Kev suav lej yog ib ceg ntawm kev lej uas cuam tshuam nrog kev sau, kev tshuaj xyuas, kev txhais lus, thiab kev nthuav qhia cov ntaub ntawv. Hauv theem kawm ntawv theem siab, kev suav lej yog ib feem tseem ceeb ntawm cov ntawv kawm lej vim nws pab cov tub ntxhais kawm nkag siab txog kev siv cov ntaub ntawv li cas hauv ntau yam ntawm lub neej. Ib qho ntawm cov ntsiab lus tseem ceeb uas tau kawm hauv kev suav lej yog "kev ntsuas qhov chaw." Tsab xov xwm no yuav tham txog kev ntsuas qhov chaw tob tob, nws cov hom, yuav ua li cas xam nws, thiab nws qhov tseem ceeb hauv kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv.
Kev Nkag Siab Txog Qhov Loj ntawm Qhov Chaw
Kev ntsuas qhov chaw yog kev ntsuas lej siv los piav qhia txog qhov chaw sib piv ntawm tus nqi hauv cov ntaub ntawv teeb tsa. Qhov kev ntsuas no tseem ceeb rau kev nkag siab txog kev faib cov ntaub ntawv thiab rau kev txiav txim siab qhov chaw ntawm cov ntaub ntawv tshwj xeeb hauv kev faib cov ntaub ntawv. Nrog kev ntsuas qhov chaw, peb tuaj yeem txheeb xyuas qhov chaw uas cov nqi tshwj xeeb nyob, seb lawv siab dua lossis qis dua qhov nruab nrab, thiab yuav ua li cas cov ntaub ntawv raug faib tag nrho.
Cov kev ntsuas ntawm kev faib tawm uas qhia hauv tsev kawm ntawv theem siab suav nrog quartiles, deciles, thiab percentiles. Txhua qhov kev ntsuas no faib cov ntaub ntawv ua ntu sib npaug zos kom pab nkag siab txog qhov chaw sib piv ntawm cov ntaub ntawv hauv cov ntaub ntawv teeb tsa.
Plaub feem pua
Cov Quartiles yog kev ntsuas ntawm kev faib tawm uas faib cov ntaub ntawv txheeb xyuas ua plaub ntu sib npaug. Muaj peb lub quartiles tseem ceeb:
– Thawj quartile (Q1): Faib qhov tsawg tshaj plaws 25% ntawm cov ntaub ntawv los ntawm qhov loj tshaj plaws 75% ntawm cov ntaub ntawv. Q1 yog tus nqi hauv qab uas 25% ntawm cov ntaub ntawv nyob.
– Qhov thib ob quartile (Q2) lossis median: Faib cov ntaub ntawv ua ob feem sib npaug. Q2 yog tus nqi nruab nrab ntawm cov ntaub ntawv, qhov twg 50% ntawm cov ntaub ntawv poob qis dua nws thiab 50% ntawm cov ntaub ntawv poob siab dua nws.
– Lub quartile thib peb (Q3): Faib qhov tsawg tshaj plaws 75% ntawm cov ntaub ntawv los ntawm qhov loj tshaj plaws 25%. Q3 yog tus nqi hauv qab uas 75% ntawm cov ntaub ntawv nyob.
Piv txwv ntawm kev xam quartile:
Xav tias muaj cov ntaub ntawv hauv qab no: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
1. Cais cov ntaub ntawv: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
2. Txheeb xyuas Q2 (nruab nrab): cov ntaub ntawv thib 5 thiab thib 6 (13 thiab 14), yog li ntawd nruab nrab = (13 + 14) / 2 = 13.5.
3. Txheeb xyuas Q1: cov ntaub ntawv thib 2 thiab thib 3 (7 thiab 8), yog li Q1 = (7 + 8) / 2 = 7.5.
4. Txheeb xyuas Q3: cov ntaub ntawv thib 8 thiab thib 9 (21 thiab 23), yog li Q3 = (21 + 23) / 2 = 22.
Desil
Deciles yog ib qho kev ntsuas ntawm kev faib tawm uas faib cov ntaub ntawv uas tau txheeb xyuas ua kaum qhov sib npaug. Piv txwv li:
– Thawj decile (D1): Faib qhov tsawg tshaj plaws 10% ntawm cov ntaub ntawv los ntawm qhov loj tshaj plaws 90% ntawm cov ntaub ntawv.
– Tsib caug feem pua (D5): Ib yam li tus nruab nrab, faib cov ntaub ntawv ua ob feem sib npaug (50%).
Piv txwv ntawm kev xam decile:
Xav tias muaj cov ntaub ntawv hauv qab no: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
1. Cais cov ntaub ntawv: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
2. Txheeb xyuas D1: Cov ntaub ntawv thib 1 thiab thib 2 yog (5 thiab 7), yog li D1 = (5 + 7) / 2 = 6.
3. Txheeb xyuas D5 (nruab nrab): Cov ntaub ntawv thib 5 thiab thib 6 (13 thiab 14), yog li ntawd nruab nrab = (13 + 14) / 2 = 13.5.
4. Txheeb xyuas D9: Cov ntaub ntawv thib 9 thiab thib 10 yog (23 thiab 27), yog li D9 = (23 + 27) / 2 = 25.
Feem pua
Ib feem pua yog ib qho kev ntsuas ntawm kev faib tawm uas faib cov ntaub ntawv uas tau txheeb xyuas ua ib puas feem sib npaug. Cov feem pua yog siv los qhia qhov chaw sib piv ntawm tus nqi hauv kev faib tawm cov ntaub ntawv. Piv txwv li:
– 25th percentile (P25): Ib yam li thawj quartile (Q1), faib qhov tsawg tshaj plaws 25% ntawm cov ntaub ntawv los ntawm qhov loj tshaj plaws 75% ntawm cov ntaub ntawv.
– 50th percentile (P50): Ib yam li median lossis second quartile (Q2).
– 75th percentile (P75): Ib yam li peb lub quartile (Q3).
Piv txwv ntawm kev suav feem pua:
Xav tias muaj cov ntaub ntawv hauv qab no: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
1. Cais cov ntaub ntawv: 5, 7, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 23, 27.
2. Txheeb xyuas P25: Cov ntaub ntawv thib 2 thiab thib 3 yog (7 thiab 8), yog li P25 = (7 + 8) / 2 = 7.5.
3. Txheeb xyuas P50 (nruab nrab): Cov ntaub ntawv thib 5 thiab thib 6 yog (13 thiab 14), yog li ntawd qhov nruab nrab = (13 + 14) / 2 = 13.5.
4. Txheeb xyuas P75: Cov ntaub ntawv thib 8 thiab thib 9 yog (21 thiab 23), yog li P75 = (21 + 23) / 2 = 22.
Qhov Tseem Ceeb ntawm Qhov Loj ntawm Qhov Chaw
Kev ntsuas kev faib tawm yog qhov tseem ceeb hauv kev tshuaj xyuas kev suav lej vim tias lawv muab cov ntaub ntawv hais txog qhov chaw sib piv ntawm tus nqi hauv kev faib tawm cov ntaub ntawv. Los ntawm kev nkag siab txog quartiles, deciles, thiab percentiles, peb tuaj yeem txiav txim siab seb cov ntaub ntawv puas muaj ntau tus nqi siab lossis qis, nrog rau kev faib tawm cov ntaub ntawv li cas. Qhov no muaj txiaj ntsig zoo hauv ntau qhov chaw, xws li:
1. Kev Lag Luam: Txhawm rau tshuaj xyuas kev faib tawm ntawm cov nyiaj tau los lossis kev nplua nuj ntawm cov pej xeem.
2. Kev Xav Txog Lub Siab: Txhawm rau nkag siab txog kev faib tawm ntawm cov qhab nia xeem lossis lwm yam kev ntsuas.
3. Kev Kawm Ntawv: Txhawm rau ntsuam xyuas cov txiaj ntsig ntawm kev xeem thiab txiav txim siab seb cov tub ntxhais kawm txoj haujlwm nyob hauv lawv pawg.
4. Kev Noj Qab Haus Huv: Txhawm rau soj ntsuam qhov kev faib tawm ntawm cov ntaub ntawv kev noj qab haus huv xws li ntshav siab lossis cov roj cholesterol hauv ib pawg neeg.
Daim Ntawv Thov Qhov Loj ntawm Qhov Chaw
Cov ntsuas qhov chaw kawm kuj tseem muaj txiaj ntsig zoo rau kev txiav txim siab raws li cov ntaub ntawv. Piv txwv li, hauv kev kawm, feem pua yog siv los ntsuas cov tub ntxhais kawm. Ib tug tub ntxhais kawm uas muaj feem pua 90th yog suav tias ua tau zoo dua 90% ntawm lwm tus tub ntxhais kawm.
Hauv kev lag luam, kev tshuaj xyuas decile siv tau los ntsuas qhov tsis sib luag ntawm cov nyiaj tau los. Piv txwv li, los ntawm kev txheeb xyuas cov deciles nyiaj tau los ntawm cov chav kawm siab tshaj plaws thiab qis tshaj plaws, peb tuaj yeem nkag siab txog qhov tsis sib luag ntawm kev lag luam hauv zej zog.
Hauv kev noj qab haus huv, feem ntau siv cov lej feem pua los ntsuas kev loj hlob ntawm cov menyuam. Piv txwv li, yog tias ib tug menyuam nyob rau hauv 75th percentile rau qhov siab, qhov ntawd txhais tau tias tus menyuam siab dua 75% ntawm cov menyuam uas lawv muaj hnub nyoog.
Xaus
Kev ntsuas qhov chaw yog cov ntsiab lus tseem ceeb hauv kev suav lej uas tseem ceeb rau cov tub ntxhais kawm theem siab kom nkag siab. Quartiles, deciles, thiab percentiles tso cai rau peb nkag siab txog qhov chaw sib piv ntawm tus nqi hauv cov ntaub ntawv teeb tsa thiab nkag siab txog nws qhov kev faib tawm. Kev paub txog cov ntsiab lus no yuav pab cov tub ntxhais kawm txheeb xyuas cov ntaub ntawv zoo dua thiab txiav txim siab tau zoo.
Kev suav lej, nrog rau nws ntau yam kev ntsuas qhov chaw, tsis yog tsuas yog pab cov tub ntxhais kawm nkag siab txog cov ntaub ntawv hauv kev kawm xwb tab sis kuj npaj lawv rau kev siv cov ntaub ntawv hauv lub neej txhua hnub thiab kev ua haujlwm yav tom ntej. Nrog kev nkag siab zoo txog kev ntsuas qhov chaw, cov tub ntxhais kawm tuaj yeem ntseeg siab dua hauv kev ntsib cov teeb meem nyuaj ntawm kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv hauv lub hnub nyoog xov xwm no.