Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga o le Cryptometry
O le Cryptomery o se mea e tupu fa'ale-kenera lea e lē fa'aalia sa'o ai e se kenera ona a'afiaga ae mana'omia ai le iai o isi kenera e fa'aalia ai lona phenotype. O le upu na muamua fa'atupuina e le tagata su'esu'e kenera Siamani o Erich von Tschermak, o lē na matauina o nisi uiga o la'au e na'o le taimi e tutupu ai ni fegalegaleaiga fa'apitoa i le va o kenera fa'apitoa e aliali mai ai.
Fa'atomuaga i le Cryptometry
Ina ia malamalama i le cryptomeria, mafaufau i se tulaga e lua ni genes e fegalegaleai: gene A ma le gene B. E manaʻomia e le Gene A le gene B e faʻaalia ai se uiga faapitoa, e ui lava e le o aʻafia tuusaʻo e le gene B lena uiga. E tutusa lea ma le sootaga i le va o enzymes ma cofactors i le biochemistry—lea e manaʻomia ai le cofactor mo le enzyme ina ia galue ma galue lelei.
Mo se faʻataʻitaʻiga, seʻi tatou faʻapea o loʻo tatou suʻesuʻeina le lanu o se fugālaau. Faʻapea o le gene A e gaosia ai se pigment mumu. Peitaʻi, a aunoa ma le gene B, o le a le gaosia lenei pigment. O le mea lea, e tusa lava pe iai le gene A i le genotype, o le a le aliali mai le lanu mumu i le fugālaau e aunoa ma le iai o le gene B, lea e galue o se "activator."
Fesili Fa'ata'ita'i o le Cryptometry
Ina ia faigofie ona malamalama i le cryptomery, seʻi o tatou talanoaina se faʻataʻitaʻiga o se faʻafitauli.
-
Fesili:
I se fa'ata'ita'iga na fa'aaogāina i le fa'aaogāina o la'au fugālaau, e lua ni genes na fa'aaogāina: gene A (lanu e gaosia) ma le gene B (lanu e fa'agaoioia). E na'o le lanu mumu e aliali mai pe afai o lo'o iai uma genes A ma le B i le genotype o le la'au. Afai e leai ni genes A po'o le B i le genotype, pe o lo'o iai se tasi o nei genes i se tulaga fa'asolo (a po'o le b), o le a pa'epa'e fugālaau o le la'au.
1. Fuafua le phenotype o le fanau e mafua mai i se fa'afefiloi i le va o se la'au e iai le genotype AaBb ma se la'au e iai le genotype aabb.
2. Fa'amatala le pasene o le ono tula'i mai o phenotype ta'itasi mai lenei fa'alava.
Talanoaga:
Ina ia foia lenei faafitauli, e tatau ona tatou malamalama muamua o le gene A e na'o le taimi e iai ai fo'i le gene B e gaosia ai le mumu. O le mea lea, o le a tatou fa'aaogaina le metotia o le Punnett square e fuafua ai genotypes o le fanau.
Laasaga 1: Fuafuaina Gametes
– E mafai e le La'au 1 (AaBb) ona gaosia ituaiga e fa o gametes: AB, Ab, aB, ab
– E mafai e le La'au 2 (aabb) ona gaosia le tasi ituaiga gamete: ab
Laasaga 2: Fa'apotopoto le Laulau Punnett
Matou te fatuina se laulau Punnett e vaʻai ai iʻuga o le koluse:
""
| ab |
------
AB | AaBb |
Ab | Aabb |
aB | aaBb |
ab | aabb |
""
Laasaga 3: Fuafua le Phenotype
– AaBb: E iai genes A ma le B, o lea la o le phenotype o fugālaau mumu.
– Aabb: E iai le gene A ae leai le gene B i le tulaga pule, o lea la o le phenotype o fugālaau papaʻe.
– aaBb: E leai se gene A i le tulaga pule, o lea la o le phenotype o fugālaau papaʻe.
– aabb: E leai se gene A po'o le B i le tulaga pule, o lea la o le phenotype o fugālaau pa'epa'e.
Laasaga 4: Laulau o le Fa'atusatusaga o le Phenotype
Mai fanau e fa e ono maua, e na'o le to'atasi o le a iai le ituaiga fugālaau mumu. O isi o le a iai le ituaiga fugālaau pa'epa'e.
O lea la:
– Fugalaau mumu: 1/4 po'o le 25%
– Fugalaau paʻepaʻe: 3/4 poʻo le 75%
Talanoaga ma Iloiloga
Mai iʻuga o loʻo i luga, e mafai ona tatou faʻaiʻuina e ui lava o loʻo iai le gene A e gaosia ai le lanu mumu, ae a aunoa ma le gene B i lona tulaga autū, o le a le faʻaalia le lanu mumu. O lenei mea e faʻaalia ai e manaʻomia e le cryptomeria se fegalegaleaiga i le va o nei genes e faʻaalia ai uiga faʻapitoa.
E masani ona maua lenei tulaga i le puleaina o le atinaʻeina o uiga faigata, lea e mafai ai e se kenera e tasi ona "nana" ona aafiaga seia oo ina fegalegaleai ma se isi kenera. E aoga lenei mea e malamalama ai i le auala e galue ai le suiga o kenera i se tulaga loloto nai lo na o le pule ma le toe foʻi mai.
Le Taua o Suʻesuʻega Faʻa-Kripto
O le malamalama i le cryptomeria e maua ai ni malamalamaaga taua i le genetics o la'au ma manu ma le fa'afailele. I fa'ato'aga, mo se fa'ata'ita'iga, o le malamalama i genes o lo'o a'afia i le gaosiga o pigments e mafai ona fesoasoani i le au fa'afailele e fatuina ni ituaiga fou ma lanu e mana'omia. I le biomedicine, o le malamalama i fegalegaleaiga fa'asolopito e mafai ona fesoasoani i su'esu'ega i fa'ama'i e mafua mai i fegalegaleaiga fa'asolopito lavelave.
E le gata i lea, o le suʻesuʻega o cryptomeria e luʻitauina ai manatu masani o uiga pulea ma uiga toe faʻafoʻi o loʻo aʻoaʻoina i kenera faʻavae e ala i le faʻaalia o kenera e mafai ona sili atu ona lavelave nai lo le mea e aliali mai i le tofi faigofie a Mendelian.
I'uga
O loʻo faʻamamafa mai e Cryptomery le auala e faʻagaoioia ai le lavelave o kenera i le tofi, e aofia ai fegalegaleaiga e sili atu ona lavelave nai lo na o loʻo faʻamatalaina i le faʻataʻitaʻiga autu a Mendel. E ala i lenei faʻataʻitaʻiga, e mafai ona tatou vaʻaia pe faʻapefea ona aʻafia e fegalegaleaiga i le va o kenera ni phenotypes, ma le mafuaʻaga e taua ai le malamalama i lenei manatu i suʻesuʻega faʻaonaponei o kenera.
O le suʻesuʻeina o cryptomeria, o le a sili atu ona mafai ai ona tatou mamanuina ni faʻataʻitaʻiga sili atu ona lelei o kenera, faʻaleleia atili le lelei o taunuuga i le faʻafaileleina o laʻau ma manu, ma atiina ae ni togafitiga faʻale-kenera e sili atu ona aoga i le soifua maloloina.