Fa'ata'ita'iga o fesili e talanoaina ai le Genotype ma lona Sootaga i Uiga

Ulutala: Fesili Fa'ata'ita'i e Talanoaina ai Genotypes ma lo Latou Sootaga i Uiga

Pendahuluan

O le Genotype o le fausaga fa'asolopito o se meaola e fuafua ai ni uiga vaaia patino (phenotype). O le malamalama i le genotype e le gata ina taua mo le malamalama i uiga patino o se tagata ae fa'apea foi mo le malamalama pe fa'apefea ona tu'ufa'asolo mai nei uiga mai lea tupulaga i lea tupulaga. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou talanoaina ai ni fa'ata'ita'iga o genotypes ma talanoaina ai lo latou sootaga ma uiga vaaia.

Malamalama i le Genotype

O le Genotype e faasino i faʻamatalaga tau kenera o loʻo i totonu o le DNA o se meaola. E masani ona fesootaʻi ma alleles, o ni suiga o se kenera faapitoa. I meaola e toe gaosia feusuaʻiga e pei o tagata, o kenera taʻitasi e masani ona aofia ai alleles e lua, e tasi e mautofi mai matua taʻitasi. O lenei tuufaatasiga o alleles o le mea tatou te taʻua o le genotype.

E tāua fo'i le eseesega i le va o le genotype ma le phenotype. E ui o le genotype o le fa'ailoga o kenera, ae o le phenotype o le fa'aaliga fa'aletino po'o uiga e mafai ona va'aia, e pei o le lanu o mata, lanu o lauulu, po'o le foliga o laulaau i se la'au.

FAITAU FOI  Auala e Puipuia ai le Salalau o Vairasi

Fa'ata'ita'iga o Fesili ma Talanoaga e uiga i le Genotype

Ina ia fesoasoani e malamalama i le auala e fuafua ai e le genotype uiga, seʻi o tatou tilotilo i nisi o faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli.

Fa'ata'ita'iga Fesili 1
Fesili: I la'au pi, o le genotype RR e maua ai fugālaau mumu, ma o le genotype rr e maua ai fugālaau papa'e. Afai e fa'afefiloi ni la'au se lua ma le genotype Rr, fuafua le pasene o le avanoa o le lanu o le fugālaau e maua mai i le fanau.

Talanoaga:
I lenei tulaga, matou te faʻaaogaina le Tulafono a Mendel o le Tofi o Uiga e faafaigofie ai le fofo.

1. Fuafua ia gametes e gaosia e tagata taʻitasi. Mo le Rr, o gametes e gaosia o le R ma le r.
2. Fausia se laulau Punnett e iloa ai genotypes e ono mafai ona iai i le fanau.

""
R r
----
R | RR | Rr |
----
r | Rr | rr |
""

3. Fuafua ia genotypes e ono mafai:
– RR: 1/4 po'o le 25%
– Rr: 2/4 po'o le 50%
– rr: 1/4 po'o le 25%

FAITAU FOI  Le A'oa'oga o le Evolusi pe a mavae le vaitaimi o Darwin

4. Ona fa'afeso'ota'i lea o lenei genotype i le phenotype:
– Fugalaau mumu (RR ma le Rr): 75% (25% + 50%)
– Fugalaau paʻepaʻe (rr): 25%

Fa'ai'uga o le Va'aiga o Uiga:
E 75% le avanoa e maua ai e fanau ni fugālaau mumu ma le 25% le avanoa e maua ai ni fugālaau papa'e.

Fa'ata'ita'iga Fesili 2
Fesili: O le fulufulu enaena o isumu e fuafua e le gene B e sili atu lona malosi nai lo le gene b lea e maua ai fulufulu uliuli. Afai e fa'aipoipo se isumu heterozygous (Bb) ma se isumu fulufulu uliuli (bb), fuafua le fua fa'atatau o le phenotypic o le fanau.

Talanoaga:
1. Fuafua ia gametes e mafai ona gaosia:
– Pb: P, p
– bb: p, p

2. Fausia se laulau punnett:

""
bb
----
P | Pb | Pb |
----
b | bb | bb |
""

3. Fuafua ia genotypes e ono mafai:
– Bb: 2/4 po'o le 50%
– bb: 2/4 po'o le 50%

4. Fa'afeso'ota'i le genotype ma le phenotype:
– Fulufulu enaena (Bb): 50%
– Lauulu uliuli (bb): 50%

Fa'ai'uga o le Va'aiga o Uiga:
E 50% le avanoa e maua ai e le fanau ni fulufulu enaena ma le 50% le avanoa e maua ai ni fulufulu uliuli.

FAITAU FOI  Fuafuaga o Itupa

Fa'ato'a

E ala i le talanoaina o le faʻataʻitaʻiga o le faʻafitauli o loʻo i luga, e mafai ona tatou vaʻaia pe faʻapefea ona aʻafia e le genotype le tofi o uiga i fanau. O se malamalama lelei i le genotype ma lona sootaga ma uiga e fesoasoani e le gata i le suʻesuʻeina o genetics ae faʻapea foʻi i faʻaoga moni e pei o faʻatoʻaga ma le faʻatoʻaga. O le suʻesuʻega genotypic e le gata ina fesoasoani e fuafua ai phenotypes e ono mafai ae mafai foi ona avea ma faʻavae mo isi faʻataʻitaʻiga genetic e maua ai uiga manaʻomia.

O le mafai ona iloiloina ma vavalo i taunuuga o genotypic o se laasaga taua tele i le malamalama i le faigata o genetics ma le auala e tuufaasolo mai ai uiga. O lenei mea e mafai ai ona tatou faia ni faaiuga sili atu i vaega e amata mai i le tausiga o le soifua maloloina i faatoaga, e faavae i luga o faamatalaga tau kenera. O suesuega faaopoopo ma le faaaogaina o tekinolosi tau kenera alualu i luma e mafai ona saunia ai le ala mo ni mea fou e aoga mo le sosaiete lautele.

Taofi faamatalaga