Kev Sib Txheeb Ze ntawm Lub Sijhawm Khoom: Tshawb Nrhiav Kev Sib Txheeb Ze Ntawm Cov Hloov Pauv
Kev Sib Txheeb Ze ntawm Cov Khoom-Lub Sijhawm, feem ntau hu ua Pearson Correlation, yog ib qho ntawm cov txheej txheem suav lej siv ntau tshaj plaws rau kev ntsuas lub zog thiab kev coj ntawm kev sib raug zoo ntawm ob qho kev hloov pauv lej. Karl Pearson tau tsim nyob rau xyoo pua 19th, txoj kev no tseem yog ib qho cuab yeej tseem ceeb hauv ntau yam kev kawm xws li kev puas siab puas ntsws, kev lag luam, biology, thiab kev kawm txog zej zog.
Kev Txhais thiab Cov Ntsiab Lus Tseem Ceeb
Kev Sib Txheeb Ze ntawm Cov Khoom Siv Ntsuas qib uas ob qho kev hloov pauv sib raug zoo. Tus lej sib txheeb ze ntawm Pearson, uas yog r, yog txij li -1 txog +1. Tus nqi ntawm +1 qhia txog kev sib raug zoo zoo meej, qhov twg kev nce hauv ib qho kev hloov pauv ua raws li kev nce hauv lwm qhov. Tus nqi ntawm -1 qhia txog kev sib raug zoo zoo meej tsis zoo, qhov twg kev nce hauv ib qho kev hloov pauv ua raws li kev txo qis hauv lwm qhov. Tus nqi ntawm 0, ntawm qhov tod tes, qhia txog tsis muaj kev sib raug zoo ntawm cov kev hloov pauv.
Xam Tus Coefficient ntawm Pearson Correlation
Cov mis rau kev xam Pearson correlation coefficient yog raws li nram no:
\[ r = \frac{N(\sum XY) – (\sum X)(\sum Y)}{\sqrt{[N\sum X^2 – (\sum
Qhov twg:
- \( N \) yog tus naj npawb ntawm cov khub ntaub ntawv.
- \(X\) thiab \(Y\) yog cov nqi ntawm thawj thiab thib ob hloov pauv.
- \( \sum XY \) yog qhov sib ntxiv ntawm cov khoom ntawm cov qhab nia \( X \) thiab \( Y \).
- \( \sum X \) thiab \( \sum Y \) yog qhov sib npaug ntawm cov nqi \( X \) thiab \( Y \).
- \( \sum X^2 \) thiab \( \sum Y^2 \) yog cov lej ntawm cov plaub fab ntawm cov nqi \( X \) thiab \( Y \).
Kev Txhais Lus ntawm Cov Txiaj Ntsig
Tom qab xam tus nqi ntawm \(r\), kauj ruam tom ntej yog txhais cov txiaj ntsig:
- \( r \) = +1: Kev sib raug zoo zoo meej.
– \( r \) = -1: Kev sib raug zoo tsis zoo tag nrho.
– \( 0 < r < +1 \): Kev sib raug zoo tsis muaj zog mus rau muaj zog.
- \( -1 < r < 0 \): Kev sib raug zoo tsis zoo mus rau kev sib raug zoo tsis zoo.
- \( r \) = 0: Tsis muaj kev sib raug zoo ntawm cov hloov pauv.
Feem ntau, qhov loj ntawm tus nqi \(r\) kuj tseem cuam tshuam nrog cov qauv rau lub zog ntawm kev sib raug zoo, piv txwv li: - \(0.00 - 0.19\): Kev sib raug zoo tsawg heev.
- \( 0.20 - 0.39 \): Kev sib raug zoo tsawg.
- \( 0.40 - 0.59 \): Kev sib raug zoo nruab nrab.
- \( 0.60 - 0.79 \): Muaj kev sib raug zoo heev.
- \( 0.80 - 1.00 \): Kev sib raug zoo heev.
Txawm li cas los xij, cov qauv no tsis yog tus qauv thiab tuaj yeem txawv raws li cov ntsiab lus thiab thaj chaw ntawm kev tshawb fawb siv.
Cov Ntawv Thov Hauv Ntau Qhov Chaw Pearson Correlation yog siv dav hauv ntau qhov chaw. Piv txwv li, hauv kev puas siab puas ntsws, los ntsuas kev sib raug zoo ntawm ob yam ntawm tus cwj pwm; hauv kev lag luam, los ntsuas kev sib raug zoo ntawm ob qho kev hloov pauv kev lag luam xws li cov nyiaj tau los thiab kev siv; hauv biology, los saib kev sib raug zoo ntawm ob yam ntxwv ntawm lub cev.
Piv txwv li, tus kws tshawb fawb yuav xav paub seb puas muaj kev sib raug zoo ntawm kev ntxhov siab thiab kev pw tsaug zog zoo. Los ntawm kev sau cov ntaub ntawv txog kev ntxhov siab thiab kev pw tsaug zog zoo los ntawm ntau tus neeg thiab siv Pearson Correlation, cov kws tshawb fawb tuaj yeem txheeb xyuas seb puas muaj qhov sib piv tseem ceeb ntawm ob qho kev hloov pauv no.
Cov Kev Txwv thiab Kev Xav Txog Txawm hais tias Pearson Correlation yog ib qho cuab yeej muaj zog, ntau qhov kev txwv yuav tsum tau xav txog: 1. Kev Xav Txog Linearity: Pearson tsuas yog haum rau kev sib raug zoo linear xwb. Yog tias kev sib raug zoo ntawm cov hloov pauv tsis yog linear, nws yuav tsis raug sawv cev zoo los ntawm Pearson correlation coefficient. Hauv cov xwm txheej zoo li no, lwm txoj kev sib raug zoo lossis kev tshuaj xyuas tsis yog linear yuav tsim nyog dua.
2. Kev rhiab heev rau Outliers: Cov nqi siab heev lossis outliers tuaj yeem cuam tshuam rau tus nqi coefficient correlation. Yog li ntawd, kev nrhiav thiab kev tswj cov neeg tsis zoo yog qhov tseem ceeb heev hauv kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv.
3. Tsis Qhia Txog Qhov Ua Rau: Kev sib raug zoo tsis zoo ib yam li qhov ua rau. Tsuas yog vim ob qho kev hloov pauv muaj feem cuam tshuam, tsis tau txhais hais tias ib qho kev hloov pauv ua rau muaj kev hloov pauv hauv lwm qhov kev hloov pauv. Yog li ntawd, cov txiaj ntsig ntawm kev sib raug zoo yuav tsum tau soj ntsuam nrog kev ceev faj, thiab kev tshawb fawb ntxiv yuav tsum tau txiav txim siab txog kev sib raug zoo.
Lwm txoj hauv kev rau Pearson Correlation Dhau li ntawm Pearson Correlation, muaj ntau lwm txoj hauv kev sib raug zoo uas siv tau nyob ntawm cov xwm txheej thiab hom ntaub ntawv: - Spearman Correlation: Siv rau cov ntaub ntawv ordinal lossis rau cov ntaub ntawv uas tsis ua tau raws li cov kev xav ntawm normality thiab linearity. Spearman txoj kev sib raug zoo ntsuas lub zog thiab kev coj ntawm kev sib raug zoo ntawm ob qho kev hloov pauv.
- Kendall's Correlation: Kuj rau cov ntaub ntawv ordinal lossis cov ntaub ntawv tsis yog ib txwm muaj. Nws xam qib kev pom zoo ntawm ob qib ntaub ntawv.
Xaus Lus Product Moment Correlation lossis Pearson Correlation yog ib qho cuab yeej tseem ceeb hauv kev tshuaj xyuas cov ntaub ntawv uas tso cai rau cov kws tshawb fawb nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm ob tus lej hloov pauv. Kev suav thiab kev txhais lus ntawm cov coefficient correlation muab kev nkag siab zoo rau lub zog thiab kev coj ntawm kev sib raug zoo ntawm cov hloov pauv. Txawm li cas los xij, nws yog ib qho tseem ceeb uas yuav tsum nco ntsoov tias kev sib raug zoo tsis txhais hais tias yog qhov ua rau muaj qhov no, thiab cov txiaj ntsig ntawm kev tshuaj xyuas yuav tsum tau saib rau hauv cov ntsiab lus dav dav. Los ntawm kev siv Pearson Correlation kom zoo, cov kws tshawb fawb tuaj yeem ua kom muaj kev dav dav dua thiab muaj feem cuam tshuam los ntawm cov ntaub ntawv uas lawv kawm.