Nghọta Dị Mkpa nke AVO Seismic Theory
N'inyocha ala, data ala ọma jijiji bụ otu n'ime ngwaọrụ bụ isi maka "ịhụ" nhazi ala ụwa na-enweghị ịmalite igwu ala mbụ. Agbanyeghị, data ala ọma jijiji abụghị naanị maka ịse onyinyo geometry oyi akwa (dịka ọmụmaatụ, anticlines, failure, ma ọ bụ stratigraphic tratigraphic), kamakwa maka igosi mgbanwe na ihe onwunwe nkume na mmiri mmiri. Otu echiche dị mkpa ejiri mee ihe maka ebumnuche a bụ AVO (Amplitude Versus Offset), nke bụ mgbanwe na amplitude ntụgharị uche ala ọma jijiji gbasara anya isi iyi-na-anata (offset) ma ọ bụ angle of incidence (angle). Isiokwu a na-atụle nghọta bụ isi nke ozizi AVO ala ọma jijiji, ihe kpatara ihe a ji eme, na otu esi eji AVO eme ihe na nkọwa.
-
1. Gịnị bụ AVO?
AVO bụ ọmụmụ nke otu oke ntụgharị uche ala si agbanwe ka mmụba nke offset (maọbụ, n'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ka akụkụ nke ebili mmiri na ókèala na-abawanye). Na data seismic multi-offset (dịka ọmụmaatụ, CMP na-anakọta data), a ga-edekọ otu ntụgharị uche ahụ na offsets dị iche iche. Ọ kacha mma, ọ bụrụ na ọnọdụ niile bụ otu, anyị nwere ike ịtụ anya na oke ahụ ga-adịgide. N'eziokwu, oke ahụ na-agbanwe n'ihi na nzaghachi ntụgharị uche dabere na akụkụ nke ihe na-eme na ọdịiche dị na ihe ndị na-agbanwe agbanwe n'etiti oyi akwa abụọ dị n'akụkụ.
Isi ihe dị na AVO: njupụta abụghị naanị "oke ike", kama ọ bụ ozi gbasara ihe ndị dị na nkume na mmiri mmiri.
-
2. Fizik bụ isi : ntụgharị uche na nnyefe nke ebili mmiri
Ebili mmiri ala ọma jijiji nke na-agbasa n'ime ihe na-agbanwe agbanwe ga-enwe ntụgharị uche na nnyefe mgbe ha zutere ókè dị n'etiti oyi akwa abụọ nwere ihe dị iche iche. N'akụkụ ụfọdụ nke ihe merenụ, ụfọdụ ike na-egosipụta azụ ma na-ebufe ụfọdụ. Ọnụọgụ ike na-egosipụta na-ekpebi site na ihe ntụgharị uche.
Maka ikpe kachasị mfe, ya bụ ihe omume nkịtị (ebili mmiri na-abịa n'akụkụ), enwere ike ide ihe dịka PP (ebili mmiri P na-egosipụta n'ime P):
\[
R(0) \ihe dịka \frac{Z_2 – Z_1}{Z_2 + Z_1}
\]
ebe \( Z = \rho V_p \) bụ impedance acoustic, \( \rho \) njupụta, na \( V_p \) ọsọ P-ebili. Nha nhata a na-akọwa ihe kpatara ntụgharị uche siri ike ji eme na nnukwu impedance ọdịiche, dịka ọmụmaatụ n'etiti nkume siri ike na nke dị nro.
Agbanyeghị, na mgbanwe ndị na-abụghị efu (akụkụ na-abụghị efu nke ihe merenụ), enweghịzi ike ịkọwa ntụgharị uche nke ọma site na impedance acoustic naanị. N'ebe a, njirimara elastic (Vp, Vs, na njupụta) na-abata, AVO na-apụtakwa.
-
3. Usoro Zoeppritz: ntọala nke ozizi AVO
N'ozizi, a na-akọwa oke ntụgharị uche n'akụkụ ihe merenụ site na nha Zoepritz, nke na-enweta ihe ntụgharị uche na ihe nnyefe maka ebili mmiri P- na S n'ókè nke mgbasa ozi abụọ na-agbanwe agbanwe. Usoro Zoeppritz "zuru oke" mana ọ dị mgbagwoju anya iji ya kpọmkwem na nkọwa kwa ụbọchị.
Ya mere, na omume AVO, a na-ejikarị ihe dị mfe eme ihe, karịsịa maka obere akụkụ dị n'etiti na ọdịiche na-adịghị oke njọ.
-
4. Aki–Richard approximation na Shuey ụdị
Otu ihe a na-ahụkarị bụ ihe a na-akpọ Aki-Richards approximation, nke na-egosipụta ihe ntụgharị uche PP dị ka ọrụ nke mgbanwe dị na Vp, Vs, na njupụta n'ihe gbasara akụkụ nke ihe na-eme. N'ime ụdị dị iche iche dị mfe, ụdị a na-ejikarị eme ihe na ụlọ ọrụ bụ ihe a na-akpọ Shuey approximation, nke na-ede:
\[
R(\theta) \ihe dịka R_0 + G \sin^2\theta + F(\tan^2\theta – \sin^2\theta)
\]
Ebe:
– \( R(\theta) \) = ihe ntụgharị uche na akụkụ nke ihe merenụ \( \theta \)
– \( R_0 \) = intercept (ntụgharị uche na-abịaru nso na nkuku efu)
– \( G \) = gradient (na-achịkwa mgbanwe na njupụta site na iji akụkụ, ọkachasị na obere-akụkụ etiti)
– \( F \) = okwu akụkụ buru ibu (a na-elegharakarị anya ma ọ bụrụ na akụkụ ahụ adịghị oke ibu)
N'ọtụtụ ọmụmụ AVO, karịsịa mgbe akụkụ akụkụ ahụ dị obere, a na-emekarị ka usoro nhazi ahụ dị mfe iji:
\[
R(\theta) \ihe dịka R_0 + G \sin^2\theta
\]
Site ebe a, anyị nwere ike ịhụ isi echiche nke AVO: ntụgharị uche na-agbanwe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'usoro na \(\sin^2\theta\) n'elu oke akụkụ ụfọdụ.
-
5. Gịnị mere oke olu ji agbanwe? Ọrụ nke Vp, Vs, njupụta, na mmiri mmiri
Mgbanwe nke oke olu na offset na-eme n'ihi na n'akụkụ buru ibu, P-wave "na-enwe mmetụta" karịa mgbanwe, gụnyere mgbanwe na oke Vp/Vs (ma ọ bụ oke Poisson). Ọnụnọ nke mmiri (gas, mmanụ, mmiri) nwere ike ịgbanwe Vp nke ukwuu, ebe Vs na-adịkarị ike (n'ihi na usoro nkume na-emetụta Vs karịa mmiri ahụ). N'ihi ya, oyi akwa ndị na-ebu gas na-emepụtakarị ụkpụrụ AVO njirimara.
N'izugbe:
- Gas na-ebelata Vp na impedance acoustic, yabụ R0 nwere ike ịghọ ihe na-adịghị mma (n'ókè ụfọdụ nke shale-span).
– Mgbanwe na Vs na oke Vp/Vs nwere ike ime ka amplitudes mụbaa ma ọ bụ belata na mgbanwe ogologo oge, dabere na njikọta nke lithology na mmiri mmiri.
– Njupụta na-emetụtakwa ntụgharị uche, mana n'ọtụtụ oge, onyinye ya pere mpe karịa Vp na Vs na nzaghachi AVO.
-
6. Echiche nke intercept na gradient (nyocha AVO nke oge ochie)
Na nkọwa, a na-enyocha AVO site na iji paramita abụọ:
– Nkwụsị (A ma ọ bụ R0): na-akọwa ntụgharị uche n'oge dị nso na nkwụsị.
– Gradient (B ma ọ bụ G): na-egosi usoro mgbanwe nke njupụta site na iji mgbanwe.
Site n'ịgbanwe oke olu ahụ megide \(\sin^2\theta\), anyị nwere ike ime atụmatụ maka intercept na gradient maka ihe nlele oge/omimi ọ bụla. A na-ahazi ma nyochaa njirimara abụọ a.
Otu usoro a na-ejikarị eme ihe bụ njikọ n'etiti ihe na gradient. Usoro nkesa nke isi ihe dị na crossplot nwere ike inyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti nzaghachi lithologic na mmiri mmiri, yana ịchọpụta ihe ndị na-adịghị mma nke kwekọrọ na hydrocarbons.
-
7. Nhazi AVO (nchịkọta)
N'akwụkwọ nyocha, a na-amata ọtụtụ klas AVO (dịka ọmụmaatụ, nhazi Rutherford & Williams), na-akọwa nzaghachi oke nke ájá ndị na-ebu hydrocarbon ma e jiri ya tụnyere shales ha dị n'elu. Ọ bụ ezie na nkọwa ndị ahụ nwere ike ịdị iche, isi echiche bụ:
1. Klas nke Mbụ: mgbochi ájá dị elu karịa shale (R0 positive), mana oke ya na-ebelata ka ọ na-agbanwe ruo mgbe ọ nwere ike ịgbanwe polarity na nnukwu nkwụsị.
2. Klas nke Abụọ: R0 na-eru nso efu, mgbanwe na offset na-aghọ ihe ngosi dị mkpa; nwere ike igosi "mgbanwe usoro" ma ọ bụ nzaghachi na-edoghị anya.
3. Klas nke Atọ: mbelata ike ájá (R0 na-adịghị mma), na nnukwu ike (karịa njọ) na njedebe ogologo—a na-ejikọkarị ya na ájá jupụtara na gas nke "ebe na-egbuke egbuke".
4. Klas nke Anọ: R0 adịghị mma mana oke ya na-ebelata ma ọ bụrụ na nnukwu mgbanwe (ihe na-adịghị mma ahụ dị ntakịrị ma nkọwa ya siri ike).
Nkewa a bara uru dị ka usoro maka iche echiche, mana ekwesighi iwere ya dị ka iwu zuru oke n'ihi na nzaghachi ya dabere na ọnọdụ ala mpaghara.
-
8. Ihe achọrọ maka data AVO na usoro ọrụ
Iji kọwaa AVO nke ọma, ịdị mma na nhazi data dị oke mkpa. Ụfọdụ ihe achọrọ n'ozuzu:
– A ghaghị ịnọgide na-enwe oke (ezi oke / oke oke): nhazi agaghị emebi mmekọrịta oke dị n'etiti ihe ndị na-agbanwe agbanwe.
– Ndozi NMO/DMO ziri ezi: njehie ọsọ nwere ike ịgbanwe oke olu, ọkachasị na nkwụsị dị anya.
– A na-eme mmezi geometric, absorption (Q), na scaling mgbe niile.
– A ga-emerịrị nhọrọ nke ịgbanwe ụda na mgbanwe nke ọma ka a ghara ịtụfu ozi AVO ma ọ bụ webata mkpọtụ kachasị.
Usoro ọrụ (nke dị mkpirikpi):
1. Nchịkọta QC (lelee mkpọtụ, ọtụtụ, ịgbatị).
2. Gbanwee akụkụ offset → (nkuku na-anakọta) ma ọ bụrụ na o kwere mee.
3. Mwepụta nke oke na mbara igwe ma ọ bụ windo oge.
4. Atụmatụ nke intercept-gradient ma ọ bụ njirimara ndị ọzọ (dịka ọmụmaatụ Far-Near, Fluid Factor).
5. Ịkọwapụta ihe osise na njirimara, wee jikọta ya na ndekọ olulu mmiri na fiziki nkume.
-
9. Mmachi na isi mmalite nke ọnyà nkọwa
Ọ bụ ezie na AVO siri ike, enwere ọtụtụ ihe ndị na-abụghị nke ala nwere ike ịkpata "ihe ndị na-adịghị mma", gụnyere:
– Anisotropy (dịka ọmụmaatụ VTI) nke na-agbanwe nzaghachi ahụ site n'akụkụ.
– Ịhazi na nnyonye anya n'ime akwa dị gịrịgịrị.
- Ọtụtụ nhazi na ntụgharị uche ebumnuche.
- Mgbanwe Wavelet ma ọ bụ nkebi n'etiti mgbanwe.
- Njehie na-anaghị agbanwe agbanwe na enweghị njikọ ebili mmiri n'ihi mgbanwe dị nso n'elu.
- Oghere/ìhè dị iche iche na ihe owuwu dị mgbagwoju anya.
Ya mere, ọ kacha mma ka ejiri data olulu mmiri, nyocha physics nkume, ma ọ bụrụ na ọ dị, ntụgharị elastic (EI/AVA inversion) mee atụmatụ Vp, Vs, na njupụta n'ọtụtụ.
-
10. Mmechi
Echiche nke AVO seismic dabere na ụkpụrụ nke na-egosi na ihe na-egosipụta ihe na-adabereghị naanị na mgbochi acoustic na ọnọdụ nkịtị, kamakwa na ihe ndị na-agbanwe agbanwe nke nkume ahụ na akụkụ nke ebili mmiri ahụ. Site na ihe ndị dị ka Zoeppritz dịka Shuey, enwere ike ịchịkọta AVO n'ime nyocha intercept na gradient bara uru maka ịchọpụta mgbanwe na lithology na ike mmiri mmiri , gụnyere ihe ngosi nke hydrocarbons.
Agbanyeghị, AVO abụghị "ngwa ọrụ anwansi." Ihe na-ekpebi ihe ịga nke ọma ya bụ ịdị mma data, nhazi nchekwa oke, nghọta nke fiziki nkume, na njikọta ya na njikwa ọma na ọnọdụ ala. Site na ntọala a, AVO aghọwo otu n'ime ụzọ kachasị mkpa na nkọwa nke ala ọma jijiji nke oge a , na-ebelata ihe egwu nyocha ma na-eme ka obi sie ike na njirimara ebe nchekwa mmiri dịkwuo elu.
-
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike ịga n'ihu na ụdị teknụzụ ka mma (nke nwere ihe ndị e ji mee Shuey/Aki-Richards, ihe atụ nke crossplot, na usoro ọrụ ntụgharị AVA) ma ọ bụ ụdị dị mfe maka ndị na-agụ akwụkwọ ọhụrụ.
