Fa'ata'ita'iga o fesili e talanoaina ai Mea Fa'asolopito

Fa'ata'ita'iga o Fesili i le Talanoaga o Mea Fa'ale-Kene

O le kenera o se lala o le biology e suʻesuʻeina kenera, le tofi o uiga, ma le auala e faʻaalia ai nei faʻamatalaga kenera i foliga faaletino o mea ola. O le malamalama i kenera e taua tele aua e faʻamatalaina ai le auala e atiina ae ai meaola, galulue, toe gaosia, ma tali atu i o latou siosiomaga. Ina ia faʻalauteleina lenei malamalamaga, o lenei tusiga o le a tuʻuina atu ai ni nai faʻataʻitaʻiga fesili ma a latou talanoaga e fesoʻotaʻi ma kenera.

Fesili 1: Tofi o Uiga i totonu o Mendel

Fesili: Afai e fa'afefiloi se la'au pi e heterozygous mo le umi (Tt) ma se la'au pi pu'upu'u (tt), o le a le pasene o le fanau o le a umi?

Talanoaga:

Se'i o tatou amata i le malamalama i genotypes ua tu'uina atu. `T` o le allele dominant mo le maualuga, ae o le `t` o le allele recessive mo le pu'upu'u. O se la'au heterozygous maualuga e iai le genotype `Tt`, ma o se la'au pu'upu'u e iai le genotype `tt`.

A tatou faia se sikuea Punnett mo lenei koluse, e mafai ona tatou fa'afanua ia genotypes e ono mafai ona maua mai le fanau:

""
T t
------
t | Tt tt
t | Tt tt
""

Mai le laulau o loʻo i luga:

– E 50% o fanau (`Tt`) e maualuga le genotype ona e tasi le allele dominant `T`.
– 50% o fanau (`tt`) e pu'upu'u le genotype.

FAITAU FOI  Glycolysis

O lea la, e 50% o le fanau o le a uumi.

Fesili 2: Su'esu'ega o Feso'ota'iga o Gene

Fesili: O lo'o i luga o le chromosome e tasi e 20 iunite le va o genes A ma le B. Afai e faia e se tagata e iai le genotype AB/ab le gametogenesis, o le a le pasene o gametes o le a toe fa'atasia?

Talanoaga:

E mafai ona fuafuaina le tele o le toe tuufaatasia i le va o ni kenera se lua o loʻo i luga o le chromosome e tasi e faʻavae i luga o lo la mamao faʻasolopito. I tulaga o iunite faʻafanua, o le mamao e 1 iunite faʻafanua e tutusa ma le 1% avanoa o le toe tuufaatasia. O le mea lea, faʻatasi ai ma le mamao e 20 iunite faʻafanua, e 20% avanoa o le a tupu ai le toe tuufaatasia i le va o kenera A ma le B.

O lona uiga o le fausiaina o gametes mai tagata AB/ab:

– 20% o gametes o le a toe fa'afouina, e ta'ua o le `Ab` po'o le `aB`.
– 80% o gametes o le a lē toe fa'afouina, e pei o le `AB` po'o le `ab`.

Fesili 3: Tofi Fa'afuainumera

Fesili: Afai e aʻafia le maualuga o le laʻau e ni genes se lua (Aa ma Bb) faʻatasi ai ma ni aafiaga faʻaopoopo, ma o allele taʻitasi e faʻaopoopoina le 5 cm i le maualuga faʻavae o le 50 cm, fuafua le maualuga o se laʻau e iai le genotype AABb.

Talanoaga:

E faia e Genes A ma le B ni sao faaopoopo i le maualuga o le laau. I le genotype AABb:

FAITAU FOI  Fausaga ma Galuega i le Faiga o Neula o le Tagata

– E lua alleles dominant `A`: e lua `A`s e maua ai le 2×5 cm = 10 cm.
– O le allele autū `B` e tasi: o le tasi `B` e maua ai le 1×5 cm = 5 cm fa'aopoopo.

O le maualuga o le faavae o le laau e 50 cm. Faatasi ai ma le faaopoopoina o le aafiaga o le allele sili ona malosi, o le maualuga atoa o le laau e avea ma:

50 cm (maualuga o le faavae) + 10 cm (mai le `AA`) + 5 cm (mai le `B`) = 65 cm.

O lea la, o se laau e iai le genotype AABb o le a 65 cm le maualuga.

Fesili 4: Fa'ama'i Fa'ale-Tulaga ma le Avanoa

Fesili: I totonu o se aiga, o le tama o se tasi e tauaveina le uiga recessive mo le albinism (Aa) ae o le tina e leai se recessive allele (AA). O le a le avanoa e ono albino ai a latou fanau?

Talanoaga:

O le Albinism o se tulaga e toe fa'afo'i mai, o lona uiga e mana'omia ni alleles e lua e toe fa'afo'i mai (aa) e fa'aalia ai le uiga. O le genotype a le tama o le `Aa` ma le genotype a le tina o le `AA`.

Mafaufau i tu'ufa'atasiga e ono mafai ona faia i se sikuea Punnett:

""
A A
------
A | AA AA
a | Aa Aa
""

O fa'ai'uga tu'ufa'atasi e fa'aalia ai:

– 50% o tamaiti o le a iai le genotype `AA` (e le o se pepe feavea'i, e le o se albino).
– 50% o tamaiti o le a iai le genotype `Aa` (e feaveaʻi, e lē o se albino).

FAITAU FOI  Faʻataʻitaʻiga o se fesili e talanoaina ai vaega o le toto i felauaiga o mea

E leai se avanoa e maua ai e a la fanau le genotype `aa`, o lea la e 0% le avanoa e maua ai se tamaititi albino.

Fesili 5: Su'esu'ega o le Chromosome e Fesoota'i ma Itupa

Fesili: O se fafine e tauaso lanu (X^BX^b) ua faaipoipo i se tamaloa masani (X^BY). O le a le avanoa e maua ai sa la tama tama e tauaso lanu?

Talanoaga:

E fesoʻotaʻi le tauaso lanu ma le chromosome X ma e faʻaitiitia (X^b). O fafine o ni avefeʻau ma e iai le genotype X^BX^b ma o tane masani e iai le X^BY. Faʻaaogaina o se koluse:

""
X^BY
------
X^B | X^BX^BX^BY
X^b | X^BX^b X^bY
""

O taunuuga o le fa'afefiloi o manu mo tama:

– E 50% o tama o le a iai le genotype X^BY (masani).
– E 50% o tama o le a maua le genotype X^bY (tauaso lanu).

O lea la, e 50% le avanoa e ono tauaso ai lanu lo la'ua atalii.

I le talanoaga o loʻo i luga, ua matou suʻesuʻeina ni nai tulaga o loʻo faʻaalia ai mataupu faavae autu o le genetics, mai le masani i le faʻaonaponei. O lenei malamalamaga e le gata ina aoga mo suega ae avea foi o se faavae mo suʻesuʻega ma atinaʻe i suʻesuʻega o le biotechnology ma le atinaʻeina o togafitiga o genes. O le faʻaleleia atili o o tatou tomai faʻapitoa i tulaga eseese, e faʻalolotoina ai lo tatou malamalama i le auala e galue ai le olaga.

Taofi faamatalaga