Iloaina ma le fuaina o aseta i le tausiga o tusi

Iloaina ma le Fuaina o Aseta i le Tausiga o Tupe

O aseta o se tasi o elemene sili ona taua i faʻamatalaga tau tupe auā e atagia mai ai punaoa tau tamaoaiga o loʻo pulea e se faʻalapotopotoga ma faʻamoemoe e maua ai faʻamanuiaga tau tamaoaiga i le lumanaʻi. O le auala e iloa ai ma fuaina ai e se kamupani aseta e aʻafia tele ai lona tulaga tau tupe, faʻatinoga, ma faʻaiuga a tagata faʻaoga o faʻamatalaga tau tupe, e pei o tagata teu tupe, tagata aitalafu, pulega, ma faʻatonutonu. I le tausiga o tusi i aso nei, o le iloaina ma le fuaina o aseta e le o se mea e faʻafuaseʻi; e noatia uma i le faʻavae faʻavae talafeagai ma tulaga faʻatonutonu tau tupe (e.g., PSAK o loʻo faʻaaogaina le IFRS). O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai manatu faavae , taʻiala, metotia, ma luʻitau faʻatino i le iloaina ma le fuaina o aseta.

Manatu o Aseta ma Ona Uiga

I se tulaga lautele, o se aseta ua faʻamatalaina o se punaoa e pulea e se faʻalapotopotoga ona o ni mea na tutupu i le taimi ua tuanaʻi ma e faʻamoemoeina ai le tafe mai o faʻamanuiaga tau tamaoaiga i le lumanaʻi i le faʻalapotopotoga. O le faʻamatalaga e faʻamamafa ai elemene autu e tolu: (1) le i ai o se punaoa, (2) o le faʻalapotopotoga e iai le pule poʻo le pulea o ia mea, ma le (3) o faʻamanuiaga tau tamaoaiga i le lumanaʻi e faʻamoemoeina o le tafe mai i le faʻalapotopotoga.

O le pulea o se eseesega taua i le va o le "umia" ma le "pulea." E mafai e se kamupani ona pulea se aseta e aunoa ma le umiaina atoatoa faaletulafono (mo se faataitaiga, le aia tatau e faaaoga ai se aseta lisiina i lalo o nisi tulaga faatonuina), pe afai e mafai e le faalapotopotoga ona maua ni faamanuiaga tau tamaoaiga ma faatapulaaina isi mai le mauaina o na faamanuiaga. E le gata i lea, e tatau ona tula'i mai le aseta mai se mea na tupu i le taimi ua tuanai, e pei o se faatauga, fausiaina, po o se foai, pe tula'i mai i se fefaatauaiga e pei o se faatauina atu o aitalafu lea e mafua ai se aitalafu e maua.

Iloaina o Aseta

O le iloaina o aseta o le faagasologa lea o le aofia ai o se mea i le faamatalaga o le tulaga tau tupe (pepa paleni) pe a ausia e le mea le faauigaga o se aseta ma tulaga faatauaina o le iloaina ua faatulagaina e le tulaga faatonuina. O tulaga faatauaina o le iloaina e masani ona aofia ai mea e lua:

1. E foliga mai o le a tafe atu fa'amanuiaga tau tamaoaiga i le lumana'i i le fa'alapotopotoga.
O lona uiga o loʻo i ai se tulaga mautinoa lava o le a maua mai e le aseta ni faʻamanuiaga, mo se faʻataʻitaʻiga tafega o tupe ulufale, sefeina o tau, po'o le fa'ateleina o tupe maua.

2. E mafai ona fuaina ma le faatuatuaina le tau o le mauaina po o le taua o le aseta (reliably measurable).
Afai e le mafai ona fuafuaina ma le fa'atuatuaina le tau o se aseta, ona iloa lea i le lipoti tupe e avea ma faʻafitauli. I lalo o nisi tulaga, e naʻo le faʻaalia o le mea i totonu o fa'amatalaga i fa'amatalaga tau tupe.

Faʻataʻitaʻiga o le faʻaaogaina o le faʻailoaina: e faʻailoaina oloa faʻatau pe a maua e le kamupani le puleaina o oloa ma tauaveina tulaga lamatia/faʻamanuiaga autu, e faʻailoaina tupe maua pe a iai le aia tatau faʻakonekarate a le kamupani e maua ai tupe, aʻo aseta tumau e faʻailoaina pe a maua e le kamupani aseta ma ua sauni aseta mo le faʻaaogaina i galuega pe o le a faʻaaogaina e maua ai faʻamanuiaga tau tamaoaiga i le lumanaʻi.

Fuaina o Meatotino: Faavae ma le Faamoemoega

O le taimi lava e iloa ai se aseta, o le isi fesili o le: o le a le aofaʻi e tatau ona faʻamaumauina ai? O le fuaina o aseta o le fuafuaina lea o le aofaʻi tupe e lipotia mo le aseta i le taimi muamua e iloa ai ma i vaitaimi mulimuli ane. O le sini o le fuaina o le gaosia lea o faʻamatalaga talafeagai ma faʻatuatuaina. Peitaʻi, e iai se fesuiaʻiga i le va o le talafeagai (e.g., tau talafeagai, lea e faʻatatau i tulaga o le maketi) ma le faʻatuatuaina (e.g., tau faʻasolopito, lea e faʻavae i luga o faʻamaoniga o fefaʻatauaʻiga).

O le fa'avae fa'avae ma tulaga fa'atonuina tau tupe e iloa ai le tele o fa'avae autu o fuataga, e aofia ai le tau fa'asolopito, tau talafeagai, tau moni e mafai ona fa'atinoina, tau i le taimi nei, ma le tau i le taimi nei. O le filifiliga o le fa'avae o fuataga e fa'alagolago i uiga o le aseta ma sini o lipoti.

Fuaina Muamua

I se tulaga lautele, o aseta e fuaina muamua i le tau. O tau e aofia ai le tau faʻatau, tiute faʻaulufale mai, lafoga e le toe faʻafoʻiina, felauaiga, faʻapipiʻiina, ma isi tau e mafua ai le aumaia o le aseta i lona nofoaga ma lona tulaga ua sauni e faʻaaoga. O faʻatagaga faʻatau ma faʻaitiitiga e faʻaitiitia ai le tau.

Mo aseta na maua e ala i se fesuiaiga po o se fefaatauaiga e le o ni tupe, e mafai ona faavae le fuaina i luga o le tau talafeagai o le aseta na maua pe o le aseta na tuuina atu, po o le fea lava e sili ona faatuatuaina. Mo se faataitaiga, pe a fesuiai e se kamupani se masini tuai mo se masini fou ma totogi tupe, e fuaina le masini fou i le tau talafeagai o le tau (masini tuai + tupe) pe afai e mafai ona fuafuaina lena tau.

I le tulaga o aseta na fausia e le tagata lava ia, o tau o le mauaina e aofia ai mea mata, galuega tuusa'o, ma tupe fa'aalu e mafua tuusa'o mai. O tau o nonogatupe e mafai ona fa'atupe mo nisi aseta e mana'omia ai se taimi tele e sauni ai mo le fa'aaogaina.

Fuaina Mulimuli ane

A maeʻa ona iloa, o le a iai ni suiga i le taua o aseta ona o le faʻaaogaina, faʻaitiitia o le aoga, suiga i tau o maketi, poʻo ni mea e lamatia ai. O tulaga faʻatonu tau tupe e tuʻuina atu ai ni faʻataʻitaʻiga o le fuaina pe a maeʻa ona iloa, aemaise lava mo aseta tumau ma nisi isi aseta.

1. Fa'ata'ita'iga o Tau
I le faʻataʻitaʻiga o tau, o aseta e faʻamaumauina i le tau e toʻesea ai le faʻaititia o le tau (mo aseta tumau e mafai ona vaaia) ma tupe leiloa faʻaititia o le tau. O lenei faʻataʻitaʻiga e faʻamamafa ai le mautu ma le mafai ona faʻamaonia aua e faʻavae i luga o fefaʻatauaʻiga muamua e iai faʻamaoniga malolosi.

Mo se faʻataʻitaʻiga, e faʻatau se taʻavale e faʻaaogaina mo le IDR 300 miliona ma e lima tausaga lona umi e aoga ai. E faʻamaumauina e le kamupani le taʻavale i le tau ma faʻaitiitia lona tau i tausaga taʻitasi e faʻaaoga ai le metotia ua filifilia (e.g., laina saʻo). Afai e iai se faʻailoga o le faʻaleagaina (e.g., faʻaleagaina matuia), e faia se suʻega faʻaleagaina.

2. Fa'ata'ita'iga o le Toe Iloiloga
I le faʻataʻitaʻiga o le toe iloiloga, o aseta tumau e tuʻuina atu i lo latou aofaʻi toe iloiloga, o lo latou tau talafeagai lea i le aso o le toe iloiloga e toʻesea ai le faʻaititia o le tau ma mea e leiloa ai le faʻaleagaina mulimuli ane. E tatau ona faia soo ia toe iloiloga ina ia puipuia ai le eseesega tele o le tau o loʻo tauaveina mai le tau talafeagai.

O lenei faʻataʻitaʻiga e faʻaleleia atili ai le talafeagai o faʻamatalaga tau tupe auā e faʻatatau i le tau o le maketi, ae manaʻomia ai le faʻamasinoga faʻapolofesa ma e mafai ona faʻaopoopoina ai le fesuisuiaʻi i totonu o le equity (e ala i se toe iloiloga o tupe faʻaalu). O le faʻateleina o aofaʻiga o le toe iloiloga e masani ona aofia i isi tupe maua atoatoa, ae o faʻaititia e mafai ona aʻafia ai le tupe mama poʻo le gau e faʻatatau i tulaga o loʻo i ai.

3. Tau Talafeagai mo Meafaigaluega Tau Tupe
Mo aseta tau tupe e pei o tupe teufaafaigaluega i sea poʻo noataga, e masani ona faʻaaogaina e le fuaina le tau talafeagai e tusa ai ma le faʻavasegaga o meafaigaluega (e.g. fuaina i le tau talafeagai e ala i tupe mama ma tupe leiloa pe ala i isi tupe maua atoatoa). O le tau talafeagai e atagia ai tau o maketi e mafai ona matauina (pe a maua) pe faʻaaoga metotia tau iloiloga pe afai e le o galue le maketi.

4. Tau Fa'atino mo le Fa'asoa
E masani ona fuaina oloa i le tau maualalo o le tau ma le tau aoga mama e mafai ona faʻatinoina. Afai e le toe aoga oloa pe paʻu tau faʻatau atu, e ono maualalo ifo le tau aoga mama nai lo le tau, o lea e iloa ai e le kamupani se faʻaititia o oloa o se tupe faʻaalu.

Fa'aitiitia o le Tau, Fa'aititia o Tupe, ma le Fa'aletonu o Tupe

O le fuaina o aseta e iai le umi e aoga ai e aofia ai le vaevaeina o latou tau i le umi e aoga ai. O aseta tumau e vaaia e faʻaitiitia lona tau, ae o aseta e le vaaia e faʻaitiitia lona tau (sei vagana ai aseta e le vaaia e le umi e aoga ai). O le faʻaitiitia o lona tau ma le faʻaitiitia o lona tau e faʻamoemoe e atagia ai le mamanu o le faʻaaogaina o aogā tau tamaoaiga o le aseta.

E le gata i lea, e tatau ona tofotofoina aseta mo le faaleagaina pe a iai se faailoga e faapea o le aofaiga tauave atonu e le mafai ona toe maua mai. Afai e maualuga atu le aofaiga tauave nai lo le aofaiga e mafai ona toe maua mai, e iloa e le kamupani se gau o le faaleagaina. O lenei manatu e taua tele ina ia puipuia ai aseta mai le soona fai.

Luʻitau Faʻatino i le Iloaina ma le Fuaina

I le fa'atinoina, o le iloaina ma le fuaina o aseta e feagai ma ni lu'itau se tele. Muamua, o le fuafuaina o le pulea ma fa'amanuiaga tau tamaoaiga i le lumana'i e mafai ona faigata, aemaise lava mo aseta e fa'avae i luga o konekarate, aia tatau i laisene, po'o maliega galulue fa'atasi. Lua, o le fuaina fa'atuatuaina e masani ona mana'omia ai ni fa'atatauga, mo se fa'ata'ita'iga, i le fuafuaina o le umi aoga o se aseta, tau o totoe, po'o le fua fa'aitiitiga mo iloiloga o tau o lo'o iai nei.

Tolu, o le faʻaaogaina o le tau talafeagai e faʻateleina ai le talafeagai ae faʻateleina ai foʻi le le mautonu, e fuafua i le lelei o faʻamaumauga o maketi ma metotia o le fuafuaina o tau. Fa, e manaʻomia e kamupani ona tausia ni faiga faʻavae tau tupe tutusa aʻo tausisia tulaga faʻatonuina o loʻo suia. O le mea lea, o pepa aloaia talafeagai, pulega i totonu, ma le faʻaaogaina o tagata iloilo tutoʻatasi e masani ona avea ma vaega taua o le pulega o lipoti tau tupe.

I'uga

O le iloaina ma le fuaina o aseta e taua tele i le tausiga o tusi auā e fuafua ai le auala e tuʻuina atu ai ma malamalama i ai punaoa tau tamaoaiga a se kamupani. O le iloaina e manaʻomia ai le ausia o le faʻamatalaga ma taʻiala mo aogā tau tamaoaiga i le lumanaʻi ma le fuaina faʻatuatuaina. O le fuaina, pe i le taimi muamua na iloa ai pe mulimuli ane, e mafai ona faʻaogaina le tau faʻasolopito, tau talafeagai, tau moni e mafai ona faʻatinoina, poʻo isi auala e tusa ai ma tulaga faʻatonuina talafeagai. O le filifiliga o le metotia o le a aʻafia ai fuainumera autu e pei o le aofaʻi o aseta, tupe mama, ma le tutusa. I le malamalama i mataupu faavae autu ma luʻitau faʻatino, e mafai e kamupani ona gaosia faʻamatalaga tau tupe e sili atu ona talafeagai, faʻatuatuaina, ma aoga mo le faia o faʻaiuga.

Taofi faamatalaga