Cov Lus Nug Piv Txwv Sib Tham Txog Cov Txheej Txheem Hloov Pauv Roj Hauv Lub Ntsws
Kev sib pauv roj hauv lub ntsws yog ib qho tseem ceeb ntawm tib neeg lub cev ua pa. Cov txheej txheem no suav nrog kev nqus cov pa oxygen los ntawm huab cua thiab tso cov pa roj carbon dioxide tawm ntawm cov ntshav. Nov yog qee qhov piv txwv teeb meem los pab koj nkag siab zoo dua txog cov txheej txheem no ua haujlwm li cas.
Kev Taw Qhia Txog Kev Sib Pauv Roj Hauv Lub Ntsws
Ua ntej peb yuav tham txog cov teeb meem piv txwv no, nws yog ib qho tseem ceeb uas yuav tsum nkag siab txog lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm kev sib pauv roj. Lub ntsws muaj ntau lab lub alveoli, cov qauv me me, zoo li lub hnab cua uas nyob ib puag ncig los ntawm lub network ntawm cov hlab ntsha me me. Thaum peb ua pa, cov pa oxygen nkag mus rau hauv alveoli thiab kis mus thoob plaws daim nyias nyias mus rau hauv cov ntshav. Ntawm qhov tod tes, cov pa roj carbon dioxide los ntawm cov ntshav kis mus rau hauv alveoli thiab raug tso tawm thaum peb ua pa tawm.
Cov Lus Nug Piv Txwv thiab Kev Sib Tham
Lo lus nug thib 1:
Piav qhia txog txoj kev sib pauv roj uas tshwm sim hauv lub alveoli.
Kev Sib Tham:
Hauv cov alveoli, cov pa oxygen uas peb ua pa yuav kis mus thoob plaws cov phab ntsa alveolar thiab mus rau hauv cov hlab ntshav capillaries. Cov txheej txheem diffusion no tshwm sim vim qhov sib txawv ntawm qhov siab ntawm cov pa oxygen ntawm alveoli thiab cov ntshav; cov alveoli muaj cov pa oxygen ntau dua. Cov pa oxygen ces khi rau hemoglobin hauv cov qe ntshav liab kom nqa mus thoob plaws lub cev. Ntawm qhov tod tes, carbon dioxide, cov khoom pov tseg ntawm cov metabolism hauv cellular, kis mus rau hauv cov ntshav, uas muaj cov pa carbon dioxide ntau dua, mus rau hauv alveoli kom ua pa tawm.
Lo lus nug thib 2:
Qhov sib txawv ntawm qhov siab ib nrab cuam tshuam li cas rau kev sib pauv roj hauv alveoli?
Kev Sib Tham:
Kev sib pauv roj hauv lub alveoli yog cuam tshuam los ntawm qhov sib txawv ntawm qhov siab ib nrab, uas yog qhov sib txawv ntawm qhov siab ib nrab ntawm cov pa oxygen thiab cov pa roj carbon dioxide hauv lub alveoli thiab hauv cov ntshav capillaries. Cov pa oxygen diffuses los ntawm thaj chaw ntawm qhov siab ib nrab siab dua (lub alveoli) mus rau thaj chaw ntawm qhov siab ib nrab qis dua (cov ntshav). Ntawm qhov tod tes, cov pa roj carbon dioxide diffuses los ntawm cov ntshav, qhov twg nws qhov siab ib nrab siab dua, mus rau hauv lub alveoli, qhov twg nws qhov siab ib nrab qis dua. Cov txheej txheem no ua raws li lub hauv paus ntsiab lus ntawm kev sib kis, uas yog kev txav mus los ntawm cov molecules los ntawm thaj chaw ntawm qhov concentration siab dua mus rau thaj chaw ntawm qhov concentration qis dua.
Lo lus nug thib 3:
Yog tias muaj qhov tsis zoo ntawm cov qauv ntawm lub alveoli, xws li cov neeg uas muaj mob emphysema, yuav ua li cas rau kev sib pauv roj?
Kev Sib Tham:
Hauv cov mob xws li emphysema, cov phab ntsa alveolar raug puas tsuaj, txo qhov chaw zoo rau kev sib pauv roj. Ntxiv mus, lub ntsws elasticity txo qis, ua rau nws nyuaj rau tso cov pa tawm. Yog li ntawd, lub ntsws lub peev xwm los nqus oxygen thiab tso cov pa roj carbon dioxide txo qis, uas tuaj yeem ua rau cov ntshav oxygen tsawg dua (hypoxemia) thiab cov pa roj carbon dioxide ntau dua (hypercapnia).
Lo lus nug thib 4:
Vim li cas nws thiaj li tseem ceeb rau lub ntsws kom muaj qhov chaw pauv roj loj thiab nyias?
Kev Sib Tham:
Cov ntsws muaj thaj chaw loj thiab nyias nyias kom ua tau zoo tshaj plaws rau kev sib pauv roj. Cov alveoli muab thaj chaw loj heev, ua rau muaj ntau cov pa oxygen mus rau hauv cov ntshav thiab ntau cov pa carbon dioxide mus rau sab nraud. Cov alveolar membrane nyias nyias ua rau qhov deb ntawm kev sib kis luv dua, ua kom cov pa roj sib pauv ntawm huab cua thiab ntshav sai dua. Cov yam no ua kom ntseeg tau tias kev sib kis tuaj yeem tshwm sim sai thiab zoo, tseem ceeb rau kev ua kom tau raws li lub cev xav tau oxygen thiab tshem tawm cov pa carbon dioxide.
Lo lus nug thib 5:
Kev thauj cov pa oxygen los ntawm cov alveoli mus rau cov nqaij ntawm lub cev ua li cas?
Kev Sib Tham:
Tom qab cov pa oxygen nkag mus rau hauv cov hlab ntsha hauv lub alveoli, nws khi rau hemoglobin hauv cov qe ntshav liab, tsim cov oxyhemoglobin. Cov qe ntshav liab ces ncig thoob plaws lub cev los ntawm kev ncig thoob plaws lub cev. Thaum lawv mus txog cov nqaij uas xav tau oxygen, qhov siab qis dua ntawm cov pa oxygen hauv cov nqaij ua rau hemoglobin tso cov pa oxygen, uas tom qab ntawd kis mus rau hauv cov qe rau kev siv hauv kev ua haujlwm ntawm lub cev.
Lo lus nug thib 6:
Piav qhia txog kev thauj cov pa roj carbon dioxide los ntawm cov nqaij ntawm lub cev mus rau alveoli tshwm sim li cas.
Kev Sib Tham:
Cov pa roj carbon dioxide raug thauj los ntawm cov nqaij ntawm lub cev mus rau alveoli ntawm cov ntshav hauv peb txoj kev tseem ceeb:
1. Kwv yees li ntawm 70% ntawm cov pa roj carbon dioxide raug thauj mus rau hauv daim ntawv ntawm cov bicarbonate ions (HCO3-) hauv cov ntshav plasma. Hauv cov qe ntshav liab, cov pa roj carbon dioxide sib xyaw nrog dej los ua cov carbonic acid (H2CO3), uas tom qab ntawd tawg ua cov bicarbonate ions thiab hydrogen ions (H+).
2. Kwv yees li ntawm 20-23% ntawm cov pa roj carbon dioxide nkag mus rau hauv cov qe ntshav liab thiab khi ncaj qha rau hemoglobin, tsim cov carbaminohemoglobin.
3. Kwv yees li 7-10% ntawm cov pa roj carbon dioxide yaj hauv cov ntshav plasma.
Thaum cov ntshav mus txog rau hauv lub ntsws, cov txheej txheem no raug thim rov qab: cov bicarbonate ions rov sib xyaw nrog cov hydrogen ions los ua cov carbonic acid, uas tom qab ntawd raug rhuav tshem ua dej thiab carbon dioxide. Cov carbon dioxide ces raug tso tawm ntawm hemoglobin thiab kis mus rau hauv alveoli kom raug tso tawm los ntawm kev ua pa.
Xaus
Kev nkag siab txog cov txheej txheem ntawm kev sib pauv roj hauv lub ntsws yog qhov tseem ceeb rau cov tub ntxhais kawm biology thiab cov kws kho mob, vim tias lub cev no ua haujlwm tseem ceeb. Los ntawm kev piav qhia thiab kev sib tham txog cov lus nug saum toj no, cov nyeem ntawv yuav tsum nkag siab meej dua txog kev sib pauv oxygen thiab carbon dioxide hauv peb lub cev li cas, nrog rau cov yam ntxwv uas cuam tshuam rau cov txheej txheem no. Kev sib pauv roj zoo yog qhov tseem ceeb rau lub neej, txhawb nqa kev ua haujlwm metabolic thiab tswj hwm homeostasis hauv lub cev. Kev nkag siab no vam tias yuav pab peb nkag siab zoo dua txog qhov tseem ceeb ntawm kev tswj hwm kev noj qab haus huv ntawm lub ntsws, piv txwv li los ntawm kev tso kev haus luam yeeb thiab zam kev ua pa phem, kom peb lub cev ua pa tuaj yeem ua haujlwm tau zoo thoob plaws lub neej.