Cov kev cuam tshuam ntawm kev sib raug zoo hauv txoj cai kev kawm

Kev cuam tshuam ntawm Sociology hauv Txoj Cai Kev Kawm

Kev kawm ntawv yeej tsis yog ib yam uas yuav tsum ua hauv chav kawm xwb. Nws yeej ib txwm muaj feem cuam tshuam nrog cov qauv kev sib raug zoo hauv zej zog, cov kab lis kev cai, kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim, thiab cov xwm txheej kev lag luam thiab kev nom kev tswv uas ua rau lub zej zog zoo li no. Yog li ntawd, cov cai ntawm kev kawm ntawv—txij li cov txheej txheem kawm ntawv thiab kev ntsuam xyuas mus txog rau kev nyiaj txiag thiab kev tswj hwm tsev kawm ntawv—yog cov kev txiav txim siab hauv zej zog uas muaj feem cuam tshuam loj heev. Qhov no yog qhov uas kev kawm hauv zej zog los txog: pab cov neeg tsim cai txhais cov kev muaj tiag hauv zej zog, nkag siab txog kev tsis sib luag, thiab tsim cov kev cuam tshuam kom ntseeg tau tias kev kawm ntawv yog lub tsheb rau kev txav mus los hauv zej zog, tsis yog tsuas yog ib qho cuab yeej rau kev tsim kev tsis ncaj ncees xwb.

Kev Kawm Ntawv Ua Ib Lub Koom Haum Hauv Zej Zog

Los ntawm kev xam pom ntawm zej zog, cov tsev kawm ntawv yog cov tsev kawm ntawv hauv zej zog uas muaj cov haujlwm pom tseeb (lub hom phiaj paub), xws li kev hloov pauv kev paub thiab kev txawj, thiab cov haujlwm tsis pom tseeb (kev cuam tshuam tsis ncaj qha), xws li kev tsim kev qhuab qhia, kev coj ua ntawm cov qauv, thiab kev xaiv hauv zej zog. Txoj cai kev kawm txiav txim siab seb cov haujlwm no yuav ua li cas. Piv txwv li, cov cai uas hais txog kev xeem siab yuav ua rau muaj kev lav phib xaub ntau ntxiv, tab sis kuj muaj cov teebmeem tsis pom tseeb xws li kev qhia qib (kev qhia rau kev xeem), kev ntxhov siab ntawm lub hlwb, lossis kev nthuav dav ntawm cov kev pabcuam qhia ntawv uas ua rau qhov sib txawv ntawm cov pab pawg hauv zej zog dav dua.

Kev kawm txog zej zog qhia peb tias cov tsev kawm ntawv tsis yog cov uas nyob nruab nrab. Lawv muaj cov txiaj ntsig tshwj xeeb—txog yam uas suav tias yog "ntse," "ua tiav," thiab "muaj kab lis kev cai"—uas feem ntau sib haum nrog cov pab pawg neeg tseem ceeb hauv zej zog. Yog li ntawd, cov cai yuav tsum tau daws cov teeb meem kev ntxub ntxaug ntawm cov tsev kawm ntawv thiab xyuas kom meej tias cov tsev kawm ntawv ua haujlwm rau txhua pab pawg hauv zej zog.

Kev Tsis Sib Luag Hauv Zej Zog thiab Kev Nkag Mus Rau Kev Kawm Ntawv

Ib qho ntawm cov teeb meem pom tseeb tshaj plaws ntawm kev kawm hauv zej zog rau txoj cai kev kawm yog kev daws teeb meem kev tsis sib luag hauv kev nkag mus kawm. Cov yam xws li chav kawm hauv zej zog, qhov chaw nyob, poj niam txiv neej, kev tsis taus, thiab keeb kwm haiv neeg lossis kab lis kev cai tuaj yeem cuam tshuam rau tus menyuam txoj kev mus kawm ntawv, kev kawm mus ntxiv, thiab kev vam meej. Cov cai uas zoo li "sib npaug rau txhua tus" feem ntau ua pov thawj tsis sib luag vim lawv tsis quav ntsej txog cov ntsiab lus pib sib txawv.

Piv txwv li, cov cai tswjfwm zoning lossis cov txheej txheem nkag mus kawm hauv cheeb tsam yuav tsom mus rau kev ncaj ncees, tab sis lawv qhov ua tau zoo nyob ntawm qhov kev faib tawm ntawm qhov zoo ntawm tsev kawm ntawv. Yog tias cov tsev kawm ntawv qib siab nyob hauv nroog thaum cov nroog tsis muaj chaw thiab cov xib fwb, kev faib tawm tuaj yeem ua rau muaj kev tsis sib luag. Lub zeem muag ntawm kev sib raug zoo hauv zej zog xav tau cov cai them nyiaj: kev faib cov peev txheej sib npaug, kev txhawb siab rau kev tso xib fwb rau hauv thaj chaw deb, kev txhawb nqa kev thauj mus los, kev pab nyiaj kawm ntawv raws li kev xav tau, thiab kev muab kev pabcuam txhawb nqa xws li kev noj zaub mov zoo, kev noj qab haus huv, thiab kev txhawb nqa kev puas siab puas ntsws.

Cov Ntawv Kawm, Kab Lis Kev Cai, thiab Tus Kheej

Cov ntawv kawm tsis yog tsuas muaj cov ntaub ntawv kawm xwb tab sis kuj tseem ua rau cov neeg thiab cov kev xav ntawm cov pej xeem. Kev kawm txog zej zog hais txog qhov tseem ceeb ntawm "kev cuam tshuam ntawm kab lis kev cai": qhov uas cov ntsiab lus kawm qhia txog cov tub ntxhais kawm qhov tseeb hauv zej zog thiab qhov tseem ceeb ntawm kev sib txawv ntawm kab lis kev cai. Yog tias cov ntawv kawm tsom mus rau cov kab lis kev cai tseem ceeb, cov tub ntxhais kawm los ntawm cov pab pawg tsawg tuaj yeem xav tias lawv tsis muaj kev sib raug zoo, thiab lawv cov kev paub dhau los yuav tsis raug lees paub tias yog kev paub raug cai.

Cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm txoj cai yog qhov xav tau cov ntawv kawm uas suav nrog txhua tus neeg uas tsis yog tsuas yog ntxiv lub ntsiab lus ntawm "kev sib txawv" ua lub cim xwb, tab sis koom ua ke rau hauv cov txheej txheem qhia ntawv, xaiv cov piv txwv, thiab tsim cov ntaub ntawv qhia ntawv. Kev txhawb nqa kev nyeem ntawv kab lis kev cai, kev kawm ntau haiv neeg, thiab kev kawm tus cwj pwm kuj tseem yuav tsum tau tsim los ntawm kev xav - tsis yog ua cov lus hais txog kev coj ncaj ncees, tab sis ua cov txuj ci kev sib raug zoo rau kev nyob hauv lub zej zog uas muaj ntau haiv neeg thiab ywj pheej.

Cov Tsev Kawm Ntawv Ua Chaw Ua Si ntawm Kev Sib Raug Zoo ntawm Lub Hwj Chim

Kev xav txog kev tsis sib haum xeeb hauv kev kawm txog zej zog pom cov tsev kawm ntawv ua ib qho chaw sib raug zoo ntawm kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim: leej twg teeb tsa cov qauv, leej twg tau txais txiaj ntsig, thiab leej twg raug kaw. Cov cai ntawm kev kawm feem ntau qhia txog kev sib pauv ntawm ntau yam kev txaus siab - lub xeev, kev ua lag luam, cov pab pawg kws tshaj lij, thiab lub zej zog. Piv txwv li, kev ua lag luam ntiag tug ntawm kev kawm lossis kev nthuav dav ntawm cov tsev kawm ntawv them nqi yuav ua rau muaj kev xaiv ntau ntxiv rau qee tus, tab sis kuj txhawb nqa kev faib pawg hauv zej zog: cov tsev kawm ntawv "kim thiab zoo dua" rau cov chav kawm nruab nrab siab dua, cov tsev kawm ntawv "pheej yig thiab tsis txaus" rau cov pab pawg tsis muaj zog.

Kev kawm txog zej zog qhia tias thaum kev kawm raug suav hais tias yog khoom muag, kev nkag mus thiab qhov zoo feem ntau ua raws li lub hwj chim yuav khoom. Yog li ntawd, cov cai yuav tsum tiv thaiv kev kawm ua khoom siv rau pej xeem los ntawm kev pab nyiaj txiag txaus ntawm lub xeev, kev tswj hwm tus nqi, thiab kev lees paub cov qauv zoo tsawg kawg nkaus. Kev saib xyuas cov kev coj ua tsis suav nrog - xws li cov nqi zais lossis kev xaiv kev ntxub ntxaug - yog ib qho tseem ceeb ntawm cov cai ncaj ncees.

Kev Kawm Ntawv, Kev Txav Mus Los Hauv Zej Zog, thiab Kev Tsim Dua Tshiab ntawm Kev Tsis Sib Luag

Ib zaj dab neeg muaj zog txog kev kawm ntawv yog tias nws ua haujlwm ua "ntaiv rau kev txav mus los hauv zej zog." Txawm li cas los xij, kev kawm txog zej zog ceeb toom tias kev kawm ntawv kuj tseem tuaj yeem ua rau muaj kev tsis sib luag. Lub tswv yim ntawm kev peev txheej kab lis kev cai qhia tias cov menyuam yaus los ntawm tsev neeg kawm ntawv feem ntau muaj lus, kev kawm, kev nkag mus rau phau ntawv, thiab kev txhawb nqa kev kawm uas sib haum xeeb zoo dua nrog cov kev xav tau ntawm tsev kawm ntawv. Yog li ntawd, cov cai uas hais txog kev sib tw thiab kev ua tiav yam tsis muaj kev txhawb nqa zoo tuaj yeem ua rau cov txiaj ntsig kev kawm zoo li "zoo," txawm tias tsis yog txhua tus tub ntxhais kawm pib los ntawm tib lub hauv paus.

Cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm txoj cai ntawm cov kev tshawb pom no qhia txog qhov tseem ceeb ntawm kev cuam tshuam thaum ntxov thiab ntau txheej txheem: kev kawm menyuam yaus thaum ntxov zoo, cov kev pab cuam nyeem ntawv hauv tsev neeg, kev koom tes ntawm niam txiv tsis txiav txim, kev txhawb nqa kev taw qhia thiab kev pab tswv yim, thiab lub kaw lus kho kom zoo. Ntxiv mus, kev ntsuam xyuas cov tub ntxhais kawm yuav tsum ntsuam xyuas cov txheej txheem thiab kev nce qib, tsis yog qhov kawg nkaus xwb, kom tiv thaiv cov tsev kawm ntawv kom tsis txhob ua "lub tshuab xaiv" uas tsis suav nrog cov neeg xav tau kev txhawb nqa.

Lub Luag Haujlwm ntawm Cov Xib Fwb thiab Huab Cua Hauv Tsev Kawm Ntawv

Kev kawm txog zej zog kuj hais tias txoj cai kev kawm tsis yog hais txog cov ntaub ntawv xwb, tab sis kuj hais txog kev coj ua hauv zej zog hauv tsev kawm ntawv. Cov xib fwb tsis yog cov neeg ua raws li cov ntawv kawm xwb; lawv yog cov neeg ua haujlwm hauv zej zog uas cuam tshuam nrog cov tub ntxhais kawm los ntawm kev cia siab, kev sau npe, thiab kev ntsuam xyuas. Cov xwm txheej xws li Pygmalion effect (kev cia siab ntawm cov xib fwb cuam tshuam rau kev ua tiav ntawm cov tub ntxhais kawm) thiab kev sau npe (kev sau npe cov tub ntxhais kawm ua "phem," "qeeb," lossis "tsis muaj peev xwm") qhia tau hais tias cov cai txhim kho zoo yuav tsum xav txog qhov sib raug zoo.

Yog li ntawd, cov cai tswjfwm kev cob qhia xib fwb yuav tsum suav nrog ob qho tib si kev txawj ntse hauv kev qhia thiab kev sib raug zoo hauv zej zog: kev paub txog kev ntxub ntxaug, kev koom ua ke, kev tswj hwm chav kawm tsis muaj kev txwv, thiab lub peev xwm qhia hauv ntau haiv neeg. Ib puag ncig hauv tsev kawm ntawv uas tsis muaj kev ntxub ntxaug, kev ua phem, thiab kev ntxub ntxaug kuj yog ib qho tseem ceeb hauv zej zog uas cuam tshuam rau cov txiaj ntsig kev kawm.

Kev Koom Tes ntawm Pej Xeem thiab Kev Tswjfwm Kev Kawm

Txoj cai kev kawm zoo yuav tsum muaj kev cai lij choj hauv zej zog. Kev kawm txog zej zog muab ib lub moj khaum rau kev nkag siab txog kev koom tes ntawm pej xeem: leej twg muaj lub suab hauv kev txiav txim siab - niam txiv, tub ntxhais kawm, cov zej zog hauv zos, cov koom haum pej xeem, lossis tsuas yog cov nom tswv. Thaum cov cai raug tsim los ntawm sab saud mus rau hauv qab yam tsis muaj kev sib tham, kev tawm tsam hauv zej zog tuaj yeem tshwm sim, kev siv tsis muaj zog, thiab cov hom phiaj txoj cai tsis ua tiav.

Qhov kev xav tau yog qhov xav tau kev tswj hwm kev koom tes. Cov rooj sib tham hauv tsev kawm ntawv, kev sib tham rau pej xeem, kev pom tseeb ntawm cov peev nyiaj, thiab cov txheej txheem teb cov lus tsis txaus siab tuaj yeem pab cov cai kom nkag siab zoo dua rau cov kev xav tau hauv zos. Txawm li cas los xij, kev koom tes kuj yuav tsum suav nrog, tsis yog tswj hwm los ntawm cov pab pawg neeg hais lus lossis muaj hwj chim tshaj plaws. Cov cai yuav tsum paub txog kev koom nrog cov pab pawg tsis muaj zog thiab txhawb lawv lub peev xwm los koom nrog.

Kev kaw

Qhov cuam tshuam ntawm kev kawm txog zej zog rau txoj cai kev kawm yog nws lub peev xwm los qhia tias kev kawm yog ib qho txheej txheem hauv zej zog uas muaj ntau yam kev txaus siab, kev ntseeg siab, thiab cov qauv ntawm kev tsis sib luag. Siv lub lens sociological, cov neeg tsim cai tuaj yeem pom tias kev ncaj ncees tsis yog tsuas yog qhib kev nkag mus xwb, tab sis kuj yog kev ua kom zoo, kev cuam tshuam kab lis kev cai, kev ncaj ncees ntawm cov txheej txheem, thiab kev tiv thaiv rau cov pab pawg neeg tsis muaj zog. Thaum kawg, txoj cai kev kawm zoo yog ib qho uas tsis yog tsuas yog txhim kho cov qhab nia xwb tab sis kuj txhawb nqa kev sib koom siab hauv zej zog, nthuav dav lub neej, thiab tsim cov pej xeem uas muaj peev xwm nyob ua ke nrog kev hwm hauv lub zej zog sib txawv.

Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no rau cov ntsiab lus Indonesian ntau dua (piv txwv li, kov txog kev faib thaj chaw, Cov Ntawv Kawm Ywj Pheej, cov tsev kawm ntawv ntiag tug-pej xeem, lossis qhov sib txawv ntawm nroog thiab nroog) lossis ntxiv cov lus hais rau cov kev xav ntawm kev kawm hauv zej zog (Durkheim, Bourdieu, Bowles & Gintis, thiab lwm tus).

Sau ib qho lus tawm tswv yim