Q = 2256 x 103 Joule
Q = 2,256 x 106 Joule
O le tali sa'o o le D.
15. O le aofaʻi o le vevela ua mitiia e siitia ai le vevela o le 2 kg o le vai mai le -2 oC i le 10 oO le C e… O le vevela patino o le vai = 4.200 J/kg Co, vevela patino o le aisa = 2.100 J/kg Co, vevela o le tu'ufa'atasia o le vai (LF) = 334.000 J/kg
A. 760.400 J
B. 750.000 J
C. 668.000 J
D. 600.000 J
E. 540.000 J
Talanoaga:
Ua iloa :
Mamafa (m) o le vai = 2 kg
Vevela muamua (T) = -2 oC
Vevela mulimuli (T) = 10 oC
Vevela patino o le aisa (c es) = 2100 J/kg Co
Vevela patino o le vai (c vai) = 4200 J/kg Co
Vevela o le tu'ufa'atasia o le vai (L)F) = 334.000 J/kg
Fesiligia :
Ua mitiia le vevela (Q)?
Tali :
Suiga o le vevela mai le -2 oC i le 10 oE tele laasaga e ui atu i ai le C.
Vaega 1, e faʻateleina le vevela o le aisa mai le -2 oC i le 0 oC (e muta le fa'ateleina o le vevela o le aisa i le tulaga aisa o le vai, lea e 0 oC)
Vaega 2, e liusuavai uma aisa (e suia le tulaga mautu i le tulaga vai i le vevela o le vai e pei o le aisa, lea e 0 oC)
Vaega 3, e toe si'itia le vevela o le vai mai le 0 oC i le 10 oC)
O lea la mai le vevela o le -2 oC i le 0 oC, o le vai o loʻo i ai pea i le tulaga mautu. I le vevela e 0 oC, e iai se suiga mai le malo i le vai. A uma ona suia le tulaga malo i le tulaga vai, e toe si'itia le vevela o le vai mai le 0 oC i le 10 oC.
Q1 = (m)(c es)(delta T) = (2 kg)(2100 J/kg Co) (0 oC – (-2 oC)) = (2)(2100 J)(2) = 8400 J
Q2 = (m)(LF) = (2 kilokalama)(334.000 J/kg) = 668.000 J
Q3 = (m)(c vai)(delta T) = (2 kg)(4200 J/kg Co) (10 oC - 0 oC)) = (2)(4200 J)(10) = 84000 J
Vevela e mitiia:
Q = Q1 +Q2 +Q3
Q = 8400 J + 668.000 J + 84000 J
Q = 760.400 Joule
O le tali sa'o o le A.
Punaoa o fesili:
Fesili o le Su'ega Fa'aleatunuu mo le Fisiki mo A'oga Maualuga Sinia/A'oga Maualuga Matata'ina