Mataupu Tau Tupe

Mataupu Tau Tupe: Fa'amalamalamaina o le Faigata ma Lona Fa'aaogaina i le Lalolagi o Pisinisi

O le tausiga o tusi tau tupe o se vaega taua tele o le lalolagi pisinisi, ma ia mautinoa ai o loʻo maua e i latou e aʻafia faʻamatalaga tau tupe saʻo, talafeagai, ma faʻatuatuaina. E ui e masani ona manatu o ni faʻamatalaga tau tupe e faʻatatau i fuainumera ma le pulega, ae o le tausiga o tusi tau tupe e feagai foʻi ma luʻitau faigata, faʻaiuga tau amio, ma aʻafiaga faʻaletulafono. O lenei tusiga o le a talanoaina ai ni mataupu taua o le tausiga o tusi tau tupe, le aʻafiaga o faʻaiuga le lelei o le tausiga o tusi, ma lesona na aʻoaʻoina mo faiga faʻapisinisi lelei.

Mataupu Tau Tupe Ta'uta'ua

1. Fa'alavelave Fa'afuase'i a Enron (2001)

O le Enron Corporation, o se kamupani eletise e faʻavae i Houston, Texas, sa aʻafia i se tasi o faʻalavelave tau tupe sili ona tetele i taimi uma. I le 2001, na faʻaalia ai le auai o le kamupani i ni faiga tau tupe taufaasese, e aofia ai le faʻaaogaina o vaega e leʻi tuʻufaʻatasia e nana ai aitalafu ma mea ua leiloa. Sa taumafai Enron e faʻatumauina le tau o ana sea e ala i le faʻaseseina o ana faʻamatalaga tau tupe.

Ina ua faʻaalia nei faiga, na faila ai e Enron le gaumativa, ma e faitau afe tagata faigaluega na leiloa a latou galuega. O le mataupu na mafua ai foi ona pa'ū Arthur Andersen, o se tasi o kamupani tausi tusi "Big Five" i le taimi lea. O le faʻalavelave na mafua ai ni suiga tetele faaletulafono ma tulafono faatonutonu, e aofia ai le faʻatulafonoina o le Sarbanes-Oxley Act i le 2002, lea na faʻamoemoe e faʻateleina le manino ma le tali atu i lipoti tau tupe.

2. WorldCom (2002)

I le tausaga e tasi talu ona maeʻa le faʻalavelave faʻafuaseʻi a Enron, na faʻaalia ai le WorldCom, o se kamupani tele fesoʻotaʻiga, ua latou faia se tasi o faiga taufaasese tau tupe sili ona tetele i le talafaasolopito o le Iunaite Setete. Na faʻasesēina e le WorldCom ana faʻamatalaga tau tupe e ala i le faʻavasegaina o tupe faʻaalu o galuega o ni tupe teufaafaigaluega, ma faʻateleina ai lana tupe maua mama na lipotia mai. I lenei auala, na mafai ai e le WorldCom ona tuʻuina atu se faʻatinoga tau tupe e sili atu nai lo le mea moni na i ai.

FAITAU  Fa'aaogāga o le Tausiga o Tau

Ina ua aliaʻe le faʻalavelave, na faila ai e le WorldCom le gaumativa, ma o le aofaʻi atoa o le tau o le taufaasese na oʻo atu i le tusa ma le $11 piliona. O lenei mataupu na faʻamamafaina ai le taua o suʻesuʻega faʻalotoifale malolosi ma faiga faʻavae malosi e pulea ai tulaga lamatia i totonu o se kamupani.

3. Lehman Brothers (2008)

O Lehman Brothers o se tasi o kamupani tau tupe tetele i le lalolagi na aʻafia i le faʻalavelave tau tupe a le lalolagi i le 2008. A o leʻi pa'ū, sa faia e Lehman Brothers ni faiga faʻatautautusi feteenai e pei o le "Repo 105," lea na latou faʻaaogaina ai tupe faʻatupe pupuu e faʻaitiitia ai le aofaʻi o aitalafu na faʻamaumauina i luga o la latou pepa paleni i le faʻaiuga o le kuata.

O lenei faiga fa'a'ole'ole na mafai ai e Lehman Brothers ona tu'uina atu fa'amatalaga tau tupe e sili atu ona lelei nai lo le mea moni. Ina ua fa'aalia lenei a'afiaga, na faila ai e Lehman Brothers le gaumativa, o se mea tele lea na mafua ai le fa'alavelave tau tupe a le lalolagi. O le a'afiaga o lenei mataupu ua fa'aalia ai le lamatiaga o le faiga fa'a'ole'ole tau tupe i le mautu o le faiga tau tupe a le lalolagi.

O le A'afiaga o Faiga Sese o Tausiga Tupe

1. Leiloa o le Faatuatuaga a le Malo

O mataupu tau faasese tau tupe e pei o mataupu i Enron, WorldCom, ma Lehman Brothers ua mafua ai ona leiloa le faatuatuaga o tagata lautele i kamupani ma faalapotopotoga tau tupe. O le faatuatuaga o se elemene taua i le lalolagi o pisinisi, ma a leiloa, e faigata tele ona toe faafoʻisia. O le leiloa o le faatuatuaga o tagata lautele e mafai ona oʻo atu ai i le paʻu o tau o sea, faamavaega a le au pulega, ma le gaumativa o kamupani.

2. Tupe leiloa taua tau tamaoaiga

O tupe gau e mafua mai i soliga tau tupe e masani ona tele ma lautele. I le tulaga o Enron, mo se faʻataʻitaʻiga, e faitau afe tagata faigaluega na leiloa a latou tupe teu mo le litaea. I se tulaga lautele, o le mataupu a Lehman Brothers na mafua ai se faʻalavelave tau tupe i le lalolagi atoa lea na iʻu ai i le paʻū o le tamaoaiga ma le maualuga o le leai o ni galuega i le tele o atunuu.

3. Faiga Fa'aletulafono ma Fa'atonutonu e Sili Atu ona Faigata

FAITAU  Ituaiga o Api Talaaga Tau Tupe

O soliga fa'aletulafono ua fa'aalia e masani ona o'o atu ai i ni toe fuata'iga fa'aletulafono ma ni tulafono fa'atonutonu e sili atu ona faigata. O le Sarbanes-Oxley Act, mo se fa'ata'ita'iga, na fa'alauiloaina ina ua mae'a ni fa'alavelave tau tupe i le amataga o le 2000 e fa'aleleia atili ai le manino ma le tali atu i lipoti tau tupe. O nei tulafono fa'atonutonu e sili atu ona faigata e masani ona fa'aopoopoina ai avega i kamupani, ae fesoasoani fo'i e puipuia ai mataupu tau fa'asese fa'apena mai le toe tupu.

Lesona mo Faiga Faapisinisi Sili Atu

1. Manino ma le Tali Atu

O se tasi o lesona tāua mai mataupu o loʻo i luga, o le tāua lea o le manino ma le tali atu i lipoti tau tupe. E tatau i kamupani ona faʻamautinoa o loʻo tuʻuina atu e a latou faʻamatalaga tau tupe se ata saʻo ma atoatoa o latou tulaga tau tupe. E mafai ona ausia lenei mea e ala i suʻesuʻega faʻalotoifale maeʻaeʻa, tausisia o tulaga faʻatonutonu tau tupe talafeagai, ma le vaʻavaʻaia lelei e le komiti faʻafoe.

2. Pulea Malosi i Totonu

O pulega lelei i totonu o se elemene taua i le puipuia o faiga taufaasese tau tupe. E tatau i kamupani ona i ai ni faiga faavae ma ni taualumaga ua mamanuina e iloa ai ma puipuia ai le taufaasese o faamatalaga tau tupe. E aofia ai le vaevaeina o tiute, faiga faavae o faamaoniga, ma suetusi faalotoifale faavaitaimi.

3. Aoaoga ma A'oa'oga

O le aʻoaʻoina ma le faʻamalamalamaina o tagata faigaluega e uiga i le taua o amioga mama i lipoti tau tupe o se isi laʻasaga taua. E tatau i tagata faigaluega ona malamalama i taunuuga o le faʻasesēina o tusi tau tupe, mo tagata taʻitoʻatasi ma le faʻalapotopotoga atoa. E tatau ona avea amioga mama faapisinisi ma vaega taua o le aganuʻu a le kamupani.

4. Vaavaaiga a le Au Fa'atonutonu

E taua tele le sao o pulega fa'atonutonu i le fa'amautinoaina o le sa'o o lipoti tau tupe a le kamupani. O tulafono faatonutonu ma le va'ava'aia lelei e mafai ona fesoasoani e puipuia ai faiga fa'a'ole'ole ma fa'amautinoa ai o so'o se soliga tulafono e vave ona fa'aalia. E taua tele fo'i le galulue fa'atasi i le va o kamupani ma pulega fa'atonutonu mo le fausiaina o se faiga tau tupe e sili atu le maloloina.

FAITAU  Pepa i le Tausiga o Tupe

I'uga

O mataupu tau tupe taufaasese e le gata ina afaina ai kamupani o loʻo aʻafia ai ae e iai foʻi se aafiaga tele i le tamaoaiga o le lalolagi ma le faʻatuatuaga a le lautele. O le mea lea, e taua tele mo kamupani ona faʻatumauina le manino, le tali atu, ma le faʻamaoni i a latou lipoti tau tupe. Faatasi ai ma pulega malolosi i totonu, aʻoaʻoga ma aʻoaʻoga i amioga faapisinisi, ma le vaavaaiga lelei e le au faʻatonutonu, e mafai ona faʻaitiitia ai faiga tau tupe taufaasese. O lesona na aʻoaʻoina mai nei mataupu e tatau ona avea ma faavae mo faiga faapisinisi sili atu ona lelei ma sili atu ona tali atu i ai i le lumanai.

Taofi faamatalaga