Yog tias peb ntsuas ntau hom ntsuas kub sib txawv, piv txwv li lub ntsuas kub mercury thiab lub ntsuas kub cawv, qhov ntsuas ntawm ob lub ntsuas kub zoo ib yam tsuas yog ntawm 0 o C (lossis 32 o F) thiab 100 o C (lossis 212 o F). Yog tias peb siv ob lub ntsuas kub los ntsuas qhov kub ntawm huab cua, cov lej uas qhia los ntawm txhua lub ntsuas kub yuav tsis zoo ib yam. Tej zaum lub ntsuas kub mercury qhia 48 o C, thaum lub ntsuas kub cawv qhia 46 o C. Qhov no yog vim tias qhov nrawm ntawm mercury thiab cawv sib txawv. Ib yam li ntawd nrog lwm hom ntsuas kub, xws li lub ntsuas kub bimetallic, thiab lwm yam. Qhov ntsuas kub txiav txim siab hauv txoj kev no yog nyob ntawm cov yam ntxwv ntawm cov ntaub ntawv siv.
Vim tias qhov ntsuas kub uas siv lub ntsuas kub ib txwm muaj nws qhov tsis zoo, peb xav tau lub ntsuas kub ib txwm. Lub ntsuas kub ib txwm tso cai rau peb teeb tsa qhov ntsuas kub kom raug dua yam tsis tas yuav cia siab rau cov yam ntxwv ntawm cov khoom siv.
Ib lub ntsuas kub uas yuav luag zoo tag nrho yog lub ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li . Lub hauv paus ntsiab lus ntawm kev ua haujlwm ntawm lub ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li yog raws li nram no: Qhov ntim ntawm cov roj raug khaws cia tas li, lossis tsis hloov pauv. Thaum qhov kub nce ntxiv, qhov siab ntawm cov roj kuj nce ntxiv.
Sab hauv cov kav dej 1 thiab 2 muaj mercury. Qhov ntim roj raug khaws cia kom ruaj khov los ntawm kev tsa lossis txo cov kav dej 2 kom qib mercury hauv cov kav dej 1 yeej ib txwm nyob ntawm qhov cim qhia. Yog tias qhov kub nce, qhov siab ntawm cov roj hauv cov kav dej kuj nce ntxiv. Yog li ntawd, cov kav dej 2 yuav tsum tau tsa siab dua kom qhov ntim roj tseem ruaj khov. Qhov siab ntawm cov roj tuaj yeem txiav txim siab los ntawm kev nyeem qhov siab ntawm kem mercury (h) hauv cov kav dej 2. Yog tias siv txoj kev siv tes, tsuas yog nco ntsoov tias kem mercury ntawm 760 mm siab = 1 atm (1 atmospheric) ntawm qhov siab. Hauv cov ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li twb muaj lub ntsuas siab lawm. Lub thawv uas muaj cov roj kuj tsim los kom cov roj ib txwm muaj qhov ntim tas li. Yog li qhov ntsuas tsuas yog qhov hloov pauv ntawm qhov siab xwb.
Yuav kom ntsuas tau lub ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li, peb tuaj yeem ntsuas qhov siab ntawm roj ntawm ob qhov kub. Piv txwv li, cia peb siv qhov kub ntawm qhov dej khov thiab qhov kub ntawm qhov pa dej. Cov ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li raug ntsuas ntawm qhov siab ntawm 1 atm. Cov kauj ruam los ntsuas lub ntsuas kub yog raws li nram no.
Ua ntej, lub thoob roj raug muab tso rau hauv lub thawv uas muaj dej khov thiab dej. Qhov ntim roj raug khaws cia tas li, yog li ntawd, cov yeeb nkab 2 yuav tsum tau txo qis kom qib mercury hauv cov yeeb nkab 1 tseem nyob ntawm qhov chaw siv. Yog tias qhov ntim roj tsis tau hloov pauv, sau qhov siab ntawm kem mercury (h) hauv cov yeeb nkab 2. Siv h los xam qhov siab. Yog tias siv lub ntsuas kub roj uas muaj qhov ntim tas li, lub thoob roj uas muaj roj raug muab tso rau hauv lub thawv uas muaj dej khov thiab dej. Twb muaj lub ntsuas siab lawm. Sau qhov siab ntawm cov roj (cia peb hais tias qhov no yog qhov siab 1 lossis P 1 )
Qhov thib ob, Muab ib lub thoob roj tso rau hauv ib lub thawv uas muaj dej uas tab tom raug cua sov. Yuav kom tswj tau qhov ntim roj kom ruaj khov, cov yeeb nkab 2 raug tsa kom cov mercury hauv cov yeeb nkab 1 nyob ntawm qhov chaw siv. Yog tias qhov ntim roj tseem tsis hloov, sau qhov siab ntawm cov kav dej.
mercury (h) nyob rau hauv cov yeeb nkab 2. Siv h los xam qhov siab ntawm cov pa roj (cia peb hais tias qhov no yog qhov siab 2 lossis P2)
Qhov thib peb , tsim ib daim duab uas qhia txog kev sib raug zoo ntawm qhov siab thiab qhov kub. Saib piv txwv hauv qab no.
P 1 yog lub zog roj ntawm qhov kub ntawm qhov dej khov (0 o C) thiab P 2 yog lub zog roj ntawm qhov kub ntawm qhov vapor (100 o C). Kos ib txoj kab txuas qhov sib tshuam ntawm P 1 nrog 0 o C thiab qhov sib tshuam ntawm P 2 nrog 100 o C. Los ntawm kev xa mus rau daim duab, txawm tias peb tsuas paub lub zog roj xwb, qhov kub kuj tuaj yeem paub thiab kwv yees tau yooj yim.
Kelvin nplai
Yog tias txoj kab oblique ntawm daim duab saum toj no raug kos los txiav lub T o C axis, ces thaum lub zog roj = 0, qhov kub ntawm roj = -273,15 o C. Tej zaum peb xav tias qhov kub ntawm roj ntawm 0 qhov siab sib txawv, nyob ntawm hom roj hauv lub raj ntsuas kub ntawm lub raj ntsuas kub. Raws li kev sim, txawm tias hom roj sib txawv, thaum lub zog roj dhau los ua xoom, qhov kub ib txwm yog -273,15 o C. Yog li, peb tuaj yeem siv qhov kub no ua qhov ntsuas kub tus qauv (tseem hu ua qhov kub thiab txias xoom). Qhov kub thiab txias xoom no hu ua lub npe menyuam yaus lossis Kelvin. Kelvin yog lub npe ntawm Lord Kelvin (1824-1907), tus kws tshawb fawb Askiv yav dhau los.
Hauv qhov ntsuas no, qhov kub thiab txias yog qhia hauv Kelvin (K), tsis yog degrees Kelvin (oK). Lub sijhawm nruab nrab ntawm cov degrees zoo ib yam li ntawm Celsius nplai, tab sis tus nqi xoom raug hloov mus rau 0 K. Yog li 0 K = -273,15 oC thiab 273,15 K = 0 oC. Qhov kub hauv Celsius nplai tuaj yeem hloov mus rau Kelvin nplai los ntawm kev ntxiv 273,15. Ib yam li ntawd, qhov kub hauv Kelvin nplai tuaj yeem hloov mus rau Celsius nplai los ntawm kev rho tawm 273,15.
T (K) = T (oC) + 273,15
T (oC) = T (K) – 273,15
Piv txwv lus nug 1.20 oC = …. K
T(K) = T(C) + 273
T = 20 + 273
T = 293 K
Piv txwv lo lus nug 2. 80 o F = …. K
