John Searle txoj kev xav txog kev ua haujlwm

John Searle Txoj Kev Xav Txog Kev Ua Haujlwm: Tshawb Pom Qhov Ntev ntawm Lus thiab Qhov Tseeb

John Searle yog ib tug ntawm cov kws tshawb fawb niaj hnub nim no uas muaj npe nrov tshaj plaws, tau tsim ib txoj kev pom tseeb txog ntau yam ntawm kev tshawb fawb, suav nrog lus, lub siab, thiab kev muaj tiag hauv zej zog. Ib qho ntawm Searle cov kev pab tseem ceeb tshaj plaws yog nws txoj kev xav txog kev ua, uas tshawb nrhiav tob txog kev sib raug zoo ntawm lus thiab kev muaj tiag. Hauv tsab xov xwm no, peb yuav tshawb nrhiav John Searle txoj kev xav txog kev ua, nws keeb kwm, cov ntsiab lus tseem ceeb, thiab nws cov txiaj ntsig rau peb txoj kev nkag siab txog lus thiab kev muaj tiag hauv zej zog.

Keeb Kwm ntawm Searle lub Tswv Yim ntawm Kev Ua Haujlwm

John Searle lahir pada tahun 1932 di Amerika Serikat dan memperoleh gelar Ph.D. dari Universitas Oxford. Pengaruh filosofi bahasa analitik, terutama karya-karya J.L. Austin dan Ludwig Wittgenstein, sangat terasa dalam karya-karya Searle. Dalam bukunya, “Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language” (1969), Searle memperluas gagasan Austin tentang “speech acts” atau “tindakan tutur” dengan cara yang lebih sistematis dan komprehensif.

Ib qho kev hais lus yog ib qho kev ua uas ua los ntawm kev hais lus. Piv txwv li, los ntawm kev hais tias "Kuv cog lus," ib tug neeg tsis yog hais lus xwb tab sis kuj ua qhov kev cog lus. Qhov kev hais lus no ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev sib raug zoo hauv zej zog thiab tso cai rau tib neeg sib txuas lus thiab tsim ntau yam kev muaj tiag hauv zej zog.

Cov Qauv Tseem Ceeb ntawm Cov Lus Hais

Searle txheeb xyuas peb yam tseem ceeb hauv kev hais lus: locution, illocution, thiab perlocution. Peb yam no yog cov qauv tseem ceeb uas piav qhia txog kev ua haujlwm ntawm lus ua lub cuab yeej rau kev ua cov haujlwm hauv zej zog.

1. Tindakan Lokusi (Locutionary Act) : Ini adalah tindakan mengucapkan kata-kata dengan makna tertentu. Misalnya, ketika seseorang mengatakan “Itu hujan,” tindakan lokusinya adalah mengucapkan kalimat dengan makna bahwa hujan sedang turun.

2. Tindakan Ilokusi (Illocutionary Act) : Ini adalah tindakan melakukan sesuatu dengan mengucapkan kata-kata. Dalam contoh “Itu hujan,” tindakan ilokusinya bisa berupa memberikan informasi kepada pendengar tentang keadaan cuaca.

3. Tindakan Perlokusi (Perlocutionary Act) : Ini adalah efek yang dihasilkan oleh kata-kata yang diucapkan pada pendengar. Misalnya, pendengar yang mendengar “Itu hujan” mungkin akan memutuskan untuk membawa payung atau memikirkan rencana mereka kembali.

Los ntawm kev sib txawv ntawm peb qhov no, Searle muab ib lub moj khaum zoo dua rau kev nkag siab tias lus tsis yog tsuas yog ib qho cuab yeej rau kev sib txuas lus xwb, tab sis kuj yog ib qho cuab yeej rau kev tsim cov kev ua hauv zej zog tiag tiag.

Kev Faib Tawm Cov Kev Ua Txhaum Cai

Searle ntxiv tsim kev faib tawm ntawm kev ua txhaum cai rau tsib pawg tseem ceeb, txhua tus muaj lub luag haujlwm thiab lub hom phiaj sib txawv hauv kev sib txuas lus:

1. Representatif : Tindakan ini bertujuan untuk mengungkapkan keadaan atau fakta. Contohnya adalah pernyataan atau laporan.

2. Direktif : Tindakan ini bertujuan untuk membuat pihak lain melakukan sesuatu. Contohnya adalah permintaan, perintah, atau saran.

3. Komisif : Tindakan ini melibatkan komitmen pembicara untuk melakukan sesuatu di masa depan. Contohnya adalah berjanji atau menawarkan.

4. Ekspresif : Tindakan ini bertujuan untuk mengungkapkan perasaan atau sikap pembicara. Contohnya adalah ucapan terima kasih, permohonan maaf, atau ucapan selamat.

5. Deklaratif : Tindakan ini menghasilkan perubahan dalam status atau realitas sosial dengan hanya diucapkan. Contohnya adalah menikahkan pasangan, menjatuhkan hukuman, atau pengunduran diri.

Lub Hom Phiaj thiab Lub Luag Haujlwm ntawm Kev Paub Lus

Ib qho ntawm cov tswv yim tseem ceeb hauv Searle txoj kev xav txog kev ua yog lub hom phiaj, lub ntsiab lus ntawm kev xav thiab cov lus hais uas coj lawv mus rau cov khoom tshwj xeeb lossis cov xwm txheej hauv ntiaj teb. Searle pom cov lus ua ib qho kev nthuav dav ntawm tib neeg lub peev xwm rau kev xav txog lub hom phiaj, uas yog, kev xav uas hais txog lossis txog ib yam dab tsi.

Hauv Searle lub tswv yim, kev ua haujlwm ntawm cov lus muaj feem cuam tshuam nrog peb cov qauv kev xav. Piv txwv li, thaum ib tug neeg cog lus, lawv tsis yog hais lus xwb, tab sis kuj muaj lub siab xav txog yav tom ntej. Qhov no qhia tau hais tias lus tsis tuaj yeem nkag siab sib cais ntawm tib neeg cov qauv kev xav thiab kev ua haujlwm.

Kev Muaj Tseeb Hauv Zej Zog

Searle txoj kev xav txog kev ua haujlwm kuj muaj ntau yam cuam tshuam rau peb txoj kev nkag siab txog qhov tseeb hauv zej zog. Hauv nws phau ntawv "Kev Tsim Kho Kev Muaj Tseeb Hauv Zej Zog" (1995), Searle tau hais tias ntau yam ntawm peb lub ntiaj teb kev sib raug zoo yog tsim los ntawm kev ua lus. Nws hu lub tswv yim no ua "cov lus tseeb ntawm lub koom haum," uas suav nrog cov khoom xws li nyiaj txiag, khoom vaj khoom tsev, thiab ntau yam kev cai lij choj thiab kev cai hauv zej zog.

Cov lus tseeb ntawm lub koom haum txawv ntawm cov lus tseeb loj, uas yog cov lus tseeb uas muaj nyob ywj pheej ntawm tib neeg txoj kev ntseeg lossis kev ua, xws li roob lossis ntiaj teb. Cov lus tseeb ntawm lub koom haum, ntawm qhov tod tes, nyob ntawm kev pom zoo ua ke thiab kev siv lus. Piv txwv li, nyiaj tsuas muaj nqis vim tias muaj kev pom zoo hauv zej zog tias nws muaj nqis. Qhov no qhia tau hais tias lus ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tsim thiab tswj cov qauv kev sib raug zoo nyuaj.

Kev Tshuaj Xyuas thiab Kev Txhim Kho

Ib yam li ntau lub tswv yim kev xav, Searle txoj kev xav txog kev hais lus tsis tau dim ntawm kev thuam. Qee tus neeg thuam sib cav tias Searle hais ntau dhau txog lub luag haujlwm ntawm lus hauv kev tsim kev muaj tiag hauv zej zog, tsis quav ntsej txog lwm yam xws li lub hwj chim thiab cov qauv khoom siv. Ntxiv mus, nws tau sib cav tias Searle txoj kev faib tawm ntawm kev hais lus tsis tau ntes tag nrho qhov nyuaj thiab ntau yam ntawm kev sib txuas lus hauv kev xyaum.

Txawm hais tias muaj kev thuam no los xij, Searle cov kev pab tseem ceeb thiab tau txhawb nqa ntau qhov kev tshawb fawb tom qab ntawd hauv kev xav ntawm lus thiab kev kawm txog zej zog. Nws cov haujlwm tau ua rau muaj ntau yam kev sib tham thiab kev txhim kho theoretical, suav nrog kev tshuaj xyuas seb cov thev naus laus zis digital thiab kev tshaj xov xwm cuam tshuam li cas rau txoj kev peb sib txuas lus thiab tsim cov kev muaj tiag hauv zej zog.

Xaus

John Searle txoj kev xav txog kev ua haujlwm muab kev nkag siab tob txog seb lus tsis yog tsuas yog ib qho cuab yeej rau kev sib txuas lus xwb, tab sis kuj yog ib txoj hauv kev los tsim thiab nkag siab txog qhov tseeb hauv zej zog. Los ntawm kev rhuav tshem cov lus hais ua tej yam yooj yim xws li lo lus, illocution, thiab perlocution, thiab faib cov lus illocutionary ua ntau pawg, Searle muab ib lub moj khaum dav dav rau kev txheeb xyuas thiab nkag siab txog ntau hom kev sib raug zoo hauv zej zog.

Cov tswv yim ntawm kev txhob txwm ua thiab cov lus tseeb hauv Searle txoj haujlwm nthuav peb txoj kev nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm lub siab, lus, thiab lub ntiaj teb kev sib raug zoo. Txawm hais tias ntsib kev thuam, cov tswv yim no tseem muaj feem cuam tshuam thiab tsim lub hauv paus tseem ceeb rau kev tshawb fawb thiab kev sib tham hauv kev xav niaj hnub no. Yog li, John Searle txoj kev xav ntawm kev ua tsis yog tsuas yog ua rau peb txoj kev nkag siab txog lus thiab kev sib txuas lus nplua nuj xwb tab sis kuj muab cov cuab yeej tshuaj xyuas muaj zog rau kev tshawb nrhiav thiab nkag siab txog qhov nyuaj ntawm kev muaj tiag hauv zej zog.

Sau ib qho lus tawm tswv yim