Cov Organic Macromolecules: Cov Ntsiab Lus Tseem Ceeb ntawm Lub Neej
Cov organic macromolecules yog ib pawg ntawm cov molecules loj uas muaj cov pa roj carbon ua lub hauv paus tseem ceeb. Lawv yog cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm lub neej thiab ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv ntau yam txheej txheem ntawm lub cev. Muaj ntau hom organic macromolecules loj, suav nrog cov carbohydrates, cov protein, lipids, thiab nucleic acids. Txhua yam ntawm cov no ua haujlwm hauv ntau yam ntawm lub neej, los ntawm kev khaws cia lub zog mus rau kev sau cov ntaub ntawv caj ces.
Carbohydrate
Cov carbohydrates yog cov khoom siv zog tseem ceeb rau cov tsiaj txhu uas muaj sia nyob. Lawv muaj cov monosaccharide units (cov suab thaj yooj yim) uas tuaj yeem sib xyaw ua ke los ua disaccharides, oligosaccharides, thiab polysaccharides. Piv txwv ntawm monosaccharides suav nrog glucose thiab fructose, thaum sucrose (qab zib hauv rooj) yog ib qho piv txwv ntawm disaccharide. Polysaccharides, xws li starch, glycogen, thiab cellulose, yog ib hom kev khaws cia lub zog lossis cov qauv hauv cov tsiaj txhu.
Kev Ua Haujlwm ntawm Carbohydrate
1. Qhov Chaw Muab Zog: Glucose, ib qho monosaccharide, yog lub molecule tseem ceeb hauv kev ua pa ntawm lub cev, cov txheej txheem ntawm kev tsim lub zog ntawm theem cellular.
2. Cov Zog Khaws Cia: Cov hmoov txhuv nplej siab hauv cov nroj tsuag thiab glycogen hauv cov tsiaj txhu ua haujlwm khaws cia lub zog mus sij hawm ntev.
3. Cov Qauv: Cellulose, ib qho polysaccharide uas muaj cov saw ntev ntawm glucose, muab lub zog thiab kev tiv thaiv rau cov phab ntsa cell ntawm cov nroj tsuag.
4. Kev Sib Txuas Lus ntawm Lub Cev: Glycoproteins thiab glycolipids, uas nyob rau ntawm qhov chaw ntawm lub cev, koom nrog kev paub txog lub cev thiab kev sib txuas lus ntawm cov hlwb.
protein
Cov protein yog cov macromolecules uas muaj ntau yam sib txawv uas tsim los ntawm 20 cov amino acids sib txawv. Lawv tuaj yeem ua haujlwm yuav luag txhua yam haujlwm ntawm lub cellular vim lawv cov qauv peb-seem sib txawv. Cov protein koom nrog hauv kev ua kom cov tshuaj tiv thaiv (enzymes), thauj cov molecules, txhawb nqa cov qauv, thiab ntau lwm yam haujlwm.
Kev Ua Haujlwm ntawm Protein
1. Cov Enzymes: Cov protein uas ua kom cov tshuaj lom neeg hauv lub cev ua haujlwm sai dua. Piv txwv li, catalase ua rau cov hydrogen peroxide tawg ua dej thiab oxygen sai dua.
2. Cov Qauv: Cov protein xws li collagen hauv cov nqaij sib txuas thiab keratin hauv cov plaub hau thiab cov rau tes muab kev txhawb nqa lub cev.
3. Kev Thauj Mus Los: Hemoglobin, ib qho protein nyob rau hauv cov qe ntshav liab, thauj cov pa oxygen los ntawm lub ntsws thoob plaws lub cev.
4. Kev Tswj thiab Kev Qhia: Cov tshuaj hormones protein xws li insulin tswj cov piam thaj hauv cov ntshav, thiab cov membrane receptors sib txuas lus cov cim los ntawm sab nraud ntawm lub cell mus rau sab hauv.
Lipid
Cov lipids yog ib pawg ntawm cov macromolecules uas tsis yaj hauv dej tab sis yaj hauv cov organic solvents. Lawv yog cov khoom tseem ceeb ntawm cov cell membranes thiab ua haujlwm khaws cia lub zog mus sij hawm ntev. Cov lipids uas paub zoo tshaj plaws suav nrog cov rog, roj, phospholipids, thiab sterols xws li cholesterol.
Kev Ua Haujlwm ntawm Lipids
1. Kev Khaws Cia Zog: Cov rog khaws cia lub zog ob npaug ntawm cov carbohydrates ib gram.
2. Cov Qauv Membrane: Phospholipids tsim ib txheej bilayer uas yog lub hauv paus ntawm txhua lub cell membranes, tswj hwm qhov chaw sab hauv thiab sab nraud ntawm lub cell.
3. Kev Qhia thiab Kev Tswj: Cov tshuaj hormones steroid, uas yog los ntawm cov lipids, koom nrog kev tswj hwm ntawm ntau yam txheej txheem physiological, xws li testosterone thiab estrogen hauv kev tswj hwm kev yug me nyuam.
4. Kev rwb thaiv tsev thiab kev tiv thaiv: Cov rog kuj muab kev rwb thaiv tsev rau cov tsiaj thiab tiv thaiv cov kab mob sab hauv los ntawm kev cuam tshuam.
Cov kua qaub nucleic
Cov nucleic acids, suav nrog DNA (deoxyribonucleic acid) thiab RNA (ribonucleic acid), yog cov macromolecules uas khaws thiab xa cov ntaub ntawv genetic. Lawv yog lub hauv paus rau kev txais yuav cov yam ntxwv ntawm ib tiam neeg mus rau tiam tom ntej.
Kev Ua Haujlwm ntawm Nucleic Acids
1. Khaws Cov Ntaub Ntawv Txog Genetic: DNA khaws cov ntaub ntawv uas xav tau los ua txhua yam protein hauv ib yam khoom muaj sia.
2. Kev Qhia Txog Genetic: RNA theej cov ntaub ntawv genetic los ntawm DNA thiab txhais nws mus rau hauv cov protein los ntawm cov txheej txheem ntawm kev sau thiab txhais lus.
3. Kev Tswj Xyuas Genetic: RNA kuj tseem tuaj yeem ua haujlwm ua tus tswj hwm kev ua haujlwm ntawm cov noob caj noob ces, xws li microRNA uas tuaj yeem tswj kev qhia tawm ntawm qee cov noob caj noob ces.
Kev sib raug zoo ntawm Macromolecules
Cov tshuaj macromolecules organic tsis ua haujlwm ib leeg xwb; lawv feem ntau sib cuam tshuam thiab cuam tshuam rau ib leeg hauv ntau yam txheej txheem ntawm lub cev. Piv txwv li:
- Glycoproteins thiab Glycolipids: Kev sib xyaw ua ke ntawm cov protein lossis lipids nrog carbohydrates hauv cov cell membranes ua lub luag haujlwm hauv kev sib cuam tshuam ntawm cell-cell.
– DNA thiab Protein: Chromatin, ib qho qauv nyuaj ntawm DNA thiab histone proteins, tswj kev ntim khoom ntawm DNA hauv lub cell nucleus.
- Kev Siv Hluav Taws Xob: Cov roj (lipids), cov carbohydrates, thiab cov protein tuaj yeem hloov mus ua lub zog los ntawm kev sib txuas ntawm cov txheej txheem metabolic xws li lub voj voog Krebs.
Xaus
Cov tshuaj loj loj yog cov khoom tseem ceeb ntawm lub neej, ua rau muaj ntau yam txheej txheem ntawm lub neej uas ua rau peb muaj sia nyob, thiab lwm yam tsiaj txhu, ua tau. Kev nkag siab txog cov tshuaj loj no ua haujlwm thiab sib cuam tshuam li cas ua rau peb nkag siab zoo dua txog biology thiab muaj peev xwm nce qib hauv kev kho mob, biotechnology, thiab kev ua liaj ua teb. Tau kawg, kev tshawb fawb txuas ntxiv tshawb pom ntau yam tsis paub meej txog cov tshuaj loj no thiab lawv lub luag haujlwm hauv lub neej.