Usoro Torricelli - nsogbu na ngwọta
1. Paịpụ nwere elu nke 100 cm juputara na mmiri. Oghere Q dị na 10 cm n'elu ala. Gịnị bụ anya kwụ ọtọ (x)?
A maara:
Anya dị n'etiti oghere na elu mmiri (h) = 100 cm – 10 cm = 90 cm = 0.9 m
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
Chọrọ: Ogologo nke x
Ngwọta:
Ọsọ mmiri na-asọ n'olulu ahụ
![]()
v= ọsọ, g = osooso n'ihi ike ndọda, h = anya dị n'etiti oghere ahụ na elu mmiri ahụ
Ọsọ mmiri na-asọ n'olulu ahụ:
![]()
Oge n'ikuku
Mmegharị mmiri site n'olulu ahụ ruo n'ala bụ ngagharị projectileA pụrụ ịghọta mmegharị ahụ site n'inyocha akụkụ kwụ ọtọ na nke kwụ ọtọ nke mmegharị ahụ iche iche. Mmegharị x na-eme na ọsọ na-agbanwe agbanwe na mmegharị y na-eme na ọsọ na-agbanwe agbanwe nke ike ndọda.
N'ime nsogbu a, ngagharị kwụ ọtọ nyochachara dị ka mmegharị ọdịda n'efu.
Gbakọọ oge n'ikuku site na iji usoro nke mmegharị ọdịda n'efu.
A maara:
Ogologo oghere (y) = 10 cm = 0.1 m
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
A chọrọ: Oge etiti oge (t)
Ngwọta:
y = 1/2 gt2
0.1 = 1/2 (10) t2
0.1 = 5 t2
t2 = 0.1/5
t2 = 0.02
t = √sekọnd 0.02
Ogologo kwụ ọtọ (x):
A maara:
Ọsọ mbụ (v)o = vox) = 3√2 m/s
Oge dị n'ikuku (t) = √0.02 sekọnd
A chọrọ: Ogologo kwụ ọtọ (x)
Ngwọta:
v = x / t
x = vt = (3√2)(√0.02) = (3)(1.41)(0.14) = 0.59 = mita 0.6
2. Tankị nwere mmiri nke dị mita 1 n'ogologo. N'ebe P dị, e nwere oghere. Kedu ọsọ mmiri na-asọba n'olulu ahụ. Ọsọ ọsọ nke ike ndọda bụ mita 10/s2.
A maara:
Anya dị n'etiti oghere na elu mmiri (h) = 100 cm – 80 cm = 20 cm = 0.2 m 
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
Chọrọ: Ọsọ nke mmiri na-asọba n'olulu ahụ (v)
Ngwọta:
Ọsọ mmiri na-asọ n'olulu ahụ:
3. Nnukwue tub nwere mmiri na e nwere paịpụ mmiri dịka egosiri na foto dị n'okpuru. Ọ bụrụ na g = 10 ms-2, mgbe ahụ ọsọ mmiri si na paịpụ pụta bụ…
A maara:
Ogologo (h) = 85 cm – 40 cm = 45 cm = 0.45 mita
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
Chọrọ: Ọsọ mmiri (v)
Ngwọta:
TỤkpụrụ oricelli na-ekwu na ọsọ mmiri na-agafe n'oghere dị anya site na elu mmiri hà nhata ọsọ nke free-adaING mmiri site n'ịdị elu nke h.
A na-agbakọ ọsọ mmiri site na iji usoro mmegharị ọdịda efu gbakọọ ọsọ yaa vt2 = 2 gh
vt2 = 2 gh = 2(10)(0.45) = 9
vt = √9 = 3 m/s
4. A tub jupụta na mmiri, e nwekwara oghere n'elu mgbidi (lee foto dị n'okpuru) Ọsọ mmiri na-esi n'olulu ahụ apụta bụ… (g = 10 ms-2)
A maara:
Ogologo (h) = 1.5 m – 0.25 m = 1.25 mita
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
A chọrọ: Sọsọ mmiri (v)
Ngwọta:
vt2 = 2 gh = 2(10)(1.25) = 25
vt = √25 = 5 m/s
5. Tankị nwere mmiri dị elu ruo mita 1 (g = 10 ms)-2) na mgbidi ahụ nwere oghere mmiri na-agbapụta (lee foto dị n'okpuru) Ọsọ mmiri na-esi n'olulu ahụ apụta bụ...
A maara:
Ogologo (h) = 1 m – 0.20 m = 0.8 mita
Ọsọ ọsọ n'ihi ike ndọda (g) = 10 m/s2
A chọrọ: Sọsọ mmiri (v)
Ngwọta:
vt2 = 2 gh = 2(10)(0.8) = 16
vt = √16 = 4 m/s
- Gịnị ka ozizi Torricelli na-akọwa?
- Azịza: Ụkpụrụ Torricelli na-akọwa ọsọ mmiri na-esi n'oghere pụta na ịdị elu nke kọlụm mmiri dị n'elu oghere ahụ, na-eche na ọ kwụsiri ike, na-adịghị ahụ anya (enweghị viscosity), na mmiri a na-apụghị ịgbagha agbagha.
- Kedu ka esi akọwapụta ozizi Torricelli n'ụzọ mgbakọ na mwepụ?
- Azịza: A na-akọwa ozizi ahụ dị ka , ebe bụ ọsọ nke mgbapụta ahụ, bụ osooso n'ihi ike ndọda, na ℎ bụ elu nke kọlụm mmiri mmiri dị n'elu oghere ahụ.
- N'okpuru echiche ndị dị aṅaa ka e si nweta ozizi Torricelli?
- Azịza: Usoro a na-eche na mmiri ahụ enweghị ike ịgbakọta ma ọ bụ ghara ịgbawa agbawa, mmiri ahụ na-aga n'ihu, ọ dịghịkwa ike ọzọ a na-etinye na mmiri ahụ ma ọ bụ na-ewepụta ya.
- Ọ bụrụ na akpa nwere oghere abụọ n'ime omimi dị iche iche, kedu ka ọsọ mmiri mmiri si apụta ga-esi tụnyere?
- Azịza: Mmiri mmiri nke si n'olulu ahụ pụta nke dị nso na ntọala ya ga-enwe ọsọ ka ukwuu karịa mmiri mmiri nke si n'olulu dị elu. Nke a bụ n'ihi na nrụgide (na ike nwere ike) dị ukwuu n'ime omimi miri emi.
- Gịnị mere ọsọ nke mmiri na-esi na ya apụta anaghị adabere n'ụdị ma ọ bụ mpaghara nke akpa ahụ?
- Azịza: Ụkpụrụ Torricelli na-atụle naanị ike nwere ike ime n'ihi ịdị elu nke kọlụm mmiri dị n'elu oghere ahụ. Ọdịdị nke akpa ahụ anaghị agbanwe elu a, yabụ ọsọ nke mmiri na-apụta ka dị otu.
- Kedu ka ọsọ mmiri mmiri na-esi n'oghere pụta si dị iche na amụma nke ozizi Torricelli mere n'ọnọdụ ụwa n'ezie?
- Azịza: N'ọnọdụ ụwa n'ezie, ihe ndị dị ka mmiri mmiri, ọgba aghara, na ọdịdị nke oghere ahụ nwere ike imetụta ọsọ ahụ n'ezie, na-emekarị ka ọ dị ala karịa ihe ozizi Torricelli buru n'amụma.
- Kedu njikọ dị n'etiti ozizi Torricelli na nchekwa ike?
- Azịza: E si n'ichekwa ike igwe mee ka Torricelli kwekọọ na ike dị n'elu mmiri ahụ na ike kinetic dị n'elu mmiri ahụ.
- Ọ bụrụ na oghere dị n'elu akpa jupụtara na mmiri mmiri, kedu ka ozizi Torricelli si kọwaa ọsọ mgbapụta ahụ?
- Azịza: Ogologo ℎ n'elu olulu ahụ ga-abụ efu, yabụ dịka ozizi Torricelli si dị, ọsọ mgbapụta ahụ ga-abụ efu.
- Kedu ka ọnụnọ nke nrụgide ikuku si emetụta amụma nke ozizi Torricelli?
- Azịza: Ụkpụrụ Torricelli na-eche na akpa ahụ meghere maka ikuku, ya mere, nrụgide ikuku na-arụ ọrụ otu aka ahụ n'elu mmiri ahụ. A na-akwụsị nrụgide a mgbe a na-atụle ọdịiche nrụgide n'ogo mmiri ahụ, ya mere ụkpụrụ ahụ ka dị irè.
- Gịnị na-eme ọsọ nke mmiri na-agbapụta ka mmiri dị n'ime akpa ahụ na-ebelata?
- Azịza: Ka ọkwa mmiri mmiri na-ebelata, ịdị elu ya na-ebelata ℎ n'elu oghere ahụ na-ebelata. Dịka ozizi Torricelli si kwuo, ọsọ mgbapụta ahụ ga-ebelata ka ọ dị .
Ajụjụ na azịza ndị a na-enyocha ntọala, ihe ndị pụtara, na ojiji nke ozizi Torricelli n'ihe gbasara ike mmiri mmiri.