Ina ia malamalama i le ata o se mea faitino na fausia e se tioata fa'aputu, iloilo le fesili fa'ata'ita'i ma le talanoaga lenei. I lenei fesili, e manatu o lo'o i ai le mea faitino i se mamao patino mai le tioata fa'aputu, ona fa'amatalaina lea o le fausiaina o le ata o le mea faitino e le tioata fa'aputu , le mamao o le ata mai le tioata fa'aputu ma le fa'alauteleina o le ata e le tioata fa'aputu .
O se tioata fa'aputu (lens fa'aputu) e 20 cm le umi o le taula'iga. O lo'o i le agavale o le tioata se mea e 10 cm le maualuga. Fuafua le mamao o le ata, le fa'alauteleina o le ata, ma le maualuga o le ata pe afai:
a) o le mamao o le mea mai le tioata convex e laʻititi ifo nai lo le umi o le taulaʻiga o le tioata convex (s < f),
b) o le mamao o le mea mai le tioata convex e tutusa ma le umi o le taulaʻiga o le tioata convex (s = f),
c) o le mamao o le mea mai le tioata convex e sili atu nai lo le umi o le taulaʻiga o le tioata convex (s > f).
Talanoaga
Ua iloa :
Umi o le taula'iga (f) o se tioata fa'a'ofuofu = 20 cm
O le umi o le taula'iga o se tioata convex e lelei auā o le tulaga taula'iga o le tioata convex e moni pe e ui atu i ai se ave o le malamalama.
Maualuga o le mea faitino (h) = 10 cm
Tali :
E la'ititi ifo le mamao o le mea faitino nai lo le umi taula'i o le tioata convex (s > f)
Faapea o le mamao o le mea faitino e 5 cm, 10 cm ma le 15 cm.
a) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 5 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/5 = 1/20 – 4/20 = -3/20
s' = -20/3 = -6,7 senitimita
O le mamao le lelei o le ata o lona uiga o se ata fa'apitoa, lea e le ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 6,7 cm e sili atu nai lo le mamao o le mea faitino e 5 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -(-6,7)/5 = 6,7/5 = 1,3
O le fa'ateleina o le ata e sili atu i le 1, o lona uiga ua fa'ateleina le ata pe ua tele atu le lapo'a o le ata nai lo le lapo'a o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (1,3)(10 cm) = 13 cm
O le maualuga o le ata e lelei, o lona uiga o le ata e sa'o.
b) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 10 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/10 = 1/20 – 2/20 = -1/20
s' = -20/1 = -20 senitimita
O le mamao le lelei o le ata o lona uiga o se ata fa'apitoa, lea e le ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 20 cm e sili atu nai lo le mamao o le mea faitino e 10 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -(-20)/10 = 20/10 = 2
O le fa'ateleina o le ata e sili atu i le 1, o lona uiga ua fa'ateleina le ata pe ua tele atu le lapo'a o le ata nai lo le lapo'a o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (2)(10 cm) = 20 cm
O le maualuga o le ata e lelei, o lona uiga o le ata e sa'o.
c) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 15 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/15 = 3/60 – 4/60 = -1/60
s' = -60/1 = -60 senitimita
O le mamao le lelei o le ata o lona uiga o se ata fa'apitoa, lea e le ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 60 cm e sili atu nai lo le mamao o le mea faitino e 15 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -(-60)/15 = 60/15 = 4
O le fa'ateleina o le ata e sili atu i le 1, o lona uiga ua fa'ateleina le ata pe ua tele atu le lapo'a o le ata nai lo le lapo'a o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (4)(10 cm) = 40 cm
O le maualuga o le ata e lelei, o lona uiga o le ata e sa'o.
E tutusa le mamao o le mea faitino ma le umi o le taulaʻiga o le tioata convex (s = f)
O le ata o loʻo i ai i se mamao e le gata.
E sili atu le mamao o le mea faitino nai lo le umi taula'i o le tioata convex (s > f)
Faapea o le mamao o le mea faitino e 30 cm, 40 cm ma le 50 cm.
a) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 30 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/30 = 3/60 – 2/60 = 1/60
s' = 60/1 = 60 senitimita
O le mamao lelei o le ata o lona uiga o se ata moni, lea e ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 60 cm e sili atu nai lo le mamao o le mea faitino e 30 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -60/30 = -2
O le fa'ateleina o le ata e sili atu i le 1, o lona uiga ua fa'ateleina le ata pe ua tele atu le lapo'a o le ata nai lo le lapo'a o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (-2)(10 cm) = -20 cm
O le maualuga o le ata e le lelei, o lona uiga ua fa'afeagai le ata.
b) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 40 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/40 = 2/40 – 1/40 = 1/40
s' = 40/1 = 40 senitimita
O le mamao lelei o le ata o lona uiga o se ata moni, lea e ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 40 cm e tutusa ma le mamao o le mea faitino e 40 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -40/40 = -1
O le fa'ateleina o le ata e tutusa ma le 1, o lona uiga o le telē o le ata e tutusa ma le telē o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (-1)(10 cm) = -10 cm
O le maualuga o le ata e le lelei, o lona uiga ua fa'afeagai le ata.
b) Afai o le mamao o le mea faitino (s) = 50 cm
Mamao o le ata (s')
1/s' = 1/f – 1/s = 1/20 – 1/50 = 5/100 – 2/100 = 3/100
s' = 100/3 = 33,3 senitimita
O le mamao lelei o le ata o lona uiga o se ata moni, lea e ui atu ai le ave o le malamalama i totonu o le ata.
O le mamao o le ata e 33,3 cm e laʻititi ifo nai lo le mamao o le mea faitino e 50 cm.
Fa'ateleina o le ata (M)
M = -s'/s = -33,3/40 = -0,8
O le fa'alauteleina o le ata e itiiti ifo i le 1, o lona uiga o le lapo'a o le ata e la'ititi ifo nai lo le lapo'a o le mea faitino.
Maualuga o le ata (h')
Fua fa'atatau o le fa'alauteleina o le ata:
M = h'/h
h' = M h = (-0,8)(10 cm) = -8 cm
O le maualuga o le ata e le lelei, o lona uiga ua fa'afeagai le ata.
