Realism thiab Nominalism hauv Metaphysics
Pengantar
Metaphysics yog ib ceg ntawm kev xav uas tshawb nrhiav txog qhov xwm txheej ntawm qhov tseeb, suav nrog kev muaj nyob, cov khoom thiab lawv cov khoom, qhov chaw thiab lub sijhawm, ua rau, thiab ua tau. Hauv keeb kwm ntawm kev xav, ib qho ntawm cov kev sib cav sib ceg tseem ceeb tshaj plaws ntawm metaphysics yog ntawm realism thiab nominalism. Ob txoj haujlwm no muab cov kev xav sib txawv heev txog kev muaj nyob ntawm cov tswv yim abstract thiab universals.
Kev Muaj Tseeb: Kev Muaj Nyob Thoob Ntiaj Teb
Kev muaj tiag, hauv cov ntsiab lus ntawm metaphysics, hais txog kev ntseeg tias txhua yam thoob ntiaj teb (xws li kev ncaj ncees, tib neeg, lossis kev txawj ntse) muaj lub neej ywj pheej ntawm tib neeg lub siab. Plato yog ib tus neeg tawm tswv yim tseem ceeb ntawm qhov kev xav no. Hauv nws txoj kev xav ntawm Cov Qauv lossis Cov Tswv Yim, Plato tau hais tias txhua yam hauv lub ntiaj teb yog duab ntxoov ntxoo lossis kev xav ntawm cov qauv zoo meej uas muaj nyob hauv lub ntiaj teb tsis yog lub cev thiab nyob mus ib txhis.
Realism muaj ntau hom, xws li:
1. Platonic Realism: Hais txog Plato txoj kev qhia tias txhua yam hauv ntiaj teb yog cov khoom uas muaj nyob hauv ib lub ntiaj teb sib cais thiab siab dua uas feem ntau hu ua "lub ntiaj teb ntawm cov duab".
2. Aristotelian Realism: Tsis zoo li Plato, Aristotle qhia tias tej yam thoob ntiaj teb muaj nyob rau hauv txhua yam khoom. Piv txwv li, "xiav" tsis yog ib yam khoom sib cais tab sis muaj nyob rau hauv txhua yam khoom xiav.
Kev xav txog qhov tseeb muaj lub hwj chim tshwj xeeb hauv kev piav qhia txog peb tuaj yeem tham thiab xav txog cov ntsiab lus dav dav, thiab peb tuaj yeem paub txog cov yam ntxwv zoo sib xws hauv cov khoom sib txawv. Ntau tus kws tshawb fawb thiab cov kws tshawb fawb txhawb nqa qhov kev xav no vim nws sib xws nrog kev nkag siab txog kev cai lij choj ntawm xwm.
Nominalism: Kev Tsis Lees Txais ntawm Universals
Nominalism yog ib lub tswv yim tawm tsam qhov tseeb, tuav hais tias txhua yam thoob ntiaj teb tsis muaj kev ywj pheej. Tus neeg txhawb nqa lub tswv yim no yog William ntawm Ockham, uas nto moo rau nws lub hauv paus ntsiab lus "Ockham's Razor" - tias cov lus piav qhia yooj yim feem ntau zoo dua. Raws li Ockham, tsis tas yuav xav txog qhov muaj nyob ntawm cov khoom tsis yog lub cev thaum peb tuaj yeem piav qhia qee yam yam tsis muaj lawv.
Muaj ntau hom kev nominalism, xws li:
1. Kev Ntshaw Lub Npe Kawg Nkaus: Raws li lub tswv yim no, tsuas yog qee tus neeg xwb thiab cov lus dav dav tsuas yog cov npe uas peb siv los muab cov khoom sib sau ua ke raws li qee qhov kev zoo sib xws.
2. Kev Xav Txog Lub Tswv Yim: Lub tswv yim no lees paub tias muaj cov tswv yim dav dav, tab sis tsuas yog nyob hauv tib neeg lub siab xwb. Yog li, txhua yam uas muaj nyob thoob ntiaj teb, tab sis tsuas yog ua cov tswv yim hauv lub hlwb xwb, tsis yog ua cov chaw ywj pheej.
Kev nominalism muaj qhov nyiam tshwj xeeb vim nws tshem tawm qhov xav tau los hais tias muaj lub ntiaj teb nyuaj, abstract uas tsis tuaj yeem pom ncaj qha. Qhov no ua rau nws sib xws nrog cov qauv ntawm empiricism thiab cov ntsiab cai yooj yim dua.
Cov Teeb Meem thiab Kev Tshuaj Xyuas
Ob qho tib si realism thiab nominalism ntsib cov teeb meem thiab kev thuam los ntawm ntau lub tswv yim philosophical:
Kev Tshuaj Xyuas Txog Kev Muaj Tseeb
1. Qhov Teeb Meem ntawm Kev Koom Tes: Plato lub tswv yim ntawm kev koom tes lossis kev nqis peev ntawm cov khoom siv hauv lawv cov qauv zoo meej tsa ntau cov lus nug nyuaj. Piv txwv li, cov khoom siv "koom nrog" li cas hauv cov qauv tsis yog lub cev?
2. Qhov Muaj Nyob Ntawm Cov Khoom Abstract: Cov khoom uas tsis yog lub cev yuav cuam tshuam li cas rau lub ntiaj teb no? Peb paub txog lawv li cas? Qhov kev thuam no tshwm sim los ntawm kev xav ntawm tus kheej uas tsis ntseeg txog cov khoom uas tsis pom.
Kev Tshuaj Xyuas ntawm Nominalism
1. Qhov Teeb Meem ntawm Kev Sib Piv: Peb yuav piav qhia li cas txog peb lub peev xwm los paub txog qhov zoo sib xws lossis qhov sib txawv ntawm cov tswv yim yam tsis xav tias muaj thoob ntiaj teb?
2. Teeb Meem Txog Kev Txheeb Xyuas: Tib neeg tsim cov tswv yim dav dav li cas los ntawm cov kev paub sib txawv ntawm cov tib neeg?
Cov Kev Dais Teeb Meem thiab Kev Sib Haum Xeeb
Txhawm rau daws cov teeb meem no, qee cov kws tshawb fawb tau sim koom ua ke cov ntsiab lus ntawm ob qho tib si lossis muab cov kev qhia sib txawv kiag li.
1. Kev Tsim Kho: Lub tswv yim no hais tias cov khoom thoob ntiaj teb yog peb lub hlwb lossis cov lus uas tsav los ntawm kev xav tau kev ua. Cov khoom thoob ntiaj teb tsis muaj nyob ywj pheej, tab sis lawv tsis yog lub npe tsis muaj tseeb xwb.
2. Tej Yam Uas Nyob Ntawm Lub Siab: Muaj ib txhia kws tshawb fawb hais tias tej yam thoob ntiaj teb yeej suav tias yog tej yam uas nyob ntawm lub siab tab sis tseem muaj ntau lub luag haujlwm tseem ceeb hauv peb txoj kev nkag siab txog lub ntiaj teb.
Kev cuam tshuam rau Kev Tshawb Fawb thiab Kev Ncaj Ncees
Kev sib cav sib ceg ntawm kev xav tiag tiag thiab kev nom tswv tsis yog tsuas yog kev xav xwb; nws kuj muaj ntau yam cuam tshuam rau ntau qhov chaw ntawm kev paub.
1. Kev Tshawb Fawb Txog Ntuj: Qhov teeb meem ntawm txhua yam uas muaj nyob hauv cov pawg kev tshawb fawb xws li cov tsiaj txhu, cov kev cai ntawm physics, thiab lwm yam. Puas yog cov kev tshawb pom uas qhia txog cov yam ntxwv tiag tiag ntawm lub ntiaj teb, lossis lawv tsuas yog cov kev cai lij choj uas muaj txiaj ntsig xwb?
2. Kev Cai thiab Kev Cai Lij Choj: Hauv kev coj ncaj ncees, kev xav tiag tiag feem ntau cuam tshuam nrog kev xav tias cov txiaj ntsig ntawm kev coj ncaj ncees yog lub hom phiaj thiab tsis koom nrog tib neeg lub tswv yim. Ntawm qhov tod tes, kev nom tswv tuaj yeem txhawb nqa kev sib piv, qhov twg cov txiaj ntsig ntawm kev coj ncaj ncees raug pom tias yog kev tsim kho hauv zej zog.
Xaus
Kev muaj tiag thiab kev nom tswv muaj ob txoj kev sib txawv ntawm kev nkag siab txog lub ntiaj teb thiab cov ntsiab lus tsis muaj tseeb. Txawm hais tias kev muaj tiag muab lub hauv paus ruaj khov rau kev nkag siab txog cov kev cai dav dav thiab kev zoo sib xws, kev nom tswv muab txoj hauv kev yooj yim dua thiab muaj txiaj ntsig zoo dua los daws cov teeb meem metaphysical. Ib qho kev sib tw loj hauv kev xav yog tsim kom muaj kev xav uas muab cov txiaj ntsig ntawm ob qho tib si lossis muab cov qauv tshiab uas tuaj yeem teb cov lus nug metaphysical tseem ceeb txog cov tswv yim, cov khoom, thiab qhov tseeb.