Fa'ata'ita'iga o Fesili ma Talanoaga o le Paleni i Tali
Pendahuluan
O le paleni fa'akemikolo o se manatu autū i le kemisi e taua tele mo le malamalama i tali fa'akemikolo. O le paleni i totonu o se fofo o se tulaga lea e tutupu ai ni tali fa'afeagai se lua pe sili atu i le saoasaoa tutusa, ina ia tumau pea le tutusa o le tele o mea e tali atu ai ma oloa i le aluga o taimi. I totonu o lenei tusiga, o le a matou talanoaina ai ni fa'ata'ita'iga o le paleni i totonu o fofo ma talanoaina auiliili. Matou te fa'amoemoe o lenei tusiga o le a fesoasoani e fa'alauteleina lou malamalama i le a'oa'oga o le paleni fa'akemikolo.
Manatu Fa'avae o le Paleni Fa'akemikolo
A'o le'i o'o atu i fesili fa'ata'ita'i ma le talanoaga, e taua le malamalama i nisi o manatu fa'avae o le paleni fa'akemikolo:
1. Paleni Fa'agaioia: I se tulaga paleni, e le taofia le tali atu, ae o le tali atu i luma ma le tali atu i tua e tupu i le fua tutusa.
2. Tumau o le Paleni (K): E fa'aaogaina e fa'ailoa ai le tele o le a o'o atu ai se tali atu i le paleni. O le fua fa'atatau lautele mo le tumau o le paleni o le:
\[ K = \frac{{[oloa]}}{[mea e tali atu ai]} \]
3. Tulafono o le Gaioiga o le Tele: O le malosi o mea taʻitasi i se tali atu e faʻaalia i le tulaga faʻatelevave e tusa ai ma fua faʻatatau i le fua faʻatatau o le vailaʻau.
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
Fa'ata'ita'iga Fesili 1
Fesili:
O le fua fa'atatau o le tali atu o le paleni e ta'ua i lalo:
\[ N_2O_4 (g) \agavale taumatau 2NO_2 (g) \]
I se vevela patino, o le paleni o le \( N_2O_4 \) e 0.10 M ma le \( NO_2 \) e 0.20 M. Fa'atatau le tau o le paleni tumau, \( K_c \), mo le tali atu.
Talanoaga:
O le fua fa'atatau mo le tumau paleni \( K_c \) e fa'apea:
\[ K_c = \frac{{[NO_2]^2}}{[N_2O_4]} \]
Fa'apipi'i tau o le fa'aputuga i totonu o le fua fa'atatau:
\[ K_c = \frac{{(0.20)^2}}{0.10} \]
\[ K_c = \frac{{0.04}}{0.10} = 0.40 \]
O lea la, o le tau o le \( K_c \) mo le tali atu e 0.40.
Fa'ata'ita'iga Fesili 2
Fesili:
I totonu o se pusa tapuni, e pala le kesi \( PCl_5 \) i \( PCl_3 \) ma le \( Cl_2 \) e tusa ai ma le fua fa'atatau:
\[ PCl_5 (g) \leftrightarrow PCl_3 (g) + Cl_2 (g) \]
Afai o le tumau paleni, \( K_c \), i se vevela patino e 0.200 ma i le paleni o le malosi o le \( PCl_5 \) e 1.00 M, fuafua le malosi o le \( PCl_3 \) ma le \( Cl_2 \) i le paleni.
Talanoaga:
Faapea o le malosi o le \( PCl_3 \) ma le \( Cl_2 \) i le paleni o le x M. E faʻavae i luga o le fua faʻatatau o le tali atu, o le malosi o le \( PCl_5 \) e faʻaitiitia foʻi i le x M.
O lea la, e mafai ona tusia le fua fa'atatau o le paleni e fa'apea:
\[ K_c = \frac{{[PCl_3][Cl_2]}}{[PCl_5]} \]
Suitulaga ia tau o le \( K_c \) ma le maualuga o le \( PCl_5 \):
\[ 0.200 = \frac{{x^2}}{(1.00 – x)} \]
Foia o fua fa'atatau fa'atafafā:
\[ 0.200 = \frac{{x^2}}{(1.00 – x)} \]
\[ 0.200 (1.00 – x) = x^2 \]
\[ 0.200 – 0.200x = x^2 \]
\[ x^2 + 0.200x – 0.200 = 0 \]
O le tali i lenei fua fa'atatau fa'atafafā o le x = 0.332 po'o le x = -0.532 (e le afaina le tali leaga, aua e le mafai ona leaga le fa'aputuga).
O lea la, o le malosi o le \( PCl_3 \) ma le \( Cl_2 \) i le paleni e 0.332 M.
Fa'ata'ita'iga Fesili 3
Fesili:
I totonu o le fofo, e mafai e ion hydroxide (\( OH^- \)) ona tali atu ma ion ammonium (\( NH_4^+ \)) e fausia ai le vai (\( H_2O \)) ma le ammonia (\( NH_3 \)). O le fua fa'atatau o le tali atu e fa'apea:
\[ NH_4^+ (aq) + OH^- (aq) \agauvale taumatau H_2O (l) + NH_3 (aq) \]
Afai ua setiina le tumau paleni (\( K_c \)) i le 1.8 x 10^5 i se vevela patino, ma o le maualuga muamua o le \( NH_4^+ \) ma le \( OH^- \) e 0.10 M ma le 0.15 M, i le faasologa lava lea, fuafua le maualuga o le \( NH_3 \) pe a oo i le paleni.
Talanoaga:
Tusi le fua fa'atatau o le paleni:
\[ K_c = \frac{{[NH_3]}}{[NH_4^+][OH^-]} \]
Faapea o le x o le malosi o le \( NH_3 \) na fausia i le paleni, ona faaitiitia lea o le malosi o le \( NH_4^+ \) ma le \( OH^- \) i le x i le faasologa.
\[ K_c = \frac{{x}}{(0.10 – x)(0.15 – x)} \]
Sui le tau o le \( K_c \):
\[ 1.8 \times 10^5 = \frac{{x}}{(0.10 – x)(0.15 – x)} \]
Faapea e matuā laʻititi lava le x pe a faʻatusatusa i le 0.10 ma le 0.15 i le tulaga e pei o le \( 0.10 – x \approx 0.10 \) ma le \( 0.15 – x \approx 0.15 \):
\[ 1.8 \times 10^5 = \frac{{x}}{(0.10)(0.15)} \]
\[ x = 1.8 \times 10^5 \times (0.10) \times (0.15) \]
\[ x = 2.7 \]
O lea la, o le malosi o le \( NH_3 \) i le paleni ua fa'atatauina e 2.7 M.
I'uga
Mai le talanoaga o loʻo i luga, e mafai ona faʻaiʻuina o le malamalama i le manatu o le paleni faʻakemikolo e taua tele mo le foia o faʻafitauli eseese e fesoʻotaʻi ma le paleni i fofo. Faʻaaogaina le tulafono o le gaioiga tele ma le paleni tumau, e mafai ona tatou fuafuaina le maualuga o ituaiga eseese i se tali atu pe a oʻo i le paleni. O lenei tusiga e naʻo ni nai faʻataʻitaʻiga faigofie e paʻi i ai. I le faʻatinoina, o fuafuaga o le paleni faʻakemikolo e mafai ona sili atu ona lavelave, e aofia ai mea e pei o le vevela, mamafa, ma le gaioiga o ion i le fofo.