Fa'ataga mo tala fa'aletupe masalosalo

Fa'ataga mo Teugatupe Masalosalo

O le fa'atagaina mo tala fa'aletupe masalosalo o se manatu taua tele tau tupe e fa'amautinoa ai o fa'amatalaga tau tupe e atagia moni ai le tulaga tau tupe a le kamupani. Toetoe lava o pisinisi uma e fa'atau atu oloa po'o auaunaga i aitalafu o le a i ai a latou tala fa'aletupe e mafai ona totogi. Peita'i, e le mafai ona aoina uma nei tala fa'aletupe. Atonu e tuai ona totogi nisi tagata fa'atau, feagai ma faigata tau tupe, pe o'o lava i le gau. O iinei e taua ai le fa'atagaina mo tala fa'aletupe masalosalo: o se iloa vave o nisi o tala fa'aletupe atonu e le mafai ona aoina.

Fa'amatalaga o le Fa'atagaga mo Tupe Maua e Masalosaloa

I se faaupuga faigofie, o le fa'aagaga mo tala fa'aletupe masalosalo o se fa'atatauga lea o le aofa'i o aitalafu e ono lē toe totogiina i le lumana'i. O lenei fa'aagaga e fa'amaumauina o se teugatupe e feteenai ma tala fa'aletupe e maua, o lea o aitalafu e lipotia i luga o le pepa paleni o lo latou tau aofa'i e mafai ona fa'ataunu'uina. O lona uiga e le gata ina fa'amaumauina e le kamupani aitalafu e fa'atatau i le aofa'i o le pili ae mafaufau fo'i i le lamatiaga o le le totogiina.

I le faʻatinoina, o se aiaiga mo tala faʻaletupe masalosalo e le faʻapea ai o loʻo feagai se kamupani ma se gau; ae, o se puipuiga e puipuia ai faʻamatalaga tau tupe e soona faʻamoemoeina. O lenei aiaiga e mafai ai e tupe mama lipotia ona atagia mai ai le faʻaeteete tele ma tausisia le mataupu faavae o le accrual.

Aiseā e Tāua ai Nei Fa'amaumauga Fa'aleoleo?

E tele mafuaʻaga e taua tele ai le faʻatagaina o tala faʻaletupe masalosalo:

1. Fa'atinoina o le mataupu faavae o le fa'autauta
O le tausiga lelei o tusi e le gata ina faamaumauina ai tupe maua e ono mafai ona maua, ae e mafai foi ona valoia ai ni tupe leiloa e ono mafai ona maua.

2. Fa'atusatusaga o tupe maua ma tupe fa'aalu (mataupu fa'avae o le fa'atusatusaga)
O fa'atauga fa'aaitalafu e faia i aso nei, o lea e tatau ai ona iloa tupe fa'aalu e ono maua mai ai aitalafu leaga i le vaitaimi lava lea e tasi, nai lo le fa'atali se'ia leaga moni le aitalafu e tatau ona totogi.

3. Faaleleia le tulaga lelei o lipoti tau tupe
E manaʻomia e le au teu tupe, tagata aitalafu, ma le pulega ni lipoti talafeagai. Afai e soona fai tupe maua e aunoa ma se faʻatagaga, e mafai ona faʻasesēina le pepa paleni.

FAITAU  Tausiga Tupe Fa'aitulagi

4. Fesoasoani i le pulega e pulea tulaga lamatia tau aitalafu
E masani ona faʻaalia e le auʻiliʻiliga o tupe faʻafaigaluega ni mamanu: tagata faʻatau e masani ona tuai, vaega o pisinisi e lamatia, poʻo ni faiga faʻavae faʻaaitalafu e matua vaivai lava.

Sootaga i le va o le Fa'ataga mo Tala Fa'aletonu ma Tala e Maua

I le pepa paleni, o aitalafu e masani ona tuʻuina atu e pei ona faʻapea:

– Tupe Maua (Aofa'i Atoa)
– To'esea: Fa'aagaga mo Tupe Maua e Masalosaloa
= Tupe Maua (Net)

Mo se faʻataʻitaʻiga, afai o aitalafu a se kamupani e Rp500.000.000 ma le faʻatagaga mo aitalafu masalosalo e Rp20.000.000, o lona uiga o aitalafu mama e lipotia e Rp480.000.000. O lenei faʻaaliga e maua ai se ata sili atu ona talafeagai o le tupe e foliga mai o le a maua moni.

Metotia o le Fuafuaina o le Fa'ataga mo Tala Fa'aletonu

O le fuafuaina o le tele o le tupe teu e lē na o se mataupu tau matemate, ae o se auala fa'atulagaina. I se tulaga lautele, e lua auala e masani ona fa'aaogaina:

1. Pasene o le Metotia o Fa'atauga

I lenei metotia, e fuafua e kamupani aitalafu leaga e faʻatatau i se pasene patino o faʻatauga aitalafu. O lenei pasene e masani ona fuafua mai le poto masani i aso ua mavae poʻo averesi o alamanuia.

Mo se faʻataʻitaʻiga, o faʻatauga aitalafu o lenei tausaga e Rp1.000.000.000, ma e faʻavae i luga o faʻamaumauga faʻasolopito, e 2% e fuafua e le mafai ona toe aoina. O le mea lea, o le tupe faʻaalu aitalafu leaga ua iloa e:

2% × IDR 1.000.000.000 = IDR 20.000.000

O lenei metotia e faʻamamafa ai le faʻatusatusaina o tupe faʻaalu ma tupe maua i le vaitaimi nei.

2. Metotia o le Fa'amatuaina o Tupe Maua

O le metotia o le fa'atulagaina o aitalafu e fa'avasega ai aitalafu e fa'atatau i le umi o le taimi e le'i totogiina, mo se fa'ata'ita'iga:
– 0–30 aso
– 31–60 aso
– 61–90 aso
– >90 aso

Ona tofia lea o vaega taʻitasi i se pasene eseese o le lamatiaga o le le totogiina. O le umi o aitalafu e leʻi totogiina, o le maualuga foi lea o le pasene o aitalafu e le mafai ona aoina. O lenei metotia e manatu e sili atu le saʻo aua e iloilo ai le lelei o aitalafu e faʻatatau i tulaga o iai nei.

O se faʻataʻitaʻiga:
– 0–30 aso: 1% e le mafai ona toe aoina
– 31–60 aso: 3%
– 61–90 aso: 10%
– >90 aso: 30%

FAITAU  Le Taua o le Pulega Tau Tupe mo Kamupani

O le aofaʻi atoa o tupe teu e fuafuaina mai faʻatatauga faʻaputu mo vaega taʻitasi. O lenei metotia e faʻamamafa atili ai le tau moni o tupe maua e maua i luga o le pepa paleni.

Fa'amaumauga o Tupe Fa'aalu mo Tala Fa'aletonu

A fa'atulaga e se kamupani se fa'asao tupe, o le api talaaga e masani ona faia o:

– Aitalafu: Tupe Fa'aalu mo Aitalafu Leaga
– Aitalafu: Fa'ataga mo Teugatupe Masalosalo

O lenei tusi faamaumau e faateleina ai tupe faaalu i luga o le faamatalaga o tupe maua ma fatuina ai se teugatupe faaleoleo e fai ma faaitiitiga i aitalafu e tatau ona totogi i luga o le pepa paleni.

Ona, afai e filifili le kamupani e le mafai ona toe aoina se aitalafu (mo se faʻataʻitaʻiga, ua gau le tagata faʻatau ma ua leai se avanoa e totogi ai), ona faia lea o se tusi faamaumau e ala i le tusi faamaumau lenei:

– Teugatupe: Fa'aagaga mo Tupe Maua e Masalosaloa
– Aitalafu: Aitalafu e Maua

Ia mātau a tupu se soloia o aitalafu, e leai se tupe faʻaalu fou e faia, auā na muamua iloa le tupe faʻaalu e ala i le aiaiga. O le itu lelei lea o le auala e saunia ai aitalafu nai lo le auala e soloia tuusaʻo ai aitalafu.

Metotia Fa'aleoleo vs. Metotia Tape'ese Tuusa'o

O nisi pisinisi laiti e faʻaaogaina le metotia tuʻusaʻo e soloia ai tupe, lea e naʻo le faʻamaumauina o se tupe faʻaalu pe a le mafai ona aoina le aitalafu. Peitaʻi, o lenei metotia e le talafeagai mo le lipotia e faʻavae i tulaga faʻatau tusi faʻaonaponei ona e mafai ona mafua ai ona fesuisuiaʻi tupe mama i se tulaga le masani ai i le va o vaitaimi.

O le fa'ataga mo tala fa'aitiitiga e sili atu ona fa'atusalia ai le fa'avae fa'aopoopo o tala tau tupe, aua e iloa ai le lamatiaga fuafuaina i le vaitaimi e faia ai le fa'atauga. O le mea lea, o kamupani feololo ma kamupani tetele e masani ona mana'omia pe fa'amalosiauina e fa'aoga le metotia fa'ataga.

Mea e Aʻafia ai le Tele o Faʻasao

E mafai ona fesuisuiaʻi le aofaʻi o tupe teu faʻafaigaluega i le va o kamupani, e fuafua i le tele o mea:
– Tulaga lelei o tagata faʻatau ma le faiga faʻavae tau aitalafu: O le tele o le vaivai o tuutuuga tau aitalafu, o le tele foi lena o le lamatiaga.
– Tulaga tau tamaoaiga: A vaivai le tamaoaiga, e faateleina ai le ono faaletonu o aitalafu.
– O le taula’iga o tagata fa’atau: Afai e taula’i atu tupe e tatau ona totogi i ni nai tagata fa’atau tetele, e mafai ona maualuga atu le lamatiaga.
– Talafa'asolopito o pili: O fa'amaumauga tuai o totogi o le fa'avae sili lea ona mamana mo fa'atatauga.

FAITAU  Mataupu Fa'avae Tau Tupe ua Taliaina Lautele

E manaʻomia e le pulega ona faia ni iloiloga faavaitaimi ina ia mautinoa o loʻo tumau pea le talafeagai o tupe faʻaagaga, aemaise lava pe a iai ni suiga taua e tulaʻi mai i le faila o aitalafu e tatau ona totogi.

A'afiaga o le Fa'ataga mo Aitalafu Leaga i Fa'amatalaga Tau Tupe

O le fa'atagaina mo tala fa'aletupe masalosalo e a'afia ai fa'amatalaga tau tupe i ni vaega se tele:
– Fa'amatalaga o tupe maua: O tupe fa'aalu o aitalafu leaga e fa'aitiitia ai tupe mama.
– Pepa Paleni: O aitalafu e maua mai e tuʻuina atu i se tulaga maualalo (pe a uma ona toʻesea tupe teu).
– Fua fa'atatau tau tupe: E ono suia le fua fa'atatau o le taimi nei, le fesuia'iga o aitalafu e maua, ma le lelei o aseta.
– Fa'ai'uga fa'apisinisi: O le fa'ateleina o tupe teu fa'afaigaluega e mafai ona avea o se fa'ailoga e mana'omia e se kamupani ona fa'amalosia le fa'atauina atu o aitalafu pe fa'aleleia auala e aoina ai.

Ona o lona aafiaga tele, e tatau ona faia ma le faamaoni ma le faifai pea le sauniuniga o tupe teu, ae le o le faaseseina e "pulea" ai tupe mama. E masani ona gauai faapitoa atu le au suetusi i lenei teugatupe aua e fesoʻotaʻi ma fuafuaga a le pulega.

I'uga

O le fa'ataga mo tala fa'aletupe masalosalo o se faiga tau tupe ua mamanuina e va'aia ai aitalafu e ono lē mafai ona aoina. I le fa'atuina o se fa'ataga, e mafai ai e kamupani ona tu'uina atu aitalafu i se tau e sili atu ona moni ma iloa ai le tau o aitalafu masalosalo i le vaitaimi talafeagai. O le metotia e fa'aaogaina e mafai ona avea ma pasene o fa'atauga po'o se su'esu'ega tuai o aitalafu, fa'atasi ai ma le metotia tuai e masani ona sili atu ona auiliili ma atagia ai le tulaga moni o aitalafu.

I le iuga, o le fa'atagaina mo tala fa'aletupe masalosalo e le na'o se noataga tau tupe, ae o se meafaigaluega fo'i e pulea ai tulaga lamatia e fesoasoani i kamupani e fa'atumauina ai le tafe o tupe, lelei o aseta, ma le talitonuina o a latou fa'amatalaga tau tupe i mata o pa'aga. Afai e pulea lelei, o lenei fa'atagaina e avea o se auala e puipuia ai le soifua maloloina o pisinisi e tusa lava pe feagai ma le le mautonu e uiga i totogi a tagata fa'atau.

Taofi faamatalaga